We hebben dus een coronacrisis nodig om in Leeuwarden ondernemend te worden

Foto: Theo de Witte

(Ook deze zomer weer enkele prachtige verhalen uit ons archief; juli 2020))

Tijdens mijn wandeling op een mooie zondagochtend trof ik GERRIT-JAN TEN BLOEMENDAL voor het station aan. De mede-eigenaar van coffeeshop De Os was er vroeg bij. Terwijl de eerste klanten bij de AH TO GO afdropen omdat bakker/kunstenaar/fotograaf JASON STUURHAAN zijn baksels nog niet klaar had, bespraken we het wel en wee in de stad. Ten Bloemendal had zich over de bestuurlijke coulance ten aanzien van de horeca nogal verbaasd. Plotseling mag alles maar. Het ene na het andere terras krijgt vergunning of kan worden uitgebreid, aldus de coffeeshophouder, die vertelde ook wel een gezellig wietterras op het Oldehoofsterkerkhof te willen exploiteren maar bijvoorbaat apen en beren op zijn weg zag. De verwondering over de bijzondere bestuurlijke benadering van het onderwerp volksgezondheid in relatie tot wiet, alcohol en corona bleef voor het station hangen. Toch mooi dat we, nadat we plotseling dicht moesten, toch weer als loket open konden.

De terrassenexplosie was mij ook al opgevallen. Wouters pakt er een paar meters bij en bij het pannenkoekenschip zijn op de Willemskade grote tafels geplaatst. Op het Wilhelminaplein is een Stadsterras verschenen, twee terraspramen liggen er voor café De Dikke van Dale op de Nieuwestad, bij de Waag is het benauwde terras aan de voorzijde eindelijk uitgebreid in oostelijke richting (waarom niet geheel rondom?) en zelfs het terras van Neushoorn is na lange tijd weer geopend.

We hebben dus een coronacrisis nodig om in Leeuwarden ondernemend te worden. Ik ben wel benieuwd hoe de tientallen ondernemers zich voelen die zich in het verleden met hun plannetjes bij het loket van de gemeente vervoegden en, na van het kastje naar de muur te zijn gestuurd, bot vingen. Je kunt met het aantal teleurgestelde Leeuwarder ondernemers een Cambuurstadion vullen.

De nieuwe ondernemer van voorheen de Stadthouder wilde zijn terras uitbreiden richting pijp: mocht niet. Vraag de Wergeaster aannemer naar zijn plan om praamvaarten (nu een groot succes) door de binnenstadsgrachten mogelijk te maken en hij krijgt spontaan het zuur. De aanleg van een klein steigertje? Geen sprake van. De eigenaar van het koffietentje in de bibliotheek in De Beurs wilde twee tafeltjes op het bordes plaatsen: ben je mal. Ook zijn plan om een paar terrasstoelen rond de Mercuriusfontein te plaatsen, een prachtlokatie, kon niet worden gehonoreerd. De serveerster kon eens aangereden worden door een fietser. GUUS DE LA BIJE zaliger opperde eens om een terras langs de gracht bij de Beurs te plaatsen. Ben je gek, zei de gemeente. Campus Fryslân heeft van de Beurs nu een publieksonvriendelijk bastion gemaakt. En zo kan ik nog wel even doorgaan. De sfeer op het stadhuis was: kan niet, wil niet, mag niet. Horecaman KEES VAN DER MEER van de Vrouwenpoort had het snode plan opgevat om een terras aan te leggen voor schouwburg De Harmonie, die daarvoor geen animo bleek te hebben, terwijl het terrein ervoor is ingericht. PvdA-raadslid HEIN DE HAAN was er als de kippen bij om bezwaren, die Van der Meer al kundig had weerlegd, op te werpen. Ging ook niet door.

Van der Meer was ook betrokken bij Netwerk Coltrane, een ongeleide club van doeners, die al ver voor OANE HOEKSTRA en RITSKE MERKUS met een stadsstrand op de proppen kwam. Niet op een industriële lokatie, maar aan de Westerplantage. Bouwkundig tekenaar HANS VOSSENBERG had het ontwerp al klaar. Vossenberg tekende ook het plan van de contouren van het op stapel staande bouwblok tussen Wilhelminaplein en Ruiterskwartier waarin nu onder meer koffiezaak Doppio en restaurant Fellini gevestigd zijn en dat een belangrijke rol speelde bij het destijds gehouden eerste en enige Leeuwarder referendum. De vraag luidde toen: is dit bouwblok wel nodig en houdt het college zich aan haar belofte dat hier zaken worden gevestigd van bovensteedse allure? Hier zouden echte publiekstrekkers gevestigd worden waar de gehele Friese bevolking likkebaardend op af zou komen. Met stellages van steigers en hoogwerkers werd het bouwblok op ware grootte met hulp van leden van Orca nagebootst. Het idee van AART NIEUWLAND (nog altijd een Coltraner) oogstte veel bewondering. Het prachtige bouwsel van Vossenberg en Nieuwland kon doorgaan, waarschijnlijk omdat het een dag later weer werd afgebroken. Of het college zich aan haar woord heeft gehouden voor wat betreft de bijzondere winkels mag u zelf beoordelen.

Ik kan nog wel even zo doorgaan. Nogmaals: een Cambuurstadion vol teleurgestelden is gemakkelijk te vullen. Zelfs het Hertje loopt vol. Groenteboer MARTIN VAN DER MEULEN en de zijnen werden na 84 jaar aardappelen en groenten afwegen verdreven uit de Oosterstraat. De ondernemer zag tientallen parkeerplaatsen verdwijnen aan de Tweebaksmarkt en wenste er graag twee (!) plekken voor terug in de Kruisstraat naast zijn winkel. Hij kreeg het niet voor elkaar. Van een ambtenaar kreeg hij recht in zijn gezicht te horen: wat doe jij nog in de binnenstad? Vraag WOBBE VAN SEIJEN naar zijn jarenlange strijd rond het afmeren van zijn rondvaartboten. Laat ik ophouden. Ze zullen soms te woest hebben geopereerd en dan sluit het loket, maar zoals ook al eens bleek tijdens een bijeenkomst in het Historisch Centrum, waar de uit Leeuwarden gevluchte ondernemer van een automaterialenhandel aan het Ruiterskwartier aan het woord was: Leeuwarden is allerminst een vriendelijke stad voor ondernemers. Kunnen de Leeuwarder (amateur)historici deze actuele kwestie niet eens oppakken? Is het niet zo dat we uit de geschiedenis lessen kunnen en moeten trekken? De hele dag achteruitkijken gaat ook vervelen.

Hoe gaat dit nu verder? Worden de teugels weer aangehaald wanneer corona in de slaapstand blijft? Of dringt eindelijk het besef door dat de motor van de economie niet met behulp van stimuleringsmiddelen en prietpraat over circulair aan de praat wordt gehouden maar door onvervalst lokaal ondernemerschap.

Andries Veldman