Kinderen hebben vaker een kansrijke start

(tekst: CBS – foto: schaken in de kas in de boekenpassage)

Kinderen hebben vaker een kansrijke start

– Kinderen groeien in hun eerste twee jaar steeds vaker op in gezinsomstandigheden die een goede start in het leven mogelijk maken.
– De verbetering is het grootst bij kinderen met twee ouders van buitenlandse herkomst, maar kinderen met twee ouders van Nederlandse herkomst hebben het vaakst een kansrijke start.
– Bij kinderen in gezinnen met lage welvaart en een Nederlandse, Indonesische of Iraanse herkomst is de situatie licht verslechterd.

In 2021 geboren kinderen hadden vaker kans op een goede start in hun eerste duizend dagen dan kinderen die in 2007 werden geboren. Er groeiden minder kinderen op in gezinnen met een of meer risicofactoren, zoals een lage welvaart of psychische problemen bij de ouders. De grootste verbetering is te zien voor kinderen met twee ouders van buitenlandse herkomst. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) in de Rapportage Integratie en Samenleven 2026 .

Het gezin waarin een kind geboren wordt en opgroeit, vormt een belangrijke basis voor de verdere ontwikkeling, zoals scholing of gezondheid. In dit onderzoek zijn vier risicofactoren onderzocht: een lage welvaart, een eenoudergezin, geen betaald werk, en medicijnen bij psychische problemen van de ouders. Dit is bekeken voor de eerste duizend dagen van kinderen: vanaf het jaar voor de geboorte tot aan de tweede verjaardag.

Grootste verbetering bij kinderen met twee ouders van buitenlandse herkomst

Kinderen met twee ouders van Nederlandse herkomst hebben de grootste kans op een goede start: 73 procent groeit op in een gezin zonder risicofactoren. Bij kinderen met een ouder van buitenlandse en een van Nederlandse herkomst is dat met 62 procent lager, en bij twee ouders van buitenlandse herkomst met 40 procent het laagst.

In die laatste groep is de verbetering vergeleken met 2007 het grootst: toen groeide 29 procent op in een gezin zonder risicofactoren. In de andere groepen was de verbetering kleiner. De verschillen in een kansrijke start tussen kinderen met ouders van Nederlandse herkomst en (deels) buitenlandse herkomst zijn dus kleiner geworden.

Er zijn ook minder gezinnen waar meerdere risicofactoren tegelijk aanwezig zijn. Deze stapeling van factoren is gedaald, maar komt nog altijd meer voor bij kinderen met een of twee ouders van buitenlandse herkomst.

Verslechtering bij gezinnen met lage welvaart en Nederlandse herkomst

De verminderde stapeling van risicofactoren in 2021 ten opzichte van 2007 geldt niet voor de laagste welvaartsgroep, waar juist een toename is. Vooral kinderen in gezinnen met lage welvaart en ouders van Nederlandse, Indonesische of Iraanse herkomst hadden in 2021 vaker een combinatie van risicofactoren dan in 2007. Deze ontwikkeling is het meest uitgesproken voor kinderen met ouders van Nederlandse herkomst.

Voor kinderen met ouders van Nederlandse of Indonesische herkomst komt dit vooral door een lagere arbeidsparticipatie en een groter aandeel eenoudergezinnen. Voor kinderen met ouders van Iraanse herkomst komt het vooral door een lagere arbeidsparticipatie.

Bij veel herkomstgroepen is het gemiddelde aantal risicofactoren in gezinnen binnen de laagste welvaartsgroep in 2021 ongeveer gelijk aan dat in 2007. De situatie is iets beter geworden voor kinderen uit gezinnen binnen de laagste welvaartsgroep met ouders van Irakese of Somalische herkomst. Dit komt voor kinderen met ouders van Irakese herkomst vooral door hogere arbeidsparticipatie en minder medicatieverstrekkingen bij psychische problemen. Voor kinderen met ouders met een Somalische herkomst komt dit door hogere arbeidsparticipatie en een kleiner aandeel eenoudergezinnen.