Politiek café: kunnen raadsleden en gewone Leeuwarders zaken wezenlijk beïnvloeden?

(Bron: Politiek Café Leeuwarden/Omroep Hermes) Van sportvoorzieningen tot asielopvang: wie betaalt, wie beslist en hoeveel invloed hebben inwoners? Er wordt heel wat afvergaderd en -geschreven, maar in hoeverre kunnen raadsleden (laat staan gewone Leeuwarders) zaken wezenlijk beïnvloeden? Die vragen staan centraal tijdens Politiek Café Leeuwarden zaterdag 24 oktober. Presentatrice Sietske Inberg bespreekt de actualiteit met Ivo van der Meer (D66), Ryan Veeman (JA21), Carlijn Niesink (ChristenUnie) en Janneke de Boer (FNP).

Waarom moet de afvalstoffenheffing omhoog als inwoners hun afval juist beter scheiden? Volgens D66 komen verschillende tegenvallers samen. De kosten van afvalverwerking stijgen door hogere kosten bij Omrin en landelijke belastingen en heffingen. Ook blijkt de reserve waarmee de tarieven eerder werden gedempt niet meer beschikbaar. Het college wil de verhoging over meerdere jaren verdelen. Diftar heeft volgens D66 wel degelijk besparingen opgeleverd; zonder vermindering van het restafval zouden de kosten nog hoger zijn geweest.

Maar wie betaalt voor het afval dat op straat belandt? Namens de klankbordgroep vraagt Inberg waarom bedrijven niet nadrukkelijker worden aangesproken op peuken en verpakkingen rond hun zaken. JA21 voelt weinig voor extra financiële lasten voor ondernemers. De partij wil dat bedrijven en consumenten hun verantwoordelijkheid nemen en elkaar aanspreken op vervuiling. Inberg houdt JA21 voor dat ‘aanspreken’ het probleem na al die jaren nog niet heeft opgelost. De ChristenUnie vraagt aandacht voor de hoeveelheid verpakkingsmateriaal die bedrijven meegeven: afval voorkomen hoort volgens de partij eveneens bij de oplossing. De FNP vraagt of bedrijven een voorbeeld kunnen nemen aan grotere ketens met eigen afvalvoorzieningen en personeel dat de omgeving schoonhoudt.

Wat krijgen bezoekers en ondernemers terug voor de toeristenbelasting? Aanleiding is de inbreng van een vertegenwoordiger van het hoteloverleg, die meer inzicht wil in de besteding van de opbrengsten. D66 vertelt dat de vertegenwoordiger niet principieel tegen een verhoging is, maar vooral duidelijkheid over de besteding wil. De ChristenUnie wijst op een praktisch probleem: hotels hebben al boekingen aangenomen tegen afgesproken prijzen. Een tariefwijziging kort voor het nieuwe jaar kan daardoor voor rekening van de ondernemer komen. JA21 vindt dat de gemeente vooraf beter met betrokken ondernemers moet communiceren.

Ook buiten de belastingdiscussie draait het om de vraag wat de gemeente voor burgers en verenigingen kan doen. Sportverenigingen en maatschappelijke organisaties kampen met ruimtegebrek of ongeschikte huisvesting. De ChristenUnie wil af van een aanpak waarbij huisvestingsproblemen telkens afzonderlijk worden opgelost. Een nieuwe ijshockeyhal is iets heel anders dan een opblaasbare hal voor zaalhockey. Bij scouting is de omgeving het probleem. Wat hebben kinderen aan een eigen gebouw als het groen eromheen verdwijnt? De FNP vraagt of de toekomstige parkachtige omgeving bij Middelsee kansen biedt voor scouting. Nieuw groen heeft echter tijd nodig om te groeien. De mogelijkheden voor een plek bij het Leeuwarder Bos blijven daarom in beeld.

Maar hoeveel grip heeft de gemeenteraad op de situatie als de gebouwen niet van de gemeente zijn? Een vraag uit de klankbordgroep over voormalige verzorgingshuizen leidt tot een gesprek over de invloed van projectontwikkelaars en de rol van de gemeenteraad. JA21 is voorstander van heropening van verzorgingshuizen, maar zegt onvoldoende in de genoemde gevallen te zijn ingevoerd. D66 wijst op de mogelijkheden om te sturen wanneer een ontwikkelaar een andere bestemming wil. De gemeente moet dan niet te gemakkelijk meegaan als zij zelf andere maatschappelijke doelen voor ogen heeft.

De ChristenUnie mist aandacht voor ontmoeting in nieuwbouwplannen. Een gemeenschap bestaat volgens de partij uit meer dan gebouwen en financiële afspraken: mensen moeten elkaar ook kunnen tegenkomen. D66 herkent dat punt en noemt ruimte voor bijvoorbeeld een speeltuin of een jeu-de-boulesbaan. Ook ontwikkelaars kunnen volgens D66 worden aangesproken op hun maatschappelijke verantwoordelijkheid.

De discussie over de regionale opvanglocatie (ROL) nabij de vliegbasis zet de verhoudingen tegen het einde van de uitzending nog even op scherp. JA21 wil dat tijdelijke noodopvang ook werkelijk tijdelijk blijft en vraagt aandacht voor beperking van de instroom. D66 benadrukt dat de huidige opvang bij de Heliconstate geen ideale omgeving voor gezinnen biedt en ziet bij de regionale opvanglocatie nabij de vliegbasis meer ruimte. De ChristenUnie houdt vast aan de verantwoordelijkheid om goede opvang te organiseren. De partij geeft de voorkeur aan kleinere locaties, verspreid over de gemeente.

Inberg vraagt tot slot hoeveel een nog te bespreken visie op asielopvang kan veranderen als belangrijke locatiekeuzes, zoals één grote regionale opvanglocatie nabij de vliegbasis, al zijn gemaakt. De ChristenUnie weerspreekt dat met de eerdere motie over die visie niets is gedaan: het voorstel moet nog naar de raad komen. D66 maakt daarbij duidelijk dat een toekomstige voorkeur voor kleinschalige opvang niet automatisch betekent dat bestaande plannen worden geschrapt.