We drinken weer minder bier – Aantal brouwerijen gedaald

(tekst: persbericht Nederlandse Brouwers)

Nederlandse biermarkt krimpt verder

De daling van de Nederlandse biermarkt zet verder door. In de eerste negen maanden van 2026 daalde de totale bierverkoop met 1,7% ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Sinds 2023 is de Nederlandse biermarkt met 16% gekrompen, ondanks de opmars van alcoholvrij bier. Dat steeds meer Nederlanders bier over de grens kopen draagt hier sterk aan bij. Voor het eerst sinds 2020 telt ons land minder dan 900 brouwerijen. Sinds 2025 draaiden 100 brouwerijen hun brouwketels voor de laatste keer dicht.

Pils blijft het grootste segment, maar consumenten kiezen steeds vaker voor speciaalbier en vooral voor alcoholvrije varianten. De Nederlandse biermarkt krimpt mede omdat steeds meer Nederlanders hun bier over de grens gaan kopen. Uit een recent onderzoek van marktonderzoekbureau Circana blijkt dat bierverkopen 4 tot 5% harder zijn gedaald in de brede grensregio’s dan gemiddeld in Nederland. Inwoners uit de grensregio drinken niet minder bier, maar kopen het wel vaker over de grens.

Totale biermarkt -1,7%
Horeca -1,6%
Thuisverbruik -1,5%

Groot verschil met buurlanden

Aan de Duitse grens is deze impact het grootst. Dat is niet verrassend. De bieraccijns in Nederland is vier tot acht keer hoger dan in Duitsland. Het verschil met België is iets kleiner maar in Nederland ligt de accijns nog steeds twee keer hoger dan in België. De door staatssecretaris Eerenberg aangekondigde accijnsverhoging baart de Nederlandse bierbrouwers dan ook grote zorgen. Terwijl Duitsland heeft besloten bier uit te zonderen van een accijnsverhoging, kiest het Nederlandse kabinet wel voor een verdere verhoging van de bieraccijns. Daardoor loopt het prijsverschil met Duitsland en België alleen maar verder op en wordt het concurrentienadeel voor de Nederlandse bierbrouwerijen nog groter. Van een gelijk speelveld waarvan sprake zou moeten zijn in één Europese interne markt, is in het geheel geen spraken.

“Het is onbegrijpelijk dat het kabinet de lasten verder verhoogt voor een sector die al zwaar onder druk staat. Juist nu de biermarkt krimpt en het aantal brouwerijen afneemt.”, aldus Nederlandse Brouwersvoorzitter Fred Teeven. “De staatssecretaris verwacht met de hogere bieraccijns € 8 miljoen extra op te halen, maar onderzoek laat zien dat het kabinet zich rijk rekent: de opbrengst zal juist dalen. Nog meer Nederlanders zullen over de grens hun bier gaan kopen waardoor de Nederlandse schatkist juist inkomsten misloopt terwijl de Duitse en Belgische schatkisten met Nederlands geld gespekt worden.”

“Een verdere verhoging van de bieraccijns raakt niet alleen de bierbrouwerijen.”, stelt Fred Teeven. “De verhoging raakt ook de consumenten. Zij gaan meer voor hun bier betalen op het terras of in de supermarkten. En het zal zeker ook de ondernemers in steeds bredere grensregio’s gaan raken omdat nog meer consumenten over de grens hun bier en andere boodschappen gaan kopen met alle economische en sociale schade tot gevolg: winkels, horeca en brouwerijen aan de Nederlandse kant van de grens zullen hun deuren sluiten en mensen hun baan verliezen, terwijl net over de grens in zelfs mobiele winkels, de (Nederlandse) bieren worden verkocht. Begin september is een aantal Kamerleden nog in Twente op werkbezoek geweest om te zien en te horen wat de grote gevolgen zijn in de grensregio. De behandeling van het Belastingplan 2027 biedt de mogelijkheid om een eerste stap te zetten naar een gelijker speelveld: stop de accijnsverhoging!”

Lastenverhoging geen klein bier

Recent deed de staatssecretaris van Financiën de verhoging van de bieraccijns af als ‘klein bier’. Daarmee gaat hij voorbij aan de stapeling van maatregelen: niet alleen de bieraccijns stijgt, ook de belasting op water gaat omhoog en het kleinbrouwerstarief wordt afgeschaft. Ook de kosten voor energie en grondstoffen lopen mede door de aangekondigde maatregelen verder op.

Brouwerijen maken zich dan ook grote zorgen over de opeenstapeling van al deze kostenstijgingen. “De staatssecretaris zegt dat een brouwerij beslist of al die kostenstijgingen worden doorberekend aan de afnemer. In theorie ja, in de praktijk nee.’ Zegt CRAFT-voorzitter Hans Noorman. “De druk in de markt is zo groot dat je niet zomaar de prijs van een glas bier kunt verhogen. De marges in de brouwerij wereld zijn zo klein dat een paar cent op een glas bier al het verschil maken tussen iets verdienen of verlies maken. Tussen nog kunnen investeren of je deur moeten sluiten.’

Aantal brouwerijen gedaald

Uit de meest recente cijfers van Stichting Erfgoed Nederlandse Biercultuur[1] blijkt dat de afgelopen jaren vele brouwerijen hun deuren hebben moeten sluiten. In 2025 waren er dit ruim 70 en voor 2026 staat de teller al op bijna 30. Voor het eerst sinds 2020 zitten we onder de 900 brouwerijen.

“Na jaren van groei zien we dat het aantal brouwerijen in Nederland afneemt. Achter die cijfers zitten ondernemers, lokale werkgevers en medewerkers en een rijk stuk Nederlands erfgoed. Brouwerijen dragen bij aan de identiteit en aantrekkelijkheid van steden en dorpen en aan de diversiteit van de Nederlandse biercultuur. Het is daarom zorgelijk dat juist nu steeds meer brouwerijen hun deuren sluiten en onder druk staan.” Aldus voorzitter Jan Ausems van Stichting Erfgoed Nederlandse Biercultuur. “Ik hoor alom om me heen hoe moeilijk brouwerijen het hebben en ik houd dus mijn hart vast voor wat nog gaat komen. Bier is een pracht product wat mensen samenbrengt en uit eenzaamheid haalt. Brouwerijen verdienen dan ook steun en niet dat het brouwen onmogelijk wordt gemaakt.”

Alcoholvrij blijft lichtpuntje

Tegenover de daling van alcoholhoudend bier staat opnieuw een groei van alcoholvrij bier. De verkoop van alcoholvrij pils steeg met 8,1% terwijl alcoholvrij speciaalbier groeide met 18,8%. Die groei is echter onvoldoende om de daling van alcoholhoudend bier te compenseren, waardoor de totale biermarkt blijft krimpen.

Alcoholvrij speciaalbier laat de afgelopen tijd een stevige groei zien. Met nieuwe smaken, bierstijlen en innovaties verbreden brouwers hun aanbod zodat ze goed kunnen blijven inspelen op de vraag van consumenten.

Alcoholvrij totaal +9,6%
Alcoholvrij pils +8,1%
Alcoholvrij speciaalbier +18,8%