Nederland ontsnapt voorlopig aan Europese faillissementsgolf

(tekst: Allianz Trade)

Nederland ontsnapt voorlopig aan Europese faillissementsgolf
 
‘s-Hertogenbosch, 27 oktober 2026
 
 Nederland ontsnapt dit jaar aan de faillissementsgolf die grote delen van West-Europa treft. Het aantal faillissementen daalt volgens kredietverzekeraar Allianz Trade in 2026 met 5% naar circa 3.470, terwijl West-Europa juist 4% meer faillissementen telt. Maar de kentering dient zich al aan in Nederland: in onder meer de bouw, transport en zakelijke dienstverlening neemt het aantal faillissementen weer toe. Allianz Trade verwacht daarom voor Nederland in 2027 een stijging van 3%. Het aantal faillissementen wereldwijd zal naar verwachting in 2027 met nog eens +1% toenemen, na stijgingen van +5% in 2026 en +6% in 2025.

Voor bedrijven komt de druk voort uit tegenvallende bbp-groei, langdurig hogere rentetarieven en energiekosten, bovenop het grotere aantal actieve bedrijven.
Wereldwijd lopen in 2026 en 2027 2,7 miljoen banen direct gevaar, wat neerkomt op een stijging van 180.000 ten opzichte van 2025.
De invoering van AI kan bedrijfsfaillissementen in kleinere en minder gediversifieerde markten versnellen vanwege de concurrentiekloof die hierdoor ontstaat tussen early adopters en achterblijvers.
Kredietverzekeraar Allianz Trade publiceert zijn nieuwste Insolventierapport, met daarin bijgewerkte prognoses voor 2026, 2027 en de vooruitzichten voor 2028. Volgens de wereldleider op het gebied van kredietverzekeringen stijgt het aantal bedrijfsinsolventies wereldwijd in 2026 met +5% en in 2027 met +1% (+6% in 2025). Het is voor het vijfde opeenvolgende jaar dat de faillissementen wereldwijd stijgen. Gezien de onzekere geopolitieke en macro-economische omstandigheden zal de piek in het aantal faillissementen met een jaar worden uitgesteld tot 2028 (-1%), waarbij het aantal licht zal dalen ten opzichte van de zeer hoge niveaus.

West-Europa blijft op hoog faillissementsniveau

Ook in West-Europa is voorlopig geen snelle daling van het aantal faillissementen te verwachten. Allianz Trade voorziet voor 2026 een stijging van 4%. Daarmee komt het aantal faillissementen in de regio 33% boven het gemiddelde van vóór de coronapandemie en ongeveer op het niveau van de piek tijdens de wereldwijde financiële crisis. Vooral Frankrijk en Duitsland trekken het cijfer omhoog. Frankrijk stevent af op een record van circa 71.000 faillissementen (+3%), terwijl Duitsland met 8% stijgt naar 25.900, het hoogste aantal sinds 2013.

“We zien in West-Europa geen echte normalisering, maar eerder een langdurig hoog plateau”, zegt Johan Geeroms, Director Risk Underwriting Benelux bij Allianz Trade. “De economische groei is te zwak om bedrijven veel extra lucht te geven, terwijl rente, energie- en andere kosten hoog blijven. Vooral in de bouw en in sectoren die energie-intensief zijn, blijft de kwetsbaarheid groot. Dat geldt ook voor sectoren die  sterk afhankelijk zijn van consumentenbestedingen en de rentevoet. Ook in 2027 en 2028 verwachten we voor West-Europa daarom maar een beperkte daling van het aantal faillissementen.”

Nederland vormt daarop een gunstige uitzondering. Allianz Trade verwacht dat het aantal faillissementen hier in 2026 met 5% daalt naar circa 3.470, na de forse afname eerder al in 2025. Toch is het beeld minder gunstig dan dat cijfer doet vermoeden: in de bouw lag het aantal faillissementen tot en met augustus 8% hoger dan een jaar eerder, in transport en opslag 11% en in de zakelijke dienstverlening 16%.

Nederland blijft onder gemiddelde van vóór pandemie

Geeroms: “Nederland doet het duidelijk beter dan veel andere West-Europese landen, maar de daling wordt steeds minder breed gedragen. De hogere rente en de gematigde economische vooruitzichten blijven bedrijven raken. Daarom verwachten we dat het aantal faillissementen in Nederland in 2027 weer licht stijgt, met ongeveer 3%. Positief is wel dat we daarmee nog altijd ruim onder het gemiddelde van vóór de pandemie blijven.”

Tegenvallende bbp-groei, hoge energiekosten en langdurig hogere rentetarieven

Verschillende structurele factoren verklaren waarom de faillissementen wereldwijd voor het vijfde jaar op rij stijgen. Door de aanhoudende spanningen in het Midden-Oosten zal de bbp-groei naar verwachting achterblijven ten opzichte van de periode 2023-2025[1] , terwijl de energiekosten hoog blijven en overheden slechts beperkte fiscale steun bieden. Tegelijkertijd wordt het monetaire beleid strakker, waarbij langdurig hogere rentetarieven de meest kwetsbare bedrijven verder onder druk zetten. Tegelijkertijd is het aantal actieve bedrijven tussen 2021 en 2025 met ongeveer 10% toegenomen. Dit vergroot de groep bedrijven die het risico lopen failliet te gaan, aangezien veel van deze jonge nieuwkomers financieel kwetsbaar zijn: minder dan de helft van de nieuwe bedrijven in Europa overleeft de eerste vijf jaar.

“Nu zich sinds het begin van het jaar meerdere schokken opstapelen, verhogen de veel hoger dan verwachte rentetarieven de druk op de toch al kwetsbare bedrijven, en deze trend zal zich voortzetten: 60% van de landen zal in 2027 hogere beleidsrentes handhaven dan in de voorgaande 12 tot 24 maanden, waardoor de financieringskosten stijgen en de marges onder druk komen te staan. In West-Europa zou een stijging van de rente op bankleningen met 100 basispunten de rentelasten met 6 tot 10 miljard euro doen toenemen, waardoor de marges met name in de sectoren hernieuwbare energie, telecommunicatie en elektriciteit onder druk komen te staan. Tegelijkertijd zullen de energieprijzen, die langer hoog zullen blijven, de druk op de winstgevendheid verder opvoeren, met name voor energie-intensieve Europese industrieën”, legt Aylin Somersan Coqui, CEO van Allianz Trade, uit.

Steeds meer banen in gevaar, met een nieuwe piek in Europa en Noord-Amerika

Volgens Allianz Trade lopen in 2026 en 2027 ongeveer 2,7 miljoen banen direct gevaar. Dit betekent een stijging van 180.000 ten opzichte van 2025 en een stijging van 700.000 ten opzichte van 2023, het eerste jaar van het herstel van het aantal wereldwijde faillissementen na de coronacrisis.

“Over het geheel genomen zijn de bouw, de detailhandel en de dienstensector het meest kwetsbaar. Europa is goed voor bijna 60% van de banen die op de tocht staan (1,6 miljoen), met Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk voorop. Noord-Amerika volgt, met 24% van het totale aantal getroffen banen (650.000). Voor beide regio’s zou dit het hoogste niveau in 13 jaar zijn. In Azië is de impact weliswaar reëel, maar gematigder, aangezien de regio slechts 11% van de banen die op de tocht staan (305.000) voor zijn rekening neemt”, voegt Maxime Lemerle, hoofdanalist voor insolventieonderzoek bij Allianz Trade, toe.

Zorgt AI nu al voor meer bedrijfsfaillissementen?

Allianz Trade heeft een analyse uitgevoerd in acht EU-economieën[2] en negen sectoren[3] om de belangrijkste oorzaken van bedrijfsfaillissementen in kaart te brengen. Uit de bevindingen blijkt dat macro-economische omstandigheden en sectorspecifieke fundamentele factoren de belangrijkste bepalende factoren blijven, terwijl de invoering van AI nog geen verband vertoont met faillissementstrends. Er wordt echter wel een uitzondering gesignaleerd in kleinere en minder gediversifieerde markten.

„Ons onderzoek wijst erop dat de invoering van AI bedrijfsfaillissementen in kleinere en minder gediversifieerde markten kan versnellen vanwege de concurrentiekloof die hierdoor ontstaat tussen early adopters en achterblijvers. In België en Zweden, die in onze steekproef het hoogste AI-toepassingspercentage hebben (35%), zien we dat de meest gedigitaliseerde sectoren ook de sectoren zijn met de hoogste faillissementscijfers. Hetzelfde patroon komt naar voren vanuit sectoraal perspectief. De sector Informatie & Communicatie, die in onze steekproef de meest AI-intensieve sector is (70% toepassing), vertoont in vijf van de acht onderzochte landen hogere faillissementscijfers dan het nationale gemiddelde”, concludeert Maxime Lemerle.

[1] 2,6% in 2026, 2,8% in 2027 en 2,6% in 2028 tegenover 3% in 2025

[2] Duitsland, Frankrijk, Italië, Spanje, België, Nederland, Zweden, Noorwegen

[3] Productie, Bouw, Handel, Vervoer en opslag, Horeca, Informatie en communicatie, Vastgoed, Professionele dienstverlening, Administratieve en ondersteunende diensten