Oratie Engelen: Nederland haalt te weinig uit migranten

(tekst: Universiteit van Amsterdam)

Nederland haalt te weinig uit migranten

Vrijdag 12 november 2010, 16:00 uur
Oratie Etnisch Ondernemerschap
Dhr. prof. dr. E.R. Engelen, bijzonder hoogleraar Etnisch Ondernemerschap:
Etnisch ondernemerschap 2.0.

Het Nederlandse debat over kosten en baten van migratie, en zin en onzin van gesubsidieerde integratie is de laatste jaren steeds grimmiger geworden. Na decennia van wat Amerikanen zo mooi benign neglect (minzame verwaarlozing) noemen, en na Paarse jaren waarin vol werd ingezet op de materi�le dimensie van het integratievraagstuk (�werk, werk, werk’), staat de integratiediscussie na alweer tien jaar in het teken van een onvruchtbaar welles-nietes over de onverenigbaarheid van Islamitische waarden met � onze’ Nederlandse cultuur.

Ewald Engelen probeert tijdens zijn oratie het tobberige beeld over migratie bij te stellen door in te zoomen op wat ambitieuze, gedreven, inventieve migranten via hun ondernemerschap de Nederlandse samenleving hebben geboden, momenteel bieden en in de toekomst kunnen bieden. Dat wil niet zeggen dat alles koek en ei is, noch dat de integratieproblemen waar de voorstanders van de-islamisering op wijzen niet zouden bestaan. Wel impliceert het een andere probleemdefinitie.

Het probleem is niet dat er teveel (Islamitische) migranten in Nederland zijn. Het probleem is volgens Engelen dat we te weinig uit onze migranten halen. Tegen de achtergrond van vergrijzing en ontgroening doen we er dus goed aan nuchter na te denken over nieuwe vormen van migratie- en integratiebeleid die ons kunnen behoeden voor de fouten van gisteren. Dat vereist een verdere modernisering van verzorgingsstaat en arbeidsmarkt om er voor te zorgen dat aspirant-migranten van buiten Europa tijdelijk worden afgeschermd van de gunsten (maar ook lasten) van de verzorgingsstaat. Maar bovenal vereist dat een andere, liefdevollere blik op migratie.

Engelen vindt dat we migranten moeten leren zien als wereldburgers die ons het grootste compliment betuigen dat men een land maar kan geven. Door het eigen lot en dat van de kinderen in onze handen te leggen, spreekt de migrant een existenti�le voorkeursstem voor ons uit. Zijn wij die stem wel waard?