Minister Bruins Slot heeft van dit gedienstige Friesland niets te vrezen

Foto: Simon van der Woude

Het was weer een dolle boel tijdens de Rede van Friesland, de jaarlijkse toespraak van telkens weer een andere hotemetoot in het provinciehuis in Leeuwarden. Om met de conclusie van de rede, dit jaar door minister HANKE BRUINS SLOT van Binnenlandse Zaken uitgesproken, te beginnen: de gedienstigheid waarmee de spreekster werd bejegend geeft aan dat er vanuit deze provincie geen kritisch woord valt te verwachten over haar vrijwel afwezige beleid rond de Friese taal. Dat kan zonder probleem worden voortgezet.

Veel interessanter was natuurlijk de receptie na afloop. Ik was me nog aan het oriënteren toen ik aan mijn mouw werd getrokken door RIA KRAA, hoofdredacteur van het Fries Dagblad. Ze stelde me voor aan ene Koos, die naast haar stond. En wie is Koos, zei ik nadat ik hem de hand had geschud. Koos bleek KOOS BOOT te zijn, de allerhoogste baas van uitgeverij Mediahuis Noord, en dus de baas van Ria en van SANDER WARMERDAM van de Leeuwarder Courant. Aan Koos kon ik meteen de prangende vraag stellen waarmee ik bijna dagelijks wordt geconfronteerd: hoe zit het met de bezorging van de kranten, Koos? Dat liep niet al te best, aldus de topman. Nu de ochtendkrant steeds later wordt bezorgd, zelfs na 12 uur, of helemaal niet, gaf ik hem de suggestie mee om er maar weer een middagkrant van te maken. Alle problemen opgelost. Ook bezorgers lopen het liefst in het middagzonnetje. Koos worstelde ook nog met de papierprijs. Ik zei: doe maar minder en beter. Iedereen blij. Vanuit mijn ooghoek zag ik – je zit tijdens zo’n receptie toch onwillekeurig te loeren wat er verder nog te beleven valt – Sander Warmerdam in een hoek staan. Bij hem aangekomen werd ik weinig wijzer over zijn plotselinge opstappen bij de krant. Hij was toe aan een sabbatical, zei hij en ging eerst uitrusten. Het is me wat met die journalistieke leiders. Vroeger stond de nieuwe leider meteen klaar; de hoofdredactionele functies lijken minder in trek dan ooit. Ik zei nog tegen Ria Kraa: neem de LC er als hoofdredacteur maar bij, zo ingewikkeld is het allemaal niet.

Ook hoofdredacteur AMARINS GEVEKE worstelt met haar cultuurblad DE MOANNE. Mooi blad, dat wel, maar weinig lezers. Om enig zicht op de problematiek te krijgen had ze maar liefst twee bureaus in de arm genomen. De uitkomst van de onderzoeken kun je al van verre zien aankomen. Nog steeds verkerend in een charitatieve bui bood ik haar aan om op een A-4tje de toekomst van haar mooie blad in kaart te brengen. De productie van één aflevering van De Moanne kost maar liefst 15.000 euro, zo vertelde Geveke, die zich slechts één dag in de week aan haar blad mag wijden. Het opkomen voor de Friese kunst en cultuur heeft duidelijk zijn grenzen. Mijn aanbod nam ze in overweging; ze wilde eerst de verrichtingen van de beide onderzoeksbureaus afwachten.

Even verderop stond WILLEM VERF, de man van de Skruiwersbûn. Toen ik even de stand van de provincie met hem doornam, kwam gedeputeerde SIETSKE POEPJES langszij. Met haar had ik graag nog even wat out-of-the-box willen babbelen over haar met de mond beleden belangstelling voor het in stand houden van de pluriforme media. Daarvan had Warmerdam eerder gezegd: put your money where your mouth is; ze zou gewoon moeten adverteren. Maar het bleef bij een begroeting en weg was ze weer. Ook met RIMMER MULDER, oud-hoofdredacteur van de Leeuwarder Courant, stond ik even te kouten.

Terwijl ik daar rondliep, moest ik denken aan de toespraak die statenlid HANNEKE GOEDE had gehouden. Zij had het over dappere edelmannen uit een ver verleden, zoals EELKE LIAUCKAMA en FEIKO BOTNIA en over GEMME VAN BURMANIA, die weigerde te knielen voor Philips de Tweede. Dat waren mannen van stavast die op de barricaden stonden als dat nodig was en de belangen van hun volk met verve verdedigden. Waren er ook dappere hedendaagse edelmannen en edelvrouwen aanwezig in de receptiezaal? Zag ik in GERARD VAN KLAVEREN zo’n edelman? FRISO DOUWSTRA misschien? CDA-gedeputeerde Douwstra had de hele receptie naast de uitgang doorgebracht alsof hij al aan het voorsorteren was op het naderende onheil voor zijn partij, die bij de komende statenverkiezingen ongetwijfeld afgestraft wordt voor het weinig moedige en rentmeesterschaploze beleid dat gevoerd wordt. In VVD’ster AVINE FOKKENS valt zelfs met veel fantasie geen koene edelvrouw te ontwaren, met haar discutabele argumenten voor de Lelylijn, een idee-fixe van groteske proporties. Verbeter wat er al ligt, zou ik zeggen. Wie ik trouwens miste, waren HAYO APOTHEKER en zijn gemalin ARJETTE DE PREE. De oud-minister van landbouw Apotheker sluit met zijn plannen voor een snelweg naar Sneek naadloos aan bij het infrastructurele geschetter waar onze provincie zich luidkeels van bedient.

Minister Bruins Slot vond het allemaal heel redelijk toegaan in Friesland, zo sprak ze in haar rede. We moeten zuinig zijn op de taal van het hart, sprak ze. Ze zag de Friese taal al op de bewegwijzeringsborden bij omleidingen. Kijk, daar schieten we iets mee op. Van dit Friesland heeft ze, gezien de wijze waarop ze welkom werd geheten, niks te vrezen. Ze werd ingeleid door de meer dan gedienstige voorlichter GERRIT HOFSTRA, die maar liefst twee keer boog, waarbij de punt van zijn neus bijna zijn schoenen raakte. Net daarvoor had commissaris ARNO BROK de monseigneur, als enige in de zaal, met een handdruk welkom geheten om de verhoudingen te markeren. De minister had hij met excellentie aangesproken. De geest van de jaren vijftig waart op het Friese provinciehuis nog steeds onversaagd rond. Ik bleef zitten met nog één prangende vraag en wel over de catering, graag ook hier behoudendheid: toch niet weer een receptie met bietenbitterballen?

Andries Veldman