Aantal leerlingen speciaal onderwijs neemt sterk toe

(tekst: onderwijsvakbond; hieronder reactie IVN)

Aantal leerlingen speciaal onderwijs neemt sterk toe

Voor het eerst gaan er weer meer leerlingen naar het speciaal onderwijs dan voor de invoering van passend onderwijs in 2014. Deze wetswijziging moest er juist voor zorgen dat leerlingen zoveel mogelijk naar een reguliere school gaan.

Het (voortgezet) speciaal onderwijs nam na de invoering van passend onderwijs af, maar groeit inmiddels al jaren. Het speciaal onderwijs (so) telt intussen 33.608 leerlingen op 318 scholen en het vso 37.998 leerlingen op 335 scholen. In schooljaar 2013/2014 ging het respectievelijk om 31.800 en 39.300 leerlingen. Dit blijkt uit de betreffende onderwijsverslagen van de inspectie.

Voor het eerst zijn er dus weer meer leerlingen in het speciaal onderwijs dan voor de invoering van passend onderwijs in 2014, constateert de inspectie. Het vso blijft daar nog onder, maar laat wel een stijgende lijn zien. De inspectie doet nader onderzoek naar de oorzaak van de groei, maar feit is dat die zich vooral voordoet in cluster 3 en 4 en dat leerlingen met extra ondersteuningsbehoeften ‘beduidend vaker’ uitvallen in het regulier onderwijs.

‘Te veel scholen zijn niet toegankelijk voor leerlingen met een fysieke beperking’

Ontoegankelijk

Het aantal (v)so-leerlingen dat tussentijds of aan het einde van de opleiding naar regulier onderwijs gaat, blijft daarbij ook dalen. Daarnaast zijn er volgens de inspectie nog te veel scholen niet toegankelijk voor leerlingen met een fysieke beperking en op verreweg de meeste scholen ontbreken ruimtes voor medische zorg of voor leerlingen die zich even willen terugtrekken. De inspectie noemt dit alles ‘zorgwekkend in het licht van de ontwikkeling naar meer inclusief onderwijs’.

Ambitie
Want inclusief onderwijs is wat minister Dennis Wiersma (VVD) en de Kamer binnen vijftien jaar voor ogen hebben. Daarbij gaat de ambitie verder dan passend onderwijs, al is het verschil nergens duidelijk gedefinieerd. Acht jaar na de invoering zijn er bovendien nog veel vragen over het effect van passend onderwijs.

Uit de evaluatie in 2020 blijkt dat niet vast te stellen is of de ondersteuning van leerlingen is verbeterd en of het geld wel op de goede plek terechtkomt. Er is niet eens bewijs dat het aantal leerlingen met extra ondersteuningsbehoefte op reguliere scholen is toegenomen. Daarentegen is het aantal thuiszitters net als het aantal (v)so-leerlingen gestegen. De minister wil vaart maken met de verbeteraanpak en hoopt eind dit jaar een ‘routekaart’ naar inclusief onderwijs te presenteren.

Basis op orde
De AOb vreest dat de verbeteraanpak niets wezenlijks verandert in de klas en vindt de inclusie-ambitie van de minister niet realistisch. “Door de tekorten en hoge werkdruk staan leraren in de overlevingsstand”, zegt AOb-bestuurder Thijs Roovers. “Eerst moet de basis op orde: kleinere klassen, voldoende bevoegde collega’s, extra handen in de klas en expertise op schoolniveau. De minister gaat compleet voorbij aan de problemen en zorgen van de leraren, terwijl hij zonder draagvlak die ambitie nooit gaat halen.”

=======

Aanleiding: Aantal leerlingen speciaal onderwijs neemt sterk toe | De Algemene Onderwijsbond

Het aantal leerlingen dat niet past in het reguliere onderwijs en naar een speciale school gaat, neemt helaas toe. De Algemene Onderwijsbond stelt nu dat allereerst de basis op orde moet, omdat leerkrachten door de tekorten en de hoge werkdruk vooral in de overlevingsstand staan. Van groot belang voor een goede basis is onder andere een groen en gezond klaslokaal. Door lokalen om te toveren tot binnenbossen verbetert de sfeer en kunnen leerlingen zich beter concentreren. Ook voor leerkrachten is het fijner werken in een prettig binnenklimaat.

Om die reden is IVN Natuureducatie druk bezig om basisscholen niet alleen te helpen om hun pleinen te vergroenen, maar ook de klaslokalen zelf. Inmiddels hebben we al meer dan 140 scholen van kamerplanten voorzien en de reacties zijn heel positief. Een klaslokaal dat er huiselijk uitziet, is voor kinderen een veel prettigere omgeving. Zij brengen maar liefst veertig procent van de tijd die ze wakker zijn door in het klaslokaal. Dan is het belangrijk om rekening te houden met de sfeer en het binnenklimaat. Nu geven veel kinderen aan dat het klaslokaal er saai uitziet. Een scala aan planten maakt een groot verschil.

Groen verlaagt stress

Bovendien blijkt uit allerlei onderzoek dat groen stress verlaagt. In de klas, waar vaak wordt getoetst, is dat dus heel prettig. De plantjes werken ook nog eens geluiddempend, waardoor er minder rumoer is en kinderen zich beter kunnen concentreren.

Rekenen met planten

Door kinderen allemaal hun eigen plant te geven, leren ze hoe ze daarvoor moeten zorgen en gaan ze zich verantwoordelijk voelen. Ze kunnen ze ook stekken voor thuis of bijvoorbeeld voor het verzorgingshuis in de buurt. En de planten kunnen ook weer worden geïntegreerd in de rekenles. Leerlingen kunnen dan bijvoorbeeld meten hoeveel hun plant is gegroeid en hoeveel millimeter dat dan gemiddeld weer is per dag. Kortom: de planten zorgen voor winst op allerlei vlakken. Als je dan kiest voor sterke planten, zoals de sanseveria en de graslelie die bijna niet dood kunnen, dan wordt het eigenlijk altijd een succes.

Dit is een expertquote van Ian Mostert, projectleider Kind en Natuur, IVN Natuureducatie.