Zijn Buma’s sansevieria’s een statement?

Zijn Buma’s sansevieria’s een statement?

DOOR ANDRÉ KEIKES

Vensterbanken…. je ontkomt er niet aan. Tenminste als je ramen in je woonkamer hebt, wat doorgaans het geval is. Wat doe je ermee? Leeuwarders zijn net gewone mensen: ze zetten er van alles in. En voor de ramen hangen ze graag postertjes van culturele evenementen of met van die kreten, die duidelijk moeten maken dat ze vredelievend zijn. Dat is belangrijk om te weten.

Tante Tjitske en oom Wiebe hadden in de jaren zestig ooit heel veel sansevieria’s in de vensterbank staan, van die stakerige planten, die zoals u ongetwijfeld weet tot de aspergefamilie gerekend worden. Ze zijn overigens niet om te vreten, maar in de vensterbank kunnen ze er mee door. Tenminste dat vond onze voorfamilie. En velen met hen. Later werden die onvermijdelijke, haast verplichte, planten belachelijk gemaakt door cabaretiers en dat soort volk, dus wisten veel mensen niet hoe snel ze ze toen weg moesten doen. Niemand gaat immers graag door voor volgzaam en burgerlijk.

Vandaag de dag zie je de sansevieria weinig meer. Alleen heel hippe jonge vogels durven het weer aan, juist omdat ze ‘not done’ zijn verklaard. Zo kun je ze voor anarchistisch statement door laten gaan. Burgemeester Sybrand Buma, u weet wel, de onze, die ons spoedig verlaten zal, heeft in het stadhuis opmerkelijk veel sansevieria’s in de vensterbank staan. Je kunt ze vanaf de straat zien. Wat zegt dat over hem? Is hij een zeer traditioneel man, die nog in de jaren zestig leeft of maakt hij er juist een hip statement mee?

De sansevieria is in zekere zin de levende variant van het van oorsprong Zweedse houten adventstrapje met elektrische lampjes. Adventskandelaars waren er wel meer, al waren ze nooit echt talrijk, maar die Zweedse dingen kregen opeens vleugels toen Ikea er mee kwam en welke winkel niet? Je zag ze opeens overal. Tot cabaretiers en dat soort volk de bezitters belachelijk begonnen te maken, toen wisten de mensen niet hoe snel ze ze weer weg moesten doen. Voor zover bekend heeft ook burgemeester Buma aan het eind van het jaar nooit een Ikea-trapje voor zijn ramen staan. En hippe vogels hebben hoe dan ook weinig met tradities als advent.

De vensterbank onderging wel vaker een metamorfose. Wijlen interieurpaus Jan des Bouvrie had de Nederlander bevolen het huis te ontdoen van alle kleuren behalve wit en zwart, zoals wij nog dagelijks kunnen vaststellen op Funda, het internetplatform voor te verkopen woningen. Alle huizen die doorgaan voor ‘hedendaags’ of ‘bij de tijd’ zijn totaal wit. En anders wel zwart. Erg origineel kun je het niet noemen.

Maar weinigen weten dat Des Bouvrie ook de aanjager was van het twee-potjes-syndroom. Dat wil zeggen: zet nooit één voorwerp in de vensterbank (of op de stoep), maar altijd twee dezelfde naast elkaar. De precieze gedachte daar achter zal wel nooit meer opgehelderd worden, maar misschien had het iets met de strijd tegen eenzaamheid te maken. Ook potjes, flesjes, gekke stenen, stoeltjes of zelfs planten staan er niet graag alleen voor.

Maar dat is misschien te simpel gedacht. Voor het correcte interieur moet je gestudeerd hebben of op zijn minst VT Wonen lezen en dan beginnen ze ongetwijfeld over de esthetiek van het dubbele. Wat dunken jullie?

De Liwwadder is niet zo van modieuze gekte. Net als zijn of haar kledingkeuze (Als je maar een broek aan hebt), blinkt het interieur en daarmee zijn of haar vensterbank niet vaak uit in inventiviteit (Als het maar makkelijk schoon te houden is). Dus staat er vaak helemaal niets in de vensterbank en kan poes er in alle vrijheid naar de bewegende, al of niet gevederde passanten staren. In een enkel geval zit er een hond, of zelfs twee, in de vensterbank, zoals op de Emmakade NZ, niet ver van de Koepelkerk soms het geval is. Flinke beesten, zeker vergeleken met kleine katjes. En ze blaffen ook nog dwars door de thermopane heen.

Winkels en kantoren hebben soms, zelfs vaak, ook vensterbanken. Bij winkels zijn het echt niet altijd etalages en bij kantoren nooit. Dan zetten de naar vijf uur snakkende medewerkers er soms wat persoonlijke spullen in. Een trouwfoto, een indruk van kind of kleinkind, desnoods Wilbur de fox terriër. Durfals loaden een mooie meid down van het internet, maar die plaatjes zijn sterk afgenomen na de door de baas verplicht gestelde inclusiviteitscursus. De strenge juf Brenda houdt iedereen na afloop nauwlettend in de gaten onder het motto ‘dit kan echt niet meer in 2026’.

De vensterbank kan ook een magazijnfunctie hebben. Bijvoorbeeld in studentenhuizen. De kratten pils benemen je het zicht en de adem. In andere huizen biedt het plaats aan gebotteld water voor het als onmisbaar verkochte noodpakket. Met een scheve cactus of een kwijnende ficus ernaast kan het er naar Liwwadder maatstaven mee door. Of boeken, met de aantekening dat het niet zelden vochtige plekken zijn, waardoor de bladzijden gaan plakken. Dat is echter alleen een probleem als je ook echt van plan bent nog eens te gaan lezen. Anders niet.

Vandaag de dag is de vensterbank ook de plek voor van die bewegende snuisterijen. De Japanse kat met het wuivende handje of een variant hierop. Een bloemetje dat heen en weer beweegt als wuivend graag. Gezien in de Kleine Hoogstraat. Echt waar. En in de Wijbrand de Geeststraat staat een schaak/dambord rechtstandig tegen het raam op de vensterbank. Leeuwarders kunnen, zo blijkt, dus heus wel innovatief zijn.