Vraag aan de raad: heeft hier niet erg veel manipulatie plaatsgevonden?

Dossier WOB en Mercurius

Vraag aan de raad: heeft hier niet erg veel manipulatie plaatsgevonden?

(Research Liwwadders)

Op de vorige publicatie reageerde de heer Van der Borg. Hij vroeg of het niet wat eenvoudiger kon. Nu is de affaire – de WOB-stukken, waarover ook Liwwadders beschikt wijzen dat uit – een merkwaardige, soms gecompliceerde geschiedenis, en dan hebben we het nog maar over het afgelopen jaar. Hierna enkele passages uit de stukken, die de werkwijze van de gemeente nog wat illustreren. Met bij voorbaat excuus voor het “droge” karakter van een en ander. Dat is haast onvermijdelijk, als handel en wandel  van de overheid wordt blootgelegd.

1. Haast van de wethouder

Het was  aanvankelijk de bedoeling, dat de raad in september  2013 een advies zou uitbrengen aan het Commissariaat voor de Media (CvdM). Zo was de planning bij de gemeente. De raad vond in de commissie van half september, dat de wethouder een zwak verhaal had. De wethouder hamerde er  daarom maar op, dat het CvdM geen uitstel duldde. Contacten van Mercurius met het CvdM hadden aangetoond, dat uitstel – en dus een meer overwogen besluitvorming – best mogelijk was.

Een commissielid – de heer Pier Tilma (FNP) – zegt in dit verband: “Het is dus duidelijk dat dit de interpretatie van de wethouder is.” De wethouder antwoordt: “Ik heb dit natuurlijk allemaal op schrift, wat denkt u nu, dat ik dit allemaal ter plekke zit te verzinnen? We hebben dit natuurlijk heel uitgebreid voorbereid. Dat betekent dat ik allerhande correspondentie met het commissariaat heb gewisseld.“

Uit de WOB-stukken blijkt het dan te gaan om een enkele  mail van het CvdM. Het CvdM zegt daarin nergens dat er geen uitstel mogelijk is. Het blijkt ook dat de wethouder aan het CvdM nooit direct heeft gevraagd of er uitstel mogelijk zou zijn. Zij wilde geen uitstel, en gebruikte bepaalde informatie van het Commissariaat ten onrechte om de raad achter zich te krijgen. Ze zat het dus wel degelijk  ongeveer allemaal ter plekke te verzinnen.

De raad doorzag dit, op dat moment, en in de vergadering van de raad eind september had de wethouder veel woorden nodig om haar ongelijk te verhullen. De raad liet haar daarmee wegkomen. Het uitstel kwam er gewoon wel. Maar de druk op de besluitvorming bleef gehandhaafd. De kwartiermaker kreeg een veel te krap tijdsschema mee. Onder – naar aan te nemen valt – sturing van de wethouder kwam er een rapport, dat de toets van zelfs welwillende kritiek niet kan doorstaan. Maar b. en w. accepteerden het in een vloek en een zucht. Wel vonden b. en w. nog tijd om de conclusies van de kwartiermaker op een manier te rangschikken, die de ster van LEO nog meer deed stijgen. Als ergens de voorkeuren van b. en w. en ambtenaren, onverhuld naar voren komen, dan is het hier. Geen inhoudelijke argumentatie, maar manipulatie van de informatie. De raad verdiepte er zich – op enkele oppositiepartijen na – nauwelijks meer in. Het tijdsschema was weer heel krap, en iedereen had belangrijker zaken aan het hoofd, te weten de vorming van een nieuw college. Dat – zo bleek naderhand – ineens wel geldmiddelen had om de lokale omroep wat meer ruimte te verschaffen.

2. Het feitenrelaas

De commissie vroeg in de genoemde vergadering van september om een helder “feitenrelaas” aan de wethouder. De vraag van de raad was heel duidelijk. De wethouder moest in dat relaas goed aangeven, wanneer en hoe zij zich er voor had ingespannen om de twee aanvragers tot (Mercurius en LEO) een gezamenlijke aanvraag te bewegen. De wethouder had daar niets aan gedaan. Een brief van Mercurius hierover had ze pas veel  te laat, en dan nog geheel nietszeggend, beantwoord.

Een probleempje dus voor de wethouder. Zij redt zich er, met haar ambtenaren, uit door een niet gevraagd, veel uitgebreider verhaal naar de raad te sturen. Daarin citeert ze uitgebreid uit gesprekken (bestuurlijke  overleggen) met Mercurius. Je kan je niet aan de indruk onttrekken, dat heel selectief is gewinkeld uit deze gespreksverslagen. Uit de WOB-stukken blijkt, dat de wethouder toch nog wel even vermeld wil zien, dat het hier voor een groot deel gaat om  nog niet vastgestelde verslagen. De mails tonen aan, dat Mercurius bezwaar heeft aangetekend tegen karakter en inhoud van het relaas. Uiteindelijk antwoorden de ambtenaren: “De wethouder wil het zo.”

De raad accepteert dit, op enig gemopper na. De wethouder komt er weer mee weg. Ze misbruikt de wens van de raad, om inzicht te krijgen in de wethouderlijke inspanningen, die de wet van haar vraagt. En komt met een feitenrelaas dat haar falen op dit punt verdoezelt. En tegelijk  – met gebruik van gegevens uit vertrouwelijke gesprekken, waarvoor de gesprekspartner Mercurius niet om toestemming is gevraagd. Wel is een concept aan Mercurius voorgelegd, maar de bezwaren worden zonder meer weggewoven.

3. De aanwijzing van de kwartiermaker

Op 30 september 2013 kiest de raad verrassend voor het aan het werk zetten van een kwartiermaker. Het initiatief ligt bij de NLP, maar de PvdA gaat mee. Daarmee is er een meerderheid van 18 – 17. Met name GroenLinks en CDA (coalitiepartners van PvdA) heffen de armen vertwijfeld ten hemel. Hoe kan de PvdA dat doen? De reacties van de coalitiegenoten geven aan, dat de PvdA hier iets heeft gedaan, dat tamelijk onverwacht was. De gang van zaken nadien – mailwisseling tussen Feitsma en Diks over namen van kandidaten – geeft aan, dat de PvdA-fractie al snel weer in het gareel van het college (wethouder Diks) is gezet. De overwegingen voor de verschillende keuzen, en de verhoudingen binnen de PvdA in dit stadium zijn onopgehelderd. De vrijwilligers golden als alibi om de kwartiermaker aan het werk te zetten. Desondanks koos de PvdA uiteindelijk toch voor LEO, waar de vrijwilligers – via het zogenaamde schillenmodel – ernstig  tekort lijken te komen. De kwartiermaker heeft zich in zijn rapport grandioos vergaloppeerd (of begroette bepaalde “informanten” hartelijk, omdat ze aansloten bij de wensen van het college) bij de keuze van zijn bronnen. Er is daardoor een vertekend beeld ontstaan. De fracties – in elk geval de PvdA – heeft zich daardoor laten misleiden, of  zij speelde het spelletje van het begin af aan al mee.

Op 6 oktober 2013 schrijft Sjoerd Feitsma aan de wethouder:

“Dag Isabelle

cc. Lisa

Ik heb wat tips gekregen over personen die mogelijk in aanmerking kunnen voor de tijdelijke kwartiermakersfunctie, moet snel, want er MOET  een rapport liggen voor 1 december  (Ook hier de onnodige haast, die wederom – nu door Feitsma wordt gecreëerd. Hoe vaak wordt in de raad besluitvorming niet uitgesteld, enz. enz. Nu MOET het weer voor 1 december. Opmerking Liwwadders). Het moet – aldus Feitsma – iemand zijn met media-ervaring en een visie op de lokale omroep. Het gaat om ongebonden en onafhankelijke adviseurs.

(Vervolgens zijn circa 10 regels in deze mail uitgewist. Dat moeten de meest boeiende regels zijn geweest. Wissen dus! Opmerking: Liwwadders).

De mail vervolgt:

Ze hebben allemaal een ander profiel, maar zijn volgens mij fit for the job. Ik wil ze eventueel nog wel even benaderen.

…

Groeten,

Sjoerd“

Hier zijn dus Isabelle  en Sjoerd gezamenlijk in de weer om de kwartiermaker te selecteren. De rest van de raad blijft onkundig. Er zitten bij de WOB-stukken op dit punt geen mails van andere raadsleden of fracties. En zelfs de raadsgriffier weet hier niets van (zie vorige bijdrage: “Het onttrok zich aan mijn waarneming”, aldus Felix van Beek).

Uiteindelijk moest het presidium via een spoedprocedure schriftelijk kiezen uit twee kandidaten. Het werd degene zonder mediadeskundigheid, in strijd met wat Feitsma beklemtoonde, en zijn “onafhankelijkheid” is  in het uiteindelijke rapport moeilijk traceerbaar.

4. Jurist

Intrigerend is de mail – kort na het besluit van de raad om een kwartiermaker aan het werk te zetten – tussen een gemeentelijke ambtenaar en LEO. De ambtenaar deelt mee, dat er een jurist is geraadpleegd. “We zullen de motie uitvoeren”, zo bericht ze aan LEO. Er is dus zelfs sprake van geweest, om de motie te omzeilen. Dat correspondeert met bij Mercurius aanwezige informatie. Een vertegenwoordiger van Mercurius voerde begin oktober een gesprek met een vertegenwoordiger van LEO. Zou het toch werkelijk niet mogelijk zijn – zo was de inzet van Mercurius ook hier –  om spoedig aan de krachten verslindende strijd een eind te maken, en de organisaties te integreren. Er lag daarvoor een heel concrete opzet van de kant van Mercurius, geëntameerd door de vrijwilligers.

Coöperatief

De vertegenwoordiger van LEO toonde zich op het eerste  oog  coöperatief. Hij zou het met zijn bestuur opnemen. En hij liet zich nog ontvallen, dat een jurist nog naar de motie van de raad keek.

In samenspraak tussen gemeente en LEO is dus zelfs gepoogd om aan de motie te ontsnappen. Dat zal voor de PvdA een brug te ver zijn geweest. In de verdere gang van zaken (aanwijzing kwartiermaker, ongevraagd advies van de kwartiermaker, wijze van behandeling van zijn rapport) is alsnog de optie van wethouder en coalitie volledig gerealiseerd. Onvoldoende onderbouwd. En niet gebaseerd op de criteria die er werkelijk toe doen.

Wat betreft de werkwijze van LEO: de toegezegde terugkoppeling na het gesprek begin oktober door LEO heeft nooit plaatsgevonden.

Als het CvdM al kiest voor LEO (advies meerderheid raad), dan lijkt Mercurius heel goede troeven in handen te hebben bij verdere juridische procedures. De werkwijze van de gemeente rammelt aan alle kanten. De voorgaande punten zijn slechts voorbeelden.

Conclusie

Hopelijk maken deze illustraties  de affaire nog wat concreter. Mercurius heeft – zo is ons bekend – gevraagd om een gesprek met de gemeente, over de inhoud van de stukken, en over de volledigheid.  Tot nog toe is dat geweigerd. Er MOET meer materiaal zijn. Er zou – bijvoorbeeld via interviews met raadsleden, te beginnen van de PvdA-fractie – ten behoeve van de geschiedschrijving, en de politieke zuiverheid – meer informatie boven water dienen te komen. Is de raad tevreden over de gang van zaken? Heeft hier niet erg veel manipulatie plaatsgevonden? Is de raad voldoende bewerktuigd om advies-procedures, zoals hier aan de orde, in voldoende mate  zelfstandig uit te voeren?

Het zou de raad een zorg moeten zijn.

Meerdere personen hebben hun medewerking verleend aan de totstandkoming van dit artikel.