Het beleid ten aanzien van cultuur is volslagen mislukt

Vooruit Deinum, wie bestuurt er nu, jij of de ambtenaren?

Voor de stad Leeuwarden is alleen het beste goed genoeg – O tempora, o mores

Is het draagvlak van burgemeester Crone nog voldoende? En hoe meet je dat?

(Van een correspondent)

Stijl en werkwijze van b. en w. Leeuwarden te gemakzuchtig

Informatie aan burger troebel als een riool

Prestaties b. en w. vallen tegen

Wethouder Koster (�ik was bij provincie verantwoordelijk voor bezuinigingsprogramma van � 10 miljoen�) en ex-wethouder Florijn werden �groot� onder voormalig provinciaal top-ambtenaar Wibier, die � onhoudbaar geworden in Groningen � door burgemeester Wallage aan de provincie Frysl�n werd gesleten. CdK Nijpels stonk er in.

Snibbig en kribbig zijn Kosters opvallendste kwaliteiten

++

Voor de stad Leeuwarden is alleen het beste goed genoeg

Voldoen het college van burgemeester en wethouders, en de raad, aan deze norm? Het valt te betwijfelen. Ter illustratie enkele recente, gemakkelijk met andere voorbeelden aan te vullen, impressies uit de Leeuwarder politiek. Deze impressies wijzen op nonchalance bij burgemeester en wethouders bij de omgang met raad en met burgers. Nonchalance, die in de gemeenteraad onvoldoende aan de kaak wordt gesteld.

Draagvlak

Het in 2010 gevormde college bezit een beperkt draagvlak (opkomst verkiezingen 50%). Het is zowel voor b. en w., als voor de raad zaak serieus beleid te voeren, waarbij de werkelijke stand van zaken voorop staat. Daar is iedereen meer bij gebaat, dan bij het prestige van wethouders, en van college-partijen, en daarop ge�nte voorlichtingsactiviteiten van de gemeente. Een herijking van het college-programma, en onderzoek naar andere, aanvullende mogelijkheden voor bezuinigingen, is urgent. Betrekken van de kiezers bij te maken keuzes (zoveel mogelijk los van de kaasstolp van het Hofplein, met zijn weinig vruchtbare benadering van coalitie-partijen, en coalitie-programma, versus oppositie) en bewandelen van onorthodoxe wegen bij de vormgeving van de Leeuwarder politiek, moet voorop staan.

Cultuurdebat

Het is in ernstige mate de vraag, of de �zittende politiek�, de huidige gemeenteraad, en het huidige college van b. en w., en de ten dienste staande ambtenarij, in staat zijn de essenti�le opgaven, waarvoor Leeuwarden staat, met voldoende creativiteit te beantwoorden. Het lopende cultuurdebat � een terrein waar vernieuwing en creatieve oplossingen voor de hand zouden moeten liggen � wijst op het tegendeel.

Dit kan zo niet doorgaan, of we moeten met z�n allen kiezen voor het in de Leeuwarder samenleving ingevreten � en gelet op de praktijk niet helemaal misplaatste � uitgangspunt �Ut het noait wat weest en ut sal noait wat wudde�. Zoals gezegd is het hoog tijd om � los van partijpolitieke overwegingen � om de tafel te gaan zitten over plaats en positie van Leeuwarden en Frysl�n.

Beschamende discussie

De beschamende discussie tussen gemeente en provincie over de Harmonie (wel of niet bijdrage provincie), die nu ineens uitbreekt � omdat Leeuwarden zegt geen geld te hebben om de tekorten van instellingen, zoals de Harmonie, die de stad ook nogal wat revenuen opleveren, aan te vullen, spreken boekdelen.

Openbaar debat

Er dient een openbaar debat te komen � zeer openbaar � hoe provincie en gemeente op het belangrijke terrein van cultuur sinds langere jaren met elkaar hebben gewerkt. Waarschijnlijk zal dan blijken dat beide partijen � gemeente en provincie – in al die jaren vooral bezig zijn geweest, om elkaar vliegen af te vangen, en ervoor te zorgen, dat de rekening zoveel mogelijk bij de andere partij terecht komt. Voor betrokken ambtenaren en wethouders, en aan de andere kant provinciale ambtenaren en gedeputeerden, zijn dit steeds �hot issues� geweest, voor de onderlinge strijd van groot gewicht, maar helaas ten nadele van zowel stad als provincie.

Mysterieuze spel

Tegelijk is er sprake van uitwisseling van personeel tussen de beide overheidslagen, en een veelvoud van overleg, en ambtelijke scenario�s, waarbij de bestuurlijke inzet pas in een (te) laat stadium punt van besluitvorming wordt. Dit mysterieuze spel speelt zich momenteel vooral af rond het fenomeen �Europese Culturele Hoofdstad 2018�, waaraan de provincie nu al veel geld uitgeeft (een kwartiermaker, en een communicatiestrateeg, en bijbehorend volk).

Het gaat op dit moment bij de provincie om zo�n twee miljoen per jaar, en dat zal nog veel meer moeten worden. De hoofdpartner Leeuwarden zegt, geen geld te kunnen fourneren, ofwel middelen voor toch al beoogde projecten in te willen brengen (Harmoniekwartier). Die middelen blijken slechts in een verdere toekomst op te brengen, als de stand van het SIOF en het weerstandsvermogen van de gemeente het nog toelaten).

Troebel als een riool

Leeuwarden wil zelfs geld van de provincie, niet alleen voor het Harmoniekwartier, maar ook voor de tekorten van de Harmonie zelf. Het is allemaal zo troebel als een riool. De burger haakt bij dit soort discussies vanwege ontoereikende informatie af, en geeft zijn politieke pijp aan maarten.

Najaar

Terwijl er wel het nodige op het spel staat. In het te verwachten hete najaar (voortzetting cultuur-discussie, inclusief Harmonie, Bibliotheek, Mercurius, begrotingsdiscussie, concretisering bezuinigingen op ambtelijk apparaat, diverse bezuinigingen op het wijkwerk, onderwijs, zoals onderzoek Proloog, effecten rijksbezuinigingen op diverse terreinen, waaronder sociaal- en welzijnsbeleid, waar Leeuwarden optredende tekorten niet meer zal kunnen compenseren, tenzij andere sectoren,(zoals cultuur), in nog sterkere mate worden gekort, komt dit alles samen.

Autisme

Een zware opgave, zelfs voor een raad, die zou bestaan uit allemaal zeer competente, begaafde en onafhankelijk en creatief ingestelde leden. Het zou wel eens moeilijk kunnen worden, alles bij elkaar.

++

Hier nog enkele impressies, die volgens sommigen een uiting zijn van toenemend autisme bij de Leeuwarder politieke elite.

Meten van draagvlak

Maandag j.l. hield burgemeester Crone een informatieavond voor de burgers van zijn stad. Het onderwerp was de komende toetreding van een deel van de gemeente Boarnsterhim tot Leeuwarden. In de gemeenteraad was aan de burgemeester gevraagd er goed werk van te maken � zoals dat door de landelijke politiek wordt vereist � en aan de bevolking van Leeuwarden te vragen wat die er eigenlijk van vindt.
Het meten van het draagvlak noemen we dat.

In die vergadering van de raad maakte Crone al niet de indruk dat deze draagvlakmeting voor hem veel prioriteit had. Natuurlijk zei hij het belangrijk te vinden, maar de manier waarop hield hij redelijk in het vage.

Tempo

De bijeenkomst van maandag bevestigde dit. In de voorbereiding was weinig informatie verstrekt over de te bespreken punten. Als dat wel was gebeurd dan waren er vermoedelijk meer burgers op afgekomen dan de anderhalve (burger-)man � in aantal nog overtroffen door ambtenaren en raadsleden, fungerend als paardenkop � die nu de moeite had genomen. Het verloop van de avond werd gekenmerkt door een hoog tempo. Voor je het wist stond je weer op straat.

Gerenommeerde journalisten

Hierdoor misten bijvoorbeeld gerenommeerde journalisten, gewend om meestal iets later te komen, in het begin gebeurt er immers nooit zoveel, het hele spektakel. In plaats van de verwachte inleiding van de burgemeester � of, als het niet anders zou kunnen, van een van de gekwalificeerde ambtenaren � werden de aanwezigen uitgenodigd meteen zelf maar met hun standpunten en vragen te komen.

Alde Feanen

Het gevolg hiervan was een zeer beperkt aantal opmerkingen, vooral over plaats en positie van de Alde Feanen. In zijn razendsnelle beantwoording toonde de burgemeester aan dat de opmerkingen geheel pasten bij zijn eigen standpunt. Gevraagd naar de mogelijke financi�le consequenties � van het beheer van de Alde Feanen, maar ook meer in het algemeen � hield de burgemeester een nogal technisch betoog, met als strekking dat er �in principe, dankzij onder meer het gemeentefonds, en de goede werking daarvan� altijd voldoende middelen zouden kunnen zijn.

Watersportgebied

Veiligheidshalve attendeerde hij nog even op de gemeenteraad, die de beslissingen neemt. Maar hij kon zich niet voorstellen, dat de raad niet veel geld in De Alde Feanen, alsmede het opkrikken van Grou tot een watersportgebied met een uitstraling zoals Sneek, zou gaan steken. De vraag van een burger, of kosten van het beheer van de Alde Feanen mogelijk ten koste zouden kunnen gaan van bijvoorbeeld �cultuur� liet Crone gemakshalve maar liggen. Al met al liet de burgemeester een mooie gelegenheid om voor de eigen burgers � zo vlak voor het reces � nog eens een flinke klaroenstoot te geven, wel erg opzichtig liggen.

Mompelde

Er staat voor het najaar vervolg op deze inspraak op het programma. De burgemeester mompelde in zijn slotwoord, dat een gebrekkige opkomst bij nieuwe bijeenkomsten ook niet erg zou zijn. De gemeenteraad moet er toch over besluiten, aldus Crone.

50 procent

En daar zit de burger dan weer te kijken. Bij de verkiezingen daalde het opkomstcijfer in Leeuwarden tot 50%. De burgemeester toonde zich verontrust. Hij wilde onderzoek naar de oorzaken. Een paar maanden later was er nog niets ondernomen. Drie kwart jaar later ook niet. In bepaalde stukken schreef het college nog wat later ineens, dat de daling van opkomstcijfers nu eenmaal een �landelijke trend� was. En trends moet je blijkbaar volgen. Anders hoor je er niet eens meer bij.

Koster was onthutst en ontsteld

Er zijn meer van die gemakzuchtigheden bij deze burgemeester en bij zijn wethouders. Wethouder Koster bijvoorbeeld heeft geruime tijd de boot gemist bij de financi�le ontsporing van de stichting Proloog, met bijbehorende gevolgen voor het openbaar onderwijs. In de raad verklaart ze zich in eerste instantie even �onthutst en ontsteld� te zijn geweest (toen ze van de ontsporing hoorde, die ze toch nog maar even stil hield, wat door de raad werd geaccepteerd) als de raadsleden, op het moment (te laat dus) dat de laatsten deze nieuwe calamiteit door kregen. Maar even verder op in de discussie was Koster de rouwmoedigheid al weer vergeten.

Snibbig en kribbig zijn Kosters opvallendste kwaliteiten

Deze �ambitieuze wethouder�, zoals ze zichzelf noemde (als een ander het niet doet, of merkt, moet je het zelf maar zeggen), werd boos op de oudgediende Addy Stoker, die er tot Kosters ongenoegen opmerkzaam op maakte, dat hij al in eerdere stadia had gewaarschuwd. Snibbig en kribbig (Kosters opvallendste kwaliteiten) voegde Koster hem toe, dat zij wel aan zijn vervelend gedrag gewend was.

Van Daalen

Bij de recente bespreking van de �inhuur van externen� was het ook weer raak. Met name raadslid Van Daalen (Christen Unie) was kritisch over de oplopende kosten van �externen�. Hij wilde een plafond (helder en eenvoudig). Dat leverde ingehouden razernij op bij onze wethouder. Van Daalen gaf volgens haar blijk van een gebrek aan vertrouwen, en nog wel in haar, de wethouder. En hij moest ook goed begrijpen, dat het personeelsbeleid haar verantwoordelijkheid was, en niet dat van de raad. Van Daalen gaf gelukkig aan (althans met lichaamstaal) niet echt onder de indruk te zijn van deze geheel misplaatste strafexercitie van Koster.

Vinger op de zere plekjes

Vermakelijk was bij deze discussie de interventie van Brakenhoff ( SP). Hij legde de vinger op de zere plekjes van wethouder Koster met zijn opmerking, dat de door Koster geleverde notitie (die zich beperkte tot enkele onschuldige, haast als clich�s op te vatten definities en uitgangspunten met betrekking tot werk door externen) niet gevraagd was. De raad had � op basis van een rapport van de Rekenkamer over inhuur van externen – gevraagd naar een, al jaren eerder toegezegde, meer fundamentele, notitie over personeelsbeleid.

Koster hield zich van de domme

Wethouder Koster hield zich van de domme, en nam daarmee een loopje met de raadsleden. Op de SP na, lieten alle fracties de wethouder haar gang gaan. In dit zelfde debat sloeg Koster zich nog maar eens op de borst. Er was volgens haar wel veel drukte over de bezuinigingen van 1 miljoen op cultuur, maar over de immense bezuinigingen op het gemeentelijke apparaat (6 miljoen) hoorde je niemand. Terwijl zij daar als ambitieuze ambtsdrager toch verantwoordelijk voor is.

Koster zweeg en de raad zweeg eveneens

Mevrouw Koster verzweeg daarbij voor de zoveelste keer, dat dit bedrag gespreid is over de huidige en de volgende collegeperiode. Zij verzweeg ook � en de raad zwijgt eveneens � dat over de invulling van deze inkrimping van het apparaat, waarover de vertrokken Florijn altijd heel gemakkelijk deed � nog niets bekend is. En hoe zit dat eigenlijk: kan de huidige raad voor de periode na 2014 al bezuinigingen voorschrijven? Er zijn deskundigen die beweren � met verwijzing naar bij alle overheden eerder mislukte, of althans wat betreft de resultaten zeer mistig gebleven � dat deze taakstelling bij de gemeente Leeuwarden een slag in de lucht is.

10-miljoentaakstelling

Uit een vorige functie weet wethouder Koster heel goed, hoe bezuinigingstaakstellingen binnen de kortst mogelijke tijd een erg mistig karakter gaan dragen. Wij doelen hier op de 10 miljoentaakstelling bij de provincie Frysl�n, waarvoor toenmalig provinciaal ambtenaar Koster (onder de vleugels van de hoogste, wegens disfunctioneren, onder meer bij de door mevrouw Koster opge�iste 10 miljoen, uiteindelijk aan de kant gezette, ambtenaar Wibier), naar eigen zeggen, de verantwoordelijkheid droeg, en waar men bij de provincie nog altijd zoekend is, wat het nu eigenlijk heeft opgeleverd.

Koster en Florijn uit dezelfde school

Het is overbodig om te zeggen, dat de vertrokken wethouder Florijn eveneens stamde uit dezelfde school van deze provinciaal topambtenaar Wibier, die in zijn ambtelijke carri�re bij zijn achtereenvolgende werkgevers herhaaldelijk wegens bereiken van de uiterste houdbaarheidsdatum naar andere functies werd gepromoveerd. Niet meer te handhaven bij de gemeente Groningen zorgde toenmalig burgemeester Wallage van de stad Groningen er voor, dat de man de hoogste ambtelijke functie bij de provincie Frysl�n mocht gaan bekleden.

Nijpels

Commissaris der Koningin Nijpels (VVD) verloste hier om uiterst onduidelijke redenen de stad Groningen van een kwellend probleem. De provincie heeft het geweten, maar Koster en Florijn hebben er hun voordeel mee gedaan.

Over Diks hoeft niets meer gezegd te worden

Over wethouder Diks hoeft niets meer gezegd te worden. Het beleid ten aanzien van cultuur is volslagen mislukt. De ontmanteling van Parnas zou ruimte verschaffen voor versterking van de basis van de culturele infrastructuur. Via een BV Cultuur zou alles goed komen. Welnu, er is nog steeds niets opgelost, en als u het niet gelooft, vraagt u maar aan de Harmonie en de Bibliotheek en aan Mercurius.

Dieptepunt

Als dieptepunt mag hier de opstelling van CDA-fractievoorzitter Van der Molen in de gemeenteraad nog worden genoemd, die trots verklaarde, dat Leeuwarden het project �Culturele Hoofdstad 2018� omarmt, zolang het maar geen geld kost. En elk jaar bij de begrotingsbehandeling maar weer pleiten voor een bijdrage van de gemeente aan de stichting Present, waarvan je jezelf tot voorzitter hebt laten benoemen. O tempora, o mores.

Afbladdering wethouder

Het is erg spijtig voor het imago van de stad, hoe dit allemaal gaat, en hoe de verantwoordelijke functionarissen en partijen (de fracties van de collegepartijen laten het in het cultuurdebat sterk afweten, met als voorbeeld de poly-interpretabele motie van de PvdA � er was een amendement beloofd � en de volledige intellectuele afwezigheid van GroenLinks, die al veel eerder de eigen wethouder had dienen te corrigeren, en daarmee ondersteunen, ter voorkoming van de afbladdering en onttakeling, waaraan deze mevrouw nu onderhevig is) hier opereren. �Shame upon you�.

En wethouder Deinum dan?

En wethouder Deinum dan? Ja, noemt u de successen maar op. De louche huisjesmelkers (zullen) worden aangepakt. Ja, maar hoe, dat is toch in de praktijk altijd weer wat moeilijker dan in de praatjes voor de senioren van de PvdA. En het project binnenstad: wat heeft het al opgeleverd? En wat komt er allemaal nog aan? Om nog maar te zwijgen van de voorspoedige ontwikkeling van Blitsaerd en Zuiderburen, en de afboekingen op bedrijventerreinen en de leegstand in de kantorensector.

Wie bestuurt er nu, jij of de ambtenaren?

De economische trend zit ook Deinum niet mee, maar waar blijft nu de overtuigende verantwoording, naast de verwijzing naar de uiteraard rooskleurige toekomst, voor wat er niet lukt? En waar blijft de krachtige aanpak van sectoren, die nieuw perspectief kunnen bieden, zoals de creatieve industrie. De watertechnologie alleen kan ons heus niet redden. Vooruit Deinum, wie bestuurt er nu, jij of de ambtenaren?

Waar blijft overzicht van Crone?

Nog even terug naar burgemeester Crone. Door velen geroemd als een hardwerkende en slimme bestuurder. Wie zou er aan durven twijfelen. Maar de lobby in Den Haag, op diverse terreinen (instellingen, overheidsdiensten, cultuur, politie) en het aantrekken van bedrijven, wat levert het allemaal echt op? Daar is een burgemeester toch voor? Waar blijft het overzicht, op schrift en controleerbaar, van wat er gepresteerd wordt, en wat er mislukt.

Niks aan de hand

Zowel de raad als de burgers moeten het op dit gebied teveel doen met hier en daar wat mededelingen of uitlatingen in de pers, zonder het materiaal aangeboden te krijgen, waarop een goed oordeel valt te baseren. En altijd die vervelende houding om � ook als dingen duidelijk goed de verkeerde kant op gaan, ten nadele van Leeuwarden � te blijven doen, dat er niet al teveel aan de hand is. Zoals recent met de politie in noordelijk verband, waar Crone samen met collega Heldoorn van Assen nog enkele �succesjes� zegt te hebben geboekt. Succesjes van vooral cosmetische aard, maar heer Crone toont er zich erg vergenoegd mee.

Alle ruimte voor nieuwkomer Ekhart om in Leeuwarden eens flink aan de boom te schudden.

Datum: Zondag, 24 Juli 2011