Boodschappen duurder door oorlog, kostenstijgingen en lastenstapeling

(tekst: Federatie Nederlandse Levensmiddelen Industrie (FNLI)

Boodschappen duurder door oorlog, kostenstijgingen en lastenstapeling

De aanhoudende onrust in het Midden-Oosten zorgt voor grote onzekerheid in energie- en logistieke markten en jaagt de kosten voor transport, energie en verpakkingen verder op. Zonder snelle en gerichte maatregelen van de overheid komt de betaalbaarheid van voedsel onder druk te staan. Ook Nederlandse voedingsmiddelenproducenten voelen deze effecten en verwachten toenemende prijsdruk in de komende maanden. Economen wijzen erop dat de oplopende kosten later dit jaar kunnen doorwerken in nieuwe prijsrondes en duurdere boodschappen.

De internationale verstoringen raken de hele keten. Hogere en volatielere kosten voor energie, logistiek, verpakkingen en grondstoffen stapelen zich op. Hoewel de oorzaken buiten Nederland liggen, zijn de gevolgen hier direct voelbaar: in fabrieken, bij transport en uiteindelijk in de winkel. Uit een enquête onder leden van FNLI blijkt dat de situatie in het Midden-Oosten bij ruim driekwart van de voedingsmiddelenproducenten grote tot zeer grote impact heeft. Veel producenten kunnen de hogere kosten nauwelijks doorberekenen. In de huidige markt waarin ondernemers hebben te maken met de hoge kosten, accijnzen en verbruiksbelasting, is dit een extra tegenvaller voor zowel consumenten als producenten.

Overheid: voorkom dat nationale lasten de druk op betaalbaarheid verder vergroten

De voedingsmiddelensector spant zich op allerlei manieren in om leveringen en productie zeker te stellen en boodschappen zo betaalbaar mogelijk te houden voor alle consumenten. Maar betaalbaarheid vraagt een gezamenlijke inzet: daarom is het ook aan de overheid om met gerichte maatregelen bij te dragen aan stabiliteit in de keten en af te zien van extra nationale heffingen die de prijsdruk verder vergroten.

FNLI waarschuwt voor een stapeling van nationale lasten bovenop internationale kostenstijgingen. Voorgenomen maatregelen zoals een suikertaks, een accijnsverhoging op alcoholhoudende dranken en een extra heffing op verpakkingen komen bovenop bestaande lasten, zoals de verbruiksbelasting op niet-alcoholische dranken. In combinatie met toenemende regeldruk vergroot dit de druk op bedrijven en kan het doorwerken in hogere prijzen in de winkel. Daarmee staan zowel de betaalbaarheid voor consumenten als het gelijke speelveld binnen Europa verder onder spanning.

FNLI roept het kabinet daarom op om met gerichte maatregelen te komen die kosten dempen, concurrentiekracht herstellen en productie in Nederland zeker stellen en om af te zien van maatregelen die de sector in deze uitzonderlijke omstandigheden disproportioneel raken. Zorg voor onder andere stabiele en concurrerende energieprijzen en geen extra nationale heffingen op elektriciteit, gas of verpakkingen. Juist nu is het van belang om beleid in te zetten dat bijdraagt aan stabiliteit in de keten en betaalbare keuzes voor consumenten. Nieuwe maatregelen moeten daarnaast zorgvuldig getoetst worden op effectiviteit, uitvoerbaarheid en betaalbaarheid.

FNLI onderschrijft Europese oproep om verdere prijsdruk te voorkomen

FoodDrinkEurope en andere Europese ketenpartijen roepen de EU en lidstaten op om ervoor te zorgen dat bedrijven toegang houden tot energie en essentiële grondstoffen en materialen tegen betaalbare en concurrerende voorwaarden. Zonder dergelijke maatregelen dreigen aanhoudende kostenstijgingen door te werken in hogere voedselprijzen, die met name kwetsbare huishoudens hard raken.

FNLI onderschrijft deze oproep en benadrukt dat ook Nederland hierin een verantwoordelijkheid heeft. Gerichte en – waar nodig – tijdelijke maatregelen kunnen helpen om enerzijds de continuïteit van productie en leveringen te waarborgen en verdere prijsopdrijving te beperken en tegelijkertijd die groepen te steunen die het zwaarst worden getroffen.

Directeur van FNLI Cees-Jan Adema: “Voor consumenten draait dit om betaalbaarheid. Voedingsmiddelenproducenten doen er alles aan om prijsstijgingen zoveel mogelijk te beperken, maar betaalbaarheid is een gezamenlijke opgave. Daarom roepen we het kabinet op tot gerichte maatregelen die kosten dempen en stabiliteit in de keten versterken, en om af te zien van extra nationale heffingen die de prijsdruk op boodschappen verder opvoeren.”