Stadsdichter Hut was veel productiever dan Christmas

(tekst: vergadering College van Burgemeesters en Wethouders 10-2-2009)

Onderwerp: Stadsdichter – het vervolg

Besluit B&W

1. Na afloop van de aanstelling van de huidige stadsdichter (31-01-2009) over gaan tot de aanstelling van een stadsperformer die op kunstzinnige wijze ten minste vier keer per jaar zal reflecteren op het wel en wee van Leeuwarden en zijn inwoners;
2. De Adviescommissie Cultuur verzoeken als jury op te treden en zorg te dragen voor de werving en selectie van een geschikte kandidaat voor de functie van stadsperformer;
3. De kosten van de dienstverlening van de stadsperformer ramen op � 7.200 en deze dekken uit het Programma Cultuur, budget Aanvullende voorzieningen.

Toelichting

De ‘ambtstermijn’ van stadsdichter Derwent Christmas loopt eind van deze maand af. In de cultuurnota Cultuurvuur is geopperd om bij het zoeken naar een opvolger van een breder profiel uit te gaan en te werven voor een ‘stadsperformer’. Het college heeft teruggeblikt op de invulling van het dichterschap in de afgelopen twee perioden en heeft besloten de Adviescommissie Cultuur te verzoeken om op te treden als jury voor het aanstellen van een ‘stadperformer’. Dat kan opnieuw een dichter zijn, maar de kandidaat kan ook over meer, andere, kunstzinnige kwaliteiten beschikken.

—————-

Ambtelijke toelichting

Hoe verder met de stadsdichter van Leeuwarden

In 2004 rees het plan om een stadsdichter voor Leeuwarden aan te stellen. Dat plan is uitgewerkt in een procedure, in middelen en in een overeenkomst. Leeuwarden liep destijds in de voorhoede van Nederland met het fenomeen stadsdichter, een functie die overigens uit Belgi� is komen overwaaien.

De stadsdichter wordt voor twee jaar aangesteld, nadat een commissie zich gebogen heeft over de kwaliteit van de inzendingen. In het contract is opgenomen dat de stadsdichter per jaar tenminste vier gedichten schrijft en presenteert en vier optredens verzorgt. Daarvoor ontvangt de stadsdichter een honorarium van � 4.800,-. Voor opdrachten die niet vanuit de gemeente Leeuwarden komen mag de stadsdichter een eigen honorarium vaststellen.

Er zijn jaarlijks nog twee budgetten gereserveerd waar de stadsdichter een beroep op kan doen: � 1.200 voor het verspreiden van ��n gedicht over de stad en � 1.200 activiteitengeld.

De stadsdichter is liefst een jonge dichter, die in de twee jaar van aanstelling zich als schrijver kan bewijzen. Dit ligt in het verlengde van de beleidswens uit de nota cultuur 2005-2008 om jonge makers aan Leeuwarden te binden. In de periode 05-06 was dat de jonge, Friestalige dichter en schrijver Arjan Hut. De tweede en huidige stadsdichter (hij is dat nog tot het einde van deze maand) is publicist, dichter en schrijver Derwent Christmas. Ook hij was daarvoor niet een landelijk bekende dichter of schrijver.

Opbrengst stadsdichters

Arjan Hut heeft in zijn periode van twee jaar het volgende gepresteerd:
activiteit aantal
Gedichten 25
Optredens Leeuwarden, nationaal en internationaal (Belgi� en Oost Friesland) 50
Poster door de stad/ slotbundel/po�ziesteen 3
nevenactiviteiten 9

Derwent Christmas heeft in 2007 gepresteerd:
activiteit aantal
Gedichten 13
Optredens Leeuwarden en nationaal 16
T-shirt gedicht Valentijn 1
nevenactiviteiten 4

Effect stadsdichters

Het bestaan van het fenomeen stadsdichter wordt door velen zeer gewaardeerd. Er is in ruime mate een beroep gedaan op beide stadsdichters. Vanuit allerlei organisaties kwamen de vragen om gedichten en optredens. Beiden zijn ook veelvuldig gevraagd voor jurering van dichtwedstrijden en workshops dichten.

Beide stadsdichters hebben op de landelijke stadsdichtersdag opgetreden en ontwikkelden van daaruit een netwerk onder andere stadsdichters. Daaruit vloeide voor beiden landelijke optredens voort en kwamen andere stadsdichters naar Leeuwarden. Ook buiten de stadsdichterskringen hebben beide inmiddels een plekje in de literaire wereld veroverd.

Arjan Hut kon er altijd op rekenen dat zijn gedichten werden opgenomen in de Leeuwarder Courant. Met Derwent Christmas is een dergelijke constructie met de LC niet van de grond gekomen. Daar ligt geen bijzondere reden aan ten grondslag. Zowel LC als Derwent geven aan dat het simpelweg niet zo is gelopen.
Beide stadsdichters zijn voor de tv opgetreden, zowel voor regionale tv als ook voor nationale tv. De stadsdichter is inmiddels een herkenbaar fenomeen en makkelijk te benaderen voor redacties. Zowel Arjan Hut als Derwent Christmas zijn daarmee duidelijke ambassadeurs voor Leeuwarden geweest.

Arjan Hut sloot zijn periode als stadsdichter af met de bundel �05-06�. Een bundeling van de stadsgedichten, met korte filmpjes op DVD. Arjan heeft als jonge schrijver inmiddels een schrijversbeurs gekregen om daarmee een friestalig kinderboek te schrijven: �Toe no ferhalen foar bern dy’t derom freegje� (mei Elizabeth Hietkamp). Verder zijn alle radiocolumns in boekvorm verschenen en treedt hij nog steeds regelmatig op. Hij kan sinds 2006 volledig in zijn bestaan voorzien als schrijver.

Derwent heeft inmiddels (2008) bij uitgeverij Nieuw Amsterdam een roman uitgebracht: �Twee Tranen� en won daarmee de �Schaduwprijs�, de prijs voor het beste spannende debuut van 2008. Derwent noemt en roemt Leeuwarden in alle (landelijke) interviews.

Vervolg stadsdichter
Inmiddels is �de stadsdichter� niet meer zo bijzonder. In tenminste veertig steden in Nederland en vier Belgische steden zijn stadsdichters benoemd. Er is dan ook een groot landelijk netwerk van stadsdichters, die elkaar tenminste ��n keer per jaar treffen.

In 2004 solliciteerden er 33 serieuze kandidaten. Onder hen waren gevestigde en jonge dichters die een band met Leeuwarden hadden. In 2006 kwamen er 10 reacties op de vacature. De gevestigde dichters solliciteerden deze keer niet mee. Destijds is voor een periode van twee jaar gekozen �n om de jonge dichters de tijd te geven zich te vestigen �n om het gegeven dat de vijver waaruit we vissen geen overbevolkte is. Uit reacties uit het culturele veld en her en der bij monde van inwoners in de stad is gebleken dat een vervolg op prijs wordt gesteld. Of er aan de aanbodkant voldoende (jonge) dichters met kwaliteit zijn is de vraag.

In de nieuwe cultuurnota �Cultuurvuur� is daarom de overweging naar voren gebracht om een verruiming aan te brengen. Gesuggereerd is om uit te gaan van een stadsperformer, waarbij in het midden is gelaten voor welke kunstzinnige discipline wordt gekozen. Het zou, naast opnieuw een dichter, ook een cartoonist, een verhalenverteller, songwriter, media-artist of iets dergelijks kunnen zijn.

Aanstelling als �stadsperformer� moet leiden tot een overeenkomst van de gemeente Leeuwarden met iemand die:
– thuis is in ��n of meer kunstzinnige disciplines en die bewezen heeft daarin voldoende kwaliteit aan de dag te leggen (c.v., referenties, geleverd werk);
– zijn inspiratie haalt uit het wel en wel van de inwoners en van de stad Leeuwarden;
– bereid en in staat is door middel van kunstzinnige uitingen te reflecteren op Leeuwarden en haar inwoners;
– zijn reflecties tenminste vier keer per jaar in een voor een groot publiek toegankelijke vorm weet te verwoorden of te verbeelden; in deze producten en presentaties zijn relatie met Leeuwarden over het voetlicht weet te brengen;
– op overtuigende wijze idee�n en plannen kan voorleggen over de wijze waarop hij gedurende de periode van zijn aanstelling aan de zelf gekozen invulling vorm wenst te geven
– de persoon waarmee een overeenkomst wordt gesloten mag zich gedurende een periode van twee jaar �stadsperformer van Leeuwarden� noemen.

Wij stellen voor aan de Adviescommissie Cultuur te vragen om, met ambtelijke ondersteuning voor de logistieke kanten, op basis van het hiervoor gegeven �profiel� de werving en selectie van kandidaten voor de functie van stadsperformer te verzorgen. Deze Adviescommissie houdt zich ten behoeve van de gemeente bezig met het toetsen van subsidieaanvragen op grond van diverse regelingen op het gebied van kunst en cultuur en let daarbij vooral op het artistieke gehalte van de voorstellen die worden ingediend. We denken dat de leden van de commissie over de juiste kwalificaties beschikken om de rol van jury voor de selectie van de opvolger van de huidige stadsdichter goed te vervullen.

Samenvattend stellen we u voor te besluiten conform het gestelde onder concept-besluit.