Weg met de Leeuwarder coalitie-kramp – waar staan Koster en CDA?

(tekst: ingezonden)

VVD geeft impuls aan Leeuwarder politiek.

Verbreding van bezuinigingsbeleid nodig.

Coalitiepartijen moeten krampachtigheid laten varen.

Waar staan Thea Koster en het CDA?

De VVD -Leeuwarden heeft een opmerkelijk initiatief genomen. De partij is gekomen met een tegenbegroting voor de plannen van het college van b. en w. voor het jaar 2011. Deze plannen zijn met name gebaseerd op het college-akkoord van PvdA, GroenLinks en CDA.

De tegenbegroting kan in sterke mate bijdragen aan een verlevendiging van het politieke debat. In de discussies, die onlangs plaatsvonden in het gemeentelijk theater, stelden de collegepartijen zich sterk defensief op. Het collegeprogramma is voor 99% heilig. Dit is funest, voor wie hoopt, dat er een eerlijk en open meningsuitwisseling tot stand komt over de kracht van de argumenten van de diverse partijen.

Krampachtige houding coalitiepartijen

Er is een hoorzitting georganiseerd voor de burgers om vooraf reacties te kunnen geven op de begrotingsplannen van het college. Voor instellingen of groeperingen, die dan rekenen op een ��open mind�, is het jammer dat met name de collegepartijen krampachtig reageren. Een voorbeeld was de wijze waarop GroenLinks – bij monde van de heer van der Wal – meende aan de heer Drion van Parnas bij voorbaat alle moed te moeten ontnemen. Ferm herinnerde Van der Wal er aan, dat niet alleen het college de opheffing van Parnas nastreeft, maar ook de drie collegepartijen. Immers, zij hebben hun handtekening gezet onder het college-programma.

Bespreekbaar maken armoedebeleid

In de tegenbegroting van de VVD worden suggesties gedaan voor een bredere aanpak van de bezuinigingen, en accentverschuivingen in het beleid.
Een bredere aanpak, want de sector welzijnsbeleid en armoedebeleid wordt niet ongemoeid gelaten. De VVD noemt dat binnen de gemeentelijke verhoudingen de doorbreking van een taboe. Zij heeft daarin gelijk. PvdA, GroenLinks, en in hun kielzog CDA, hebben dit thema in het collegeprogramma onaantastbaar verklaard .

Gelet op de uitgangspunten van deze partijen is bescherming van de minst bedeelden natuurlijk geboden. Maar het probleem voor deze partijen is, dat gemeentelijk armoedebeleid per definitie – hoeveel miljoenen er ook in worden gestopt – symboolbeleid zal blijven. Dat komt in de eerste plaats omdat het rijk aan gemeenten verbiedt om inkomensbeleid te voeren. Wat de gemeente kan repareren aan de gaten, die als gevolg van rijksbeleid optreden, is bitter weinig. Hetzelfde geldt voor werkgelegenheidsbeleid en activeringsbeleid. De miljoenen die hier van gemeentewege in worden gestoken, zijn hoogstens van marginale invloed. De kwelling die het armoede- en activeringsbeleid voor gemeenten – en niet zelden ook voor de cli�nten van dat beleid – vormt, komt tot uiting in een zichzelf versterkende vermenigvuldiging van regelingen, uitzonderingsbepalingen, willekeurig aandoende keuzen, en een onnavolgbare brij van experimenten en pilots.

Aan reflectie op het beleid wordt weinig gedaan. Hier en daar treffen we evaluaties en bijstellingen aan, maar die berusten zelden op objectieve inzichten. De politieke opportuniteit overheerst binnen dit beleid.

Een aardige illustratie zijn in dit verband de vragen van het plaatselijke CDA, die concurrentie constateert tussen de gesubsidieerde formulierenbrigade, en het ondersteuningswerk op hetzelfde terrein door kerken en andere organisaties, zoals ouderenbonden, die met vrijwilligers werken.

Een hoogtepunt op dit gebied is de – publicitair – arbeid van enkele raadsleden van de PvdA, die mensen in moeilijkheden gaan helpen. Ombudswerk. Moeilijkheden, die mede optreden door het gecompliceerde armoedebeleid van de gemeente, waar de PvdA de toonaangevende en doorslaggevende partij is. Zou een echte, onafhankelijke, binnen de gemeentelijke organisatie werkzame, en van duidelijke bevoegdheden voorziene ombudsman, niet veel meer voor de hand liggen? De beide PvdA-raadsleden zullen in de praktijk ook niet veel meer kunnen doen dan doorverwijzen,van het ene loket naar het andere, en nog eens, en andermaal, enzovoorts.

Onderzoek: PvdA houdt armoede in stand

Dit is niet alleen in Leeuwarden het geval. Amsterdam kampt met dezelfde fenomenen. Deze week kwam het Parool met het bericht �PvdA houdt armoede in Amsterdam in stand.� In opdracht van de PvdA-wethouder Ossel deed Rutger Koopmans in 2008 een onderzoek naar het Amsterdams armoedebeleid.

Enkele conclusies van Koopmans:

– er is sprake van een beleid van pappen en nathouden
– er is sprake van weerstand tegen beleidsveranderingen door ambtenaren en welzijnsorganisaties, die verzekerd zijn van werk zolang de armoede aanhoudt
– het armoedebeleid is versnipperd en willekeurig, zonder blijvende oplossingen, die de armeren zelfredzaam maken
– het beleid is gericht op verzachting van pijn, maar houdt de mensen in een slachtofferrol

De beloften van de coalitie in leeuwarden, dat het armoedebeleid van de gemeente door de bezuinigingen niet zal worden getroffen, is inmiddels al sterk achterhaald door de ontwikkelingen op landelijk niveau, en door de ene tegenvaller en overschrijding – zoals bij Caparis – na de andere.

Alle reden dus, om – zonder direct de voorstellen van de VVD volledig te hoeven volgen – een meer fundamentele discussie in de gemeentelijke politiek aan te gaan over de effecten (of het uitblijven daarvan) van het gemeentelijk armoedebeleid. Op andere terreinen gebeurt dat ook, dus waarom hier niet. Het onverhoopt afhouden van deze fundamentele discussie door de coalitiepartijen, zou naar onze mening wijzen op een ernstiger gegeven. Koopmans wijst binnen Amsterdam op ambtelijke en instellingsbelangen, die gebaat zijn bij voortgezette armoede. Als politieke partijen – bijvoorbeeld in Leeuwarden – deze discussie uit de weg gaan, dan wijst dat ook op een – ernstig te noemen – politiek gegeven. Partijen lijken electorale belangen te hebben bij symbolische armoedebestrijding.

Een slotopmerking betreft de onvolledigheid van de VVD-tegenbegroting. Terecht vraagt de VVD om een andere en kritische analyse van het armoedebeleid.

In de beschouwingen van de VVD – maar ook van de college-partijen – blijft helaas een toetsing van het realiteitsgehalte van diverse grotere projecten, zoals Stroomland, achterwege. Ook hier – op terrein van infrastructuur, zgn. majeure projecten, bereikbaarheid – is, als de humbug wordt doorgeprikt nog wel wat winst te boeken. Wie het niet gelooft moet maar eens kijken naar Zuiderburen, waar de gemeente de regie weer zelf in handen heeft moeten nemen. De hoeveelheid kantoren, die hier gepland, is, past slecht bij de in Leeuwarden te constateren leegstand op dit gebied.

Buitengewoon interessant wordt de positie van het CDA in de komende debatten. Het CDA liep bij de gemeentelijke verkiezingen (maart 2010) heel netjes in de pas van de PvdA (de leading party in Leeuwarden). Voor het CDA was het armoedebeleid – Thea Koster werd niet moe het te herhalen – de hoogste prioriteit. De partij en Thea Koster hebben er een wethouderszetel mee verdiend.

Landelijk is de constellatie nu anders dan toen. Binnen het CDA heeft de rechtervleugel een overwinning geboekt. Landelijk trekken VVD en CDA ( en/of Wilders) aan de touwtjes. Dat heeft zijn repercussies voor thema�s als armoedebeleid en werkgelegenheidsbeleid. Waar ligt de loyaliteit van het CDA in Leeuwarden?

Gelet op de landelijke beleidslijnen zal het CDA – Leeuwarden zich moeilijk kunnen onttrekken aan de door de VVD op het terrein van het armoedebeleid gemeentelijk aan de orde gestelde noodzaak van herziening en versobering.

Observatorium locale politiek Leeuwarden