‘We zijn er als gemeentebestuur ingetuind’
(tekst: ingezonden)
Veranderen vanuit de Mienskip!
Het gebrek aan experimenteerruimte voor gemeenten in het sociale domein, geeft een van de belangrijkste maatschappelijke problemen van dit moment aan: de onmacht van de lokale democratie.
Nederland is een sterk gecentraliseerd en geprivatiseerd land. Het met zo veel moeite democratisch verworven publieke domein is de laatste tientallen jaren sterk terug gedrongen.
Gemeenten hebben de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van onder meer de participatiewet, maar zijn aan handen en wetten gebonden door Den Haag. Het overdragen van participatie- en zorgbeleid naar de gemeenten gaat gepaard met minder geld en meer regels.
De gemeenten zijn daardoor verworden tot een administratieve beheersende buitenpost van de landelijke overheid. Opmerkelijk, omdat een belangrijk argument van de overdracht van zorgtaken naar gemeenten was dat gemeenten ‘dichter bij de burger staan’, en zodoende beter weten wat de burger nodig heeft. ‘Maatwerk’ is daarbij het toverwoord. Maar met dat leveren van maatwerk zitten gemeenten nu met de gebakken peren.
Ze willen graag experimenteren (met bijvoorbeeld regelvrije bijstand), maar het ministerie van Sociale Zaken aarzelt. Zelfs bij een beroep op de zogenaamde Experimentwet probeert de landelijke overheid de touwtjes in handen te houden. De experimenten zouden overal er -aldus Den Haag- precies hetzelfde uit moeten gaan zien!
Een bijzondere zienswijze. Maatwerk proclameren, maar het eigenlijk niet willen. Het ware motief van de Rijksoverheid om taken en verantwoordelijkheden af te stoten was en is helemaal duidelijk. We blijven concluderen dat het doodgewoon alleen om geld gaat.
We zijn er als gemeentebestuur ingetuind. Wat duidelijk wordt is dat zeggenschap van de lokale democratie over de eigen buurt en stad daarmee verder ondermijnd wordt. En het wethoudersgilde meer dan ooit naar ‘Den Haag’ moet kijken en luisteren. Meer dan naar de eigen gemeenteraad!
Het is de hoogste tijd dat de lokale democratie ingrijpt. Van leidende normerende Europese waarden lijkt sinds de vluchtelingenstroom weinig meer over. De landelijk overheid delegeert, schuift af, en wantrouwt de burgers. De mondiale handel is nihilistisch geworden, maar wel leidend voor politiek en economie.
De tijd is rijp om publieke waarden en het publieke domein terug te winnen. Dat vraagt om een morele grondhouding van menselijke waarden. Zoals het een beschaafd land betaamd.
Er zit niets anders op dan dat de lokale economie en de lokale democratie -de Mienskip!- zelf het voortouw gaat nemen. Dat we ‘van onder op’ op zoek gaan naar herwaardering, nieuwe verdeling, nieuwe economie en nieuwe overheid. De compassie en zeggenschap via de ‘Mienskip’ in onze samenleving brengen.
Bijvoorbeeld met stevige eisen en aanbestedingsvoorwaarden richting de markt en wereldhandel. De inkopen van de gemeente rond onder andere zorg, openbaar vervoer en wegen worden tenslotte betaald door ons allemaal!
Daarnaast kunnen gemeenten experimenteren met nieuwe economie, nieuwe overheid nieuwe sociale zekerheid. Bijvoorbeeld aangaande gelijkwaardige participatie, bijstand, mantelzorg of ZZPers.
En ja. Dat kan een strijd worden met de landelijke ministeries. Wanneer stelt de ‘Mienskip’ en haar lokale bestuur haar grenzen? Wanneer gaat de landelijke politiek zich sterk maken voor de lokale democratie? Niet alleen in woorden, maar ook in daden. Dát is Nederland echt veranderen.
Zou de rijksoverheid echt miljoenen boetes opleggen aan gemeenten wanneer een aantal zich niet aan de regels van Den Haag houdt? Wij willen graag de proef op de som nemen.
Tenslotte stellen we voor om in Den Haag niet alleen bij Sociale Zaken te vragen om toestemming voor experimenten in het sociale domein. Experimenten die de Mienskip aangaan raken het gehele politieke spectrum van economie, samenleving en democratie.
Het is een zaak van de gehele politiek en samenleving. Dus van meerdere ministeries, van ons gehele publieke domein.
Nieuwe samenleving en politiek? Het kan vanuit de Mienskip! It is de Mienskip, stupid!
Jan Atze Nicolai en Brigitta Scheepsma
Fractieleiders GroenLinks in Leeuwarden en Tytsjerksteradiel
Meer berichten
- Cultuurfonds geeft 123.500 euro aan 16 betekenisvolle projecten in Friesland
- Werkgevers zien duidelijke voordelen in doorwerken na AOW-leeftijd
- Meeste jarigen op 30 september
- Juli is de drukste maand voor fietsdiefstallen – Sterke stijging fietsendiefstal in studentensteden
- Voorbij de ironie: op zoek naar oprechtheid in Eindeloos vertier (De Balie)
- Leeuwarden zoekt een Fietsburgemeester
- Komende jaarwisseling geen ontheffing voor georganiseerd afsteken vuurwerk
- Ook persoonlijke lening wordt duurder
- Forse prijsverschillen tussen Friese tankstations: tot 43 cent per liter
- Waarom meer overleg leidt tot minder besluitvaardigheid
- Klein coronanieuws en andere zaken – Willem Beintema daagt LC voor de rechter – Olievrouw gemeente Martine Wierdsma met pensioen – Peter Kooistra (De Lorentz) ontvangt aow – Reddingspoging Wilhelminaboom – IJzerhandel Postma sluit 31 oktober
- Een graf verlengen in Friesland? Dit kost ruim € 1.000 voor tien jaar
- 50.993 handtekeningen voor de Wadden aangeboden in Leeuwarden en Den Haag
- Ruim 850 duizend woningen verduurzaamd in vijf jaar
- 45 woningen die geen woning meer mogen heten
- Hoe gaat het met de regionale pers? Is er nog ruimte voor verdiepende kritiek?
- Europese hitte kost €113 miljard, Nederland in top 5 en verliest €9,2 miljard
- Amsterdam populairste bestemming jongeren die uit huis gaan
- 225.000 huishoudens krijgen brief dat ze mogelijk nog recht hebben op zorgtoeslag uit 2025
- Drie Friese mbo-talenten winnen Medal for Excellence op WK beroepen in Shanghai
- We wensen oud-GroenLinks-leden veel succes met flyeren voor Mariëtte Hamer
- Eline de Koning nieuwe voorzitter stichting Urgente Noden Friesland
- 6 beleggingspanden aangekocht – Rend denkt graag mee over de mogelijkheden
- Niet Poetin, niet Trump: Den Haag maakt energie onbetaalbaar
- Babyboomers hebben te lang aan de knoppen gezeten en het is een puinhoop geworden
- Toeristische bestedingen met ongeveer 3 procent gestegen in 2025
- Bijna helft mensen ervaart sociale overlast in buurt, vooral van hangjeugd
- Steen des aanstoots: Hoe we het historische gezicht van de Voorstreek, het pand van Slauerhoff, eigenhandig verknalden
- Zoveel stijgen verkeersboetes in 2027 – Hoogste boete blijft het vasthouden van een telefoon achter het stuur
- Voorheen banketbakker Tonny van de Oostersingel zoekt met zijn vriend een woning in Spanje
- Brekelmans (VVD) stevig aangepakt na lastenverzwaring werkenden
- Horeca-expert over NVWA-sluitingen: Schoonmaken wordt te makkelijk uitgesteld tot morgen
- Vaker ontslag om bedrijfseconomische redenen, minder vaak vanwege nieuwe baan
- NVM: Voor het eerst meer dan 100.000 euro per hectare landbouwgrond
- Nationaal Ouderenfonds en Pathé slaan handen ineen tegen eenzaamheid
- Vier avonden klassieke muziek met Rudolf Nammensma
- Bernard M. Maarsingh: We schrijven in de ggz sneller een slaapmiddel voor dan een ochtendwandeling, want een wandeling (liefst in de natuur) valt slecht te declareren
- Is het gezeur over de fietshelm nu klaar? Pak de auto aan in plaats van de fiets. Hier de cijfers
- Tuinen 14 (Coco Nuts) is open for business!
- Hoe beoordeelt het college de situatie van de 172 kinderen die verblijven in de noodopvang aan de Heliconweg?
