Verdomd een BN’er in huis

BOEKENPASSAGE DE RODE LOPER 24 juni

Als ik de Boekenpassage binnen loop vind ik op de tafel een briefje met een aantal boektitels die de dag er voor nog na sluitingstijd zijn verkocht. Waarschijnlijk onder het genot van een drankje. Zes dagen per week geopend en dan nog moet de omzet na sluitingstijd opgekrikt worden. Als ik de tafeltjes met boeken buiten op de stoep zet, komt er een vaste klant binnen die meteen in de doos met boeken van Evert Zandstra duikt. Waarom koop je die doos niet in één keer, vraag ik hem als ik een tafeltje met een schaakbord erop naar buiten sjouw. Dan maak ik er een mooi prijsje van en het scheelt jou reiskosten. Hij komt uit Utrecht heeft hij me laatst verteld. Maar dat zie ik verkeerd. Als hij die hele doos in één keer koopt, is de lol van het snuffelen, spitten, doorbladeren en uiteindelijk vinden van een boek voorbij. En dat is leuker dan het boek zelf. Na zoveel wijsheid geef ik hem maar een kop koffie. En hij betaalt het boek Het goddeloze veer van Zandstra.

Dan komt iemand met het boek Montyn van Dirk Ayelt Kooistra bij mijn tafel. Het is het geromantiseerde levensverhaal van de beeldend kunstenaar Jan Montyn die om los te komen van zijn streng calvinistische familie in Oudewater, in de Tweede Wereldoorlog dienst neemt in het Duitse leger. Misschien moet je dit boek erbij nemen, zeg ik en wijs op het boek De hardloper over het leven van de Friese nazi jager Jack Kooistra dat op mijn tafel ligt. Maar één boek blijkt genoeg te zijn.

Daarna loopt iemand binnen met een vogelgidsje en twee buitenlandse studenten leggen een aantal National Geographics voor me neer met de vraag of ze wat korting kunnen krijgen omdat ze arme studenten zijn. Mijn antwoord dat ik een verschrikkelijk arme beginnend boekverkoper ben maakt niet echt indruk op ze. Ik geef ze eentje gratis. Ze komen binnenkort terug, beloven ze. Dat is mooi want we hebben nog een hele stapel van die bladen die bijna niemand wil kopen.

Zelf ben ik begonnen in het boek van Roel Janssen, Wellink aan het woord, over Nout Wellink die ooit president was van de Nederlandsche bank. Misschien moet ik eens ophouden met het lezen over die grote geldgraaiers, denk ik als iemand me het boek De val van Prometheus van de filosoof en antropoloog Ton Lemaire voorhoudt om te kopen. We zijn verslaafd aan consumptie en verstrikt geraakt in een behoeftespiraal lees ik in de gauwigheid op de achterkant van het boek. Ik ga wat meer filosofie lezen beloof ik mezelf terwijl ik weet dat het waarschijnlijk niet gaat gebeuren.

Even later word ik uitgebreid voorgelicht over waarom één van de boeken over yoga die in de kast staat, zo’n goed boek is. De man die het me vertelt is naar eigen zeggen net terug uit India en ziet er ook zo uit. Zo zag ik er lang geleden zelf ook uit, denk ik als ik de polsbandjes, kettingen, lange haren en loshangende kleding zie. Even overvalt me een gevoel van heimwee naar vroeger. Maar zulke momenten kun je je als beginnend boekverkoper in De Rode Loper niet te lang veroorloven. Ik verkoop het boekje Gesneden Stenen over vijfduizend jaar steensnijkunst. Een uitgave van het Koninklijk Penningkabinet. Even verder staat een vrouw in een exemplaar van het Stadsblad Liwwadders, waarvan er altijd een stapeltje in De Rode Loper ligt, te bladeren. Hij schrijft er ook in, zegt een koffiedrinker aan tafel, op mij wijzend. Oh, zegt ze, ik schrijf ook. Boeken. Mijn Nazi-opa was het laatste, zegt ze. Verdomd een BN’er in huis. Sunny Bergman, presentatrice, feministisch documentairemaakster, schrijfster en actrice. We maken een praatje en ik beloof haar haar laatste boek te kopen. Zelf koopt ze drie Engelse boeken bij me. Is die zo bekend, vraagt de koffiedrinker naast me. Nogal zeg ik. maar je moet niet met haar over Zwarte Piet beginnen.

Thuis ga ik nog even aan het water zitten met verhalenboek van Bob den Uyl, Bloedtrein. Maar veel tijd om te lezen krijg ik niet want mijn buren zitten er ook en vinden dat ik daar een wijntje moet komen drinken. Bob moet maar even wachten.

Klaas Kasma, BL-er te Leeuwarden