Te veel mensen laten geld liggen: automatisch zorgtoeslag toekennen is oplossing

(tekst: Stichting Klachten en Geschillen Zorgverzekeringen (SKGZ)

‘Te veel mensen laten geld liggen: automatisch zorgtoeslag toekennen is oplossing’

Dit is een expertquote via ANP Expert Support Gert-Jan Heinsman
Aanleiding: Overheidsjuristen publiceren rapport: dit is er nodig voor automatische toekenning

Voor veel mensen is de zorgtoeslag onmisbaar om hun zorgpremie te betalen. Toch vragen naar schatting honderdduizenden mensen geen zorgtoeslag aan, terwijl ze er wel recht op hebben. Onderzoek door juristen van de Rijksoverheid toont aan dat automatisch toekennen van zorgtoeslag haalbaar is.

Te ingewikkeld en angst voor terugbetaling

Dat mensen zorgtoeslag mislopen, komt omdat het toeslagenstelsel te ingewikkeld is. Mensen weten niet dat ze recht op zorgtoeslag hebben, weten niet hoe ze het aan moeten vragen of zijn bang om fouten te maken. Uit onderzoek blijkt dat angst om geld terug te moeten betalen aan de Belastingdienst een belangrijke reden is om geen zorgtoeslag aan te vragen.

Langer de tijd om toeslag aan te vragen

De mogelijkheid om zorgtoeslag aan te vragen met terugwerkende kracht is recent aangepast van 31 augustus tot 31 december van het volgende jaar. Mensen hebben hierdoor vier maanden langer de tijd om zorgtoeslag aan te vragen, dat is een goede eerste stap. Maar dat verandert niets aan het feit dat veel mensen de aanvraag überhaupt niet doen uit angst voor het moeten terugbetalen of omdat de regels te ingewikkeld zijn. Er is meer nodig.

Automatisch toekennen zorgtoeslag is haalbaar

Een goede oplossing zou zijn om de toeslag automatisch toe te kennen. Uit recent verschenen onderzoek van de Staat van de Uitvoering blijkt dat automatische toekenning van zorgtoeslag haalbaar is. Ook de Dienst Toeslagen is van mening dat een andere inrichting van het toeslagenstelsel nodig is om niet-gebruik verder terug te dringen. In het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA voor 2026-2030 staat dat de partijen het niet-gebruik van toeslagen en het risico op terugvorderingen door proactieve dienstverlening willen verkleinen, onder andere door toe te werken naar het automatisch uitkeren van toeslagen.

Een mooie eerste stap, maar er is meer nodig

Automatische toekenning zou een hele mooie eerste stap zijn, maar het is niet genoeg. Deze stap moet je nemen in combinatie met maatregelen om terugvorderingen te voorkomen. Als bijvoorbeeld uit het BRP-systeem van de gemeente blijkt dat iemand is gaan samenwonen, zou automatisch gecheckt moeten worden of er nog recht is op zorgtoeslag. Zo wordt niet alleen niet-gebruik voorkomen, maar ook onnodige terugvorderingen.