Architecten zijn jachtopzieners en stropers tegelijk

Foto: A. Keikes

(Ook in deze zomer een paar mooie artikelen opgediept uit ons archief; 2003)

‘Leeuwarden heeft zich met huid en haar verkocht aan projectontwikkelaars en die maken plannen die nergens op slaan. De bouwwereld kent de markt niet. Bouwkunde is nog geen woonkunde.’ Dat zegt bouwondernemer Sjoerd Burggraaff van bedrijf Burggraaff Woning en Utiliteitsbouw in Leeuwarden. Burggraaff was gisteravond op uitnodiging van wethouder Sluiter met een groep projectontwikkelaars, vertegenwoordigers van wooncorporaties, makelaars en raadsleden te gast bij de gemeente Leeuwarden om te praten over de moeilijke situatie waarin de bouwwereld verkeert.

‘Het is positief dat de gemeente dit op touw zet. Dat is prijzenswaardig. Maar als de wethouder bij het begin van de bijeenkomst meldt dat het woonplan van de gemeente ongewijzigd blijft dan heeft dit geen zin. Ik dacht direct: wat doe ik hier dan?’

‘Je moet bouwen voor de markt. Wij hebben alle gemeenten een stuk gestuurd met onze plannen wat er zou moeten gebeuren. Wij hebben de bevolking opgedeeld in categorieën, wij weten precies wat mensen willen. Als hier iemand binnenkomt dan weet precies wat die wil. Jonge gezinnen met kindertjes en een beperkt budget willen een woning met een garage. Je moet nu inzetten op wat mensen willen. Wij kunnen een woning bouwen waar de koper kan kiezen uit 50 items, dat willen mensen tegenwoordig, dat is net als het persoonlijk maken van je auto. Die kennis hebben wij allemaal in huis. De gemeente zou erfpachtgrond moeten aanbieden, daar bouwen wij een woning op met garage voor 130.000 euro, dan zijn de maandlasten 450 euro en dat staat 10 jaar vast. De koper krijgt een soort Ikea-afbouwpakket voor de techniek. Wij bouwen deze huizen overal in Friesland: zes op een rij en niet een is hetzelfde. Ouderen willen mediorenwoningen, dat zijn woningen op de begane grond met een extra slaapkamer en een ruime badkamer. Veertigplussers willen een werkkamer. Hoger opgeleiden willen een woning tuingericht en lager opgeleiden straatgericht. Ik ben geen psycholoog maar het zal wet te maken hebben: ontmoet je overdag veel mensen dan wil je rust en andersom. U snapt wel, we hebben er studie van gemaakt hoe die markt in elkaar zit. Projectontwikkelaars hebben geen dubbeltje rekening gehouden met de markt. Het verkocht toch wel. Die ontwikkelaars hebben geen relatie met de mensen die in hun woningen moeten wonen. Toen ik dat gisteren zei viel de man van de Rabobank mij bij.’

Architecten zijn jachtopzieners en stropers tegelijk

‘Ik begrijp die wethouder ook wel, die wordt gestuurd door de raad. Zo zit zo’n man in elkaar. Maar als je meteen begint met: het beleid blijft ongewijzigd dan heeft het allemaal weinig zin. Je moet luisteren naar de markt, dat doen architecten niet dat zijn allemaal moderne mensen, die kijken niet naar wat de bewoners willen. Architecten hebben een groepje van vier of vijf aannemers om zich heen. Die geven elkaar werk. Architecten zijn jachtopzieners en stropers tegelijk. Tachtig procent in Friesland wil klassiek; in Groningen is dat 60 procent, dat hebben we allemaal in kaart gebracht. We weten wat mensen willen. We hebben alle kopers ondergebracht in zes gezinssituaties, drie opleidingsniveaus en drie regioverschillen. Wij kunnen precies voldoen aan de wensen als de koper zegt: dit stopcontact wil ik dáar hebben zitten. Projectontwikkelaars hebben daar geen boodschap aan. Er was jarenlang vraag zat, daar hebben ze geen enkele moeite voor moeten doen er werd toch wel verkocht. In het plan Blitsaert willen de projectwoningen niet lopen en zijn nu de regels aangepast. De gemeente wil ultramodern en kubistisch. Ja, daaaag! De gemeente is ingekapseld in het architectendenken, die noemen gewone woningen – het werd gisteren ook gezegd – tuttig. Ze hebben een diepe minachting voor het volk. Wij zeggen: mensen willen klassiek, bouw wat ze het liefst willen.’