Samengestelde gezinnen vragen om erkenning

(tekst: NHL/Stenden)

Samengestelde gezinnen vragen om erkenning: “Het is geen kerngezin 2.0” 

Op 12 september is het De dag van de scheiding. Een dag die laat zien hoeveel impact een scheiding heeft op gezinnen en kinderen. Onderzoek van NHL Stenden Hogeschool benadrukt dat vooral samengestelde gezinnen meer aandacht en begrip verdienen. 

“Het ideaalbeeld van het traditionele gezin blijft hardnekkig,” zegt dr. Janneke Metselaar, lector Zorg voor Jeugd. “Zelfs na een scheiding verwachten we vaak dat een stiefouder de rol van de ontbrekende ouder overneemt. Maar voor kinderen voelt dat heel anders: ineens loopt er een vreemde in huis. Een samengesteld gezin werkt fundamenteel anders dan een kerngezin.”

Complexe dynamiek
Docent-onderzoeker Magda Hengst ziet dat bijna iedereen in een samengesteld gezin te maken heeft met rouw. “Kinderen hopen dat hun ouders weer samenkomen, ouders zoeken balans tussen hun kinderen en een nieuwe partner, en stiefouders investeren zonder vanzelfsprekend iets terug te krijgen. Dat vraagt om meer erkenning én ondersteuning.”

Meer aandacht voor (stief)ouders
De hulpverlening focust nu vaak op kinderen, terwijl (stief)ouders cruciaal zijn voor het functioneren van het gezin. Metselaar: “Als zij overbelast raken, vergroot dat de kans op problemen in het hele systeem. Hun rol verdient veel meer aandacht.”

Hoopvolle verhalen
Inmiddels heeft het lectoraat een schat aan informatie verzameld. Magda: “Die data bundelen we om patronen te herkennen: wat zijn de overeenkomsten, waar zitten de verschillen? Ook positieve succesverhalen waarin gezinnen -met vallen en opstaan- wél hun weg vinden, zijn onderdeel van de lesstof. Zo ontstaat een kennisbasis waarop we verder kunnen bouwen. Het uiteindelijke doel is om praktische tools te ontwikkelen die gezinnen écht ondersteunen – van voorlichting tot bijvoorbeeld serious games. Handvaten waar iedereen vervolgens profijt van kan hebben, in welke rol of fase van een samengesteld gezin je ook zit.”

Erkenning als sleutel
Het onderzoek is duidelijk: erkenning is de eerste stap. Metselaar: “Een samengesteld gezin is geen kerngezin 2.0. Pas als we dat beseffen, kunnen we kinderen, ouders en stiefouders écht ondersteunen.”