Reünie Gemeentepolitie Leeuwarden – Paus Johannes Paulus kreeg tulpen naar hoofd geslingerd door wegduikende Leeuwarder agent

Een gesprek met twee voormalige agenten van de Leeuwarder politie mondt al snel uit in een aaneenrijging van anekdotes. Neem nou de befaamde uitspraak van de paus ‘urbi et orbi’, tijdens de toespraak die hij rond kerst en pasen uitspreekt vanaf het balkon aan het Sint Pietersplein in Rome en waar hij steevast Nederland bedankt voor ‘die Blumen.’ In 1985 liep het even anders met de bloemen. De Leeuwarder agent Eldor Janssen voelt zich nog enigszins schuldig over een incident dat plaatsvond tijdens het bezoek van paus Johannes Paulus in dat jaar aan Nederland. Janssen was in Amersfoort ingezet om de veiligheid te waarborgen, toen zijne heiligheid door zijn toedoen een bos tulpen tegen het hoofd kreeg aangesmeten. ‘Ik liep naast de paus en boog in een reflex toen er iets naar ons werd gegooid. Door mijn reactie kreeg de paus die bos bloemen tegen zijn hoofd.’

Eldor Janssen en Douwe Rodenhuis zijn bezig met de voorbereiding voor een reünie van de Gemeentepolitie van Leeuwarden op vrijdag 22 maart in hotel Van der Valk. Niet eerder werd een dergelijke bijeenkomst voor dit type politieagent gehouden. Ons land kende na de Tweede Wereldoorlog drie soorten politie: Rijkspolitie, Gemeentepolitie en Verkeerspolitie. Tot 1994 functioneerde de Gemeentepolitie, die specifiek werd ingezet voor de eigen gemeente en in voorkomende gevallen, zoals bijvoorbeeld bij het bezoek van de paus, politieambtenaren uitleende. Na 1994 werden de drie politieorganisaties samengevoegd, eerst tot regiopolitie en daarna tot nationale politie. Inmiddels lijken de taken van voorheen de Gemeentepolitie te worden opgepakt door de ‘nieuwe’ organisatie Handhaving, voorheen de Buitengewoon Opsporingsambtenaar (Boa’s).

De 145 reünisten die tot op heden gehoor hebben gegeven aan de oproep tot deelname (er is nog plaats voor agenten en medewerkers die belangstelling hebben en nog geen uitnodiging hebben ontvangen), krijgen een presentatie voorgeschoteld waarbij het ‘och heden, ja’ niet van de lucht zal zijn. Op de laptop van Rodenhuis verschijnt de ene na de andere geüniformeerde ordehandhaver. De twee organisatoren hebben de geschiedenis paraat en laten een reeks commissarissen vanaf de oorlog voorbijkomen. Bij de meesten volgt een verhaal. Onno Houwing (‘Een man met een formidabele machtspositie. Bij hem vlogen klagende journalisten bij wijze van spreken door het raam naar buiten. Maar als je een instrument bespeelde was je bij hem spekkoper.’), Hein Postma (kwam in de gevarenzone terecht nadat de dienstauto’s van het merk Ford plotsklaps werden ingeruild door Datsuns). Daarna volgden Bert Nienhuis, Nico van Helten en Leen Diepenhorst. Andere namen in deze rij: Cees Bangma, Gerhard Verhoeven, Marc Jacobs en Sylvia te Wierik. Tegenwoordig staat Klaas Dunnink aan de leiding, maar, zoveel wordt duidelijk, de laatste leiders in het rijtje hebben duidelijk aan gezag en macht ingeboet.

Die macht ging ten opzichte van het personeel zo ver dat, wanneer een diender zich in diensttijd buiten zijn gemeente vertoonde, dit direct leidde tot ‘op rapport’, een sanctie. Janssen: ‘Ik reed eens per ongeluk bij Deinum, buiten onze gemeente. Het werd gesignaleerd en ik moest direct bij de commandant verschijnen. Kreeg ik twee dagen voorwaardelijk. Gebeurde het nog een keer, dan werd dat omgezet in het schrappen van twee verlofdagen.’ De twee mannen zien dat de huidige politie weer in zijn ivoren toren is gaan zitten en het handwerk overlaten aan de handhavers. Ze hebben er geen oordeel over, ze constateren slechts. ‘Hier in het dorp Gytsjerk is ook een ploegje aan de gang.’ Er wordt officieel nog altijd geadviseerd om aangifte te doen, maar de mimiek van de mannen verraadt hoe men in de praktijk hierover denkt.

Op de power-pointpresentatie komen de beelden voorbij. ‘Och, die is ook al doad’, zegt Rodenhuis. Eelkje Boersma op haar paard in de Groene Ster? Natuurlijk komt Eelkje’, aldus Janssen. ‘Ken je die nog? Dat is Anja de Geus, ze is nu hoofd van de recherche op Curaçao. Kijk, daar heb je Bijker en Andelbeek. Andelbeek had geen behoefte om te komen. Bijker is overleden. Gerard Jorna komt ook. Nee, voorlichter Harry Oenema mag niet komen. Die zat bij de Rijkspolitie.’

Eldor Janssen: ‘Tsja, er is veel veranderd in al die tijd. Toen ik in 1976 begon in het politiebureau aan de Nieuwestad zag ik drie agenten in het cellencomplex klaverjassen met een burger. Ik dacht: wat is dit? Bleek die burger Aage M. te zijn, de man van de thermische lans. Het leek een huiselijk tafereeltje.’