Pleidooi voor Ambacht@Fryslân

(tekst: weblog Hart van Leeuwarden – Niek Donker)

PLEIDOOI VOOR AMBACHT@FRYSLÂN

2 JULI 2014 NIEK DONKER 2 REACTIES

Crisis of kansen? Kansen natuurlijk, want die crisis is wel heel erg 2013. Vandaag een pleidooi voor de kracht van ambacht @Leeuwarden @Fryslân. Ruimte voor de mannen & vrouwen van de werkvloer!

Ik heb eindeloos bewondering voor mensen die van materiaal iets goeds kunnen maken. Van hout, van staal en aluminium, van kunststof, van plexiglas en glas, van steen en stof. Mensen die materiaal kunnen vormen tot ‘n product, met hun hoofd en handen. Waardering en respect dus voor de kennis, het ambacht en de passie van vakmensen.

Ambachtsschool

Mijn vader moest als jochie van 12 op de Groningse Ambachtsschool zwoegen op blokjes hout en staal, net zolang zweten tot alle hoekjes gelijk, haaks, glad geschuurd en gepolijst waren. Pijn in z’n poten, kramp in de vingers en het oeverloze geduld dat je leert te hebben voor het beste resultaat. Hij wilde het mij ook leren. Dat is deels gelukt, maar zijn aanleg en eindeloos geduld heb ik niet. Wel heb ik goed leren kijken. En dat treft, want zoals Cruijff zegt, je gaat het pas zien als je het doorhebt.

Parels van passie

Tijdens de inburgeringscursus die mijn leven is, heb ik ook met groot plezier op (het kantoor van) een cascowerf gewerkt, mannen van staal met handen als kolenschoppen zien zweten en horen zwoegen. Het ritme – de discipline en wetmatigheid van productie-  dag in dag uit; vakkundig vermarkt met geestdrift en ambitie. Diep respect. Indrukwekkende platen staal en aluminium heb ik gevormd zien worden tot sierlijk gelijnde, naadje-strakke rondspantjachten die nog heel lang de Friese meren, het Wad en de wereldzeeën bevaren. Unieke producten, handgemaakte Friese parels van passie en puur vakmanschap.

Lopend door de Grote Kerkstraat zie ik een leger vakmannen de historische panden van voormalige sauna Westenberg omtoveren totprachtige woningen voor ‘t Sint Antoon. Prachtig om te zien dat er mannen zijn die dat kunnen en die dat doen. Kijk ernaar en geniet. Van stucadoors en timmermannen. Van de glazenier in de Blokhuispoort, van Pampus- en sloepenbouwers in Joure, van mastenmakers en boeierbouwers in Heeg; van Dokkummer fijnmechanicamannen en dockbouwers voor de automotive in Kootstertille.

Innovatie

WetsusWatertechnologen bedenken in Leeuwarden heel veel zoetzoutwaterzinnige innovaties, maar als er niemand is om hun idee tot vervolmaken tot duurzaam hoogwaardig product, worden we niets wijzer. En juist in die combinatie van techniek, innovatie en ambacht schuilt de kracht van vakmanschap; het biedt enorme kansen voor mensen met ‘n heldere kop en gouden handjes. En daar hebben we er gelukkig veel van in Friesland, ze moeten soms alleen nog (beter) opgeleid of gevonden worden.

Pensioen

In ambachtsland zijn we de weg kwijt. De aansluiting van jongeren naar bedrijven is beroerd, ambachtsscholen hebben we achteloos omgevormd naar te algemeen onderwijs;  de schoonheid van ambacht minzaam weggewuifd naar lage-lonen-landen. Maar langzaam komt het oude idee weer boven dat niet de hele wereld met ‘t hoofd moet, kan of hoeft te werken en dat ambacht loont. Niet meer voor de hele generatie onvoorstelbaar goeie en gedreven vakmensen die de komende jaren met pensioen gaat. Wat zullen we ze missen, sommige producten kunnen straks niet meer gemaakt. Hun kennis ebt langzaam weg, omdat we kansen voor overdracht hebben laten liggen; de weg terug kost tijd en geld.

Ambachtsschool 4.0

Het onderscheid dat vakmensen decennia maakten, gaat daarmee deels verloren. Dat is in een breed perspectief veel meer dan spijtig alleen. Het is economisch en maatschappelijk funest: voor voedinggigant FrieslandCampina die honderden miljoenen in Leeuwarden investeert, maar geen geschikte mensen kan vinden en voor de wereldzeiler die straks zijn 15, 20, 30 of 40-  meter luxe jachtniet in Friesland maar in Roemenië aanbesteed. Tijd voor structurele verbindingen, tijd voor een eigen Friese ambachtsschool 4.0 en een podium voor de ambachten.

Wereldproducten

De wereld kijkt de komende jaren steeds vaker naar Fryslân, omdat Leeuwarden Culturele Hoofdstad 2018. is Dat schept machtige kansen. Geef de kennisrijke werkvloeren van Fryslân de ruimte: midden in Leeuwarden, zodat ze elkaar en de wereld kunnen laten zien wat ‘we’ in Fryslân maken. Kies voor ambacht, kennis & innovatie, voor duurzame verbindingen, met elkaar, met onderwijs, ondernemers, met media, met werkzoekenden en met bedrijven die mensen zoeken. Laat ambacht weer wortel schieten.

Toon met het podium de wereld wat wij kunnen en begin om de hoek. #Wereldproducten @Fryslân, want waar denkt u dan dat het weergaloos mooie Statenjacht Friso ooit is gebouwd, waaromMakkummer keramiekinnovatie Londen en New York verovert en deenige horlogefabrikant van ons hele land in Dokkum zit?

Hoofdstad van ambacht

Zet de ambachten en maakindustrie van Friesland bij elkaar op een werkvloer in het hart van Leeuwarden. Maak een vrij toegankelijk, actief multimediaal podium van verrassende verbindingen met en voor de belangstellende, werkgevende, werkzoekende, opdrachtgunnende, winkelende, verhaalzoekende, belevingzoekende, onderwijsgevende, debatzoekende, mediagenieke, opleidende, culturele en…ambacht is voor iedereen bijzonder. Maak van Leeuwarden de hoofdstad van Fries ambacht en vakmanschap. Met een trotse ambachtsschool en een werkvloer- podium voor stad, provincie en rest van de wereld.

Ter kennisname:

https://www.rabobank.nl/images/duurzame_inrichting_van_de_maakindustrie_29387677.pdf

http://www.ing.nl/Images/ebz_pdf_Groei_noordelijke_economie_eind_2014_tcm7-144771.pdf?id=20131014064144

http://www.rvo.nl/sites/default/files/2013/11/Cijfers%20en%20trends%20in%20de%20maakindustrie%20-%20Kansendossier%20Duitsland_0.pdf

Kansen op school: http://fd.nl/incoming/817717-1406/krant-20140613–0-007-002.pdf/BINARY/Krant-20140613+-0-007-002.pdf