Opbrengsten ozb voor gemeenten 6,3 procent hoger – Sterkste stijging bij secretarieleges

(tekst: CBS)

Gemeenten begroten 15,3 miljard euro aan heffingsopbrengsten

In 2026 verwachten gemeenten 15,3 miljard euro te ontvangen uit heffingen, 6,5 procent meer dan een jaar eerder. De stijging is minder groot dan in de twee voorgaande jaren, toen namen de inkomsten uit heffingen nog achtereenvolgens met 8,5 en 8,0 procent toe. Dit meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van onderzoek naar de gemeentelijke begrotingen van 2026.

De onroerendezaakbelasting (ozb), de afvalstoffenheffing, de rioolheffing en de parkeergelden zijn de vier heffingen die gemeenten het meest opbrengen. Samen zijn ze met 13,0 miljard euro goed voor 84,7 procent van de totale begrote heffingsopbrengsten. Van deze vier heffingen stijgt de verwachte opbrengst van de parkeergelden met 8,8 procent het sterkst, gevolgd door de ozb (6,3 procent).

Andere gemeentelijke heffingen zijn onder andere de toeristenbelasting, bouwleges, secretarieleges (leges voor onder andere rijbewijzen, reisdocumenten en huwelijken) en overige leges. Leges zijn heffingen voor een geleverd product.

In 2024 viel de gerealiseerde opbrengst uit gemeentelijke heffingen 3,6 procent hoger uit dan begroot. De jaarrekening van 2024 is de meest recente die door het CBS gepubliceerd is.

Opbrengsten ozb 6,3 procent hoger

De begrote opbrengst uit de ozb stijgt in 2026 naar 6,3 miljard euro. De groei is minder groot dan in de voorgaande drie jaren. Drie factoren hebben invloed op de hoogte van de ozb-opbrengst: de WOZ-waarde, het aantal panden en de tarieven. De tarieven worden door de gemeenteraad vastgesteld.

De verwachte opbrengst uit de ozb voor niet-woningen neemt met 7,7 procent toe. Dat is meer dan de stijging bij woningen, die uitkomt op 5,1 procent.

Van vier grote gemeenten sterkste toename opbrengsten ozb in Utrecht
Van de vier grote steden stijgt de verwachte ozb-opbrengst in Utrecht het sterkst, met 9,7 procent. In Rotterdam en Amsterdam bedraagt de verwachte stijging achtereenvolgens 5,6 procent en 5,5 procent, terwijl deze in Den Haag het laagst is met 2,6 procent.

In Amsterdam zijn de tarieven voor woningen verlaagd en voor niet-woningen verhoogd. Mede hierdoor dalen de begrote opbrengsten uit de ozb voor woningen en stijgen de ozb-opbrengsten voor niet-woningen in de hoofdstad. Bij de andere drie grote steden stegen de ozb-opbrengsten bij zowel woningen als niet-woningen.

Begrote opbrengsten parkeerheffingen met bijna 9 procent toegenomen

De begrote opbrengsten uit parkeerheffingen zijn met 8,8 procent gestegen tot ruim 1,6 miljard euro. De stijging is voor een belangrijk deel toe te schrijven aan Amsterdam (+43,1 miljoen euro), Rotterdam (+14,6 miljoen euro) en Den Haag (+9,7 miljoen euro).

In Amsterdam zijn de begrote opbrengsten toegenomen door een uitbreiding van het aantal gebieden met betaald parkeren in straten. De tarieven van parkeren in garages zijn toegenomen door stijgende kosten van onderhoud.

Parkeerheffingen vormen 10,5 procent van de totale gemeentelijke heffingen. De verwachte toename in 2026 is lager dan die in het voorgaande jaar, toen een stijging van 11,7 procent was begroot.

Minder grote stijging afvalstoffenheffing en rioolheffing

De verwachte opbrengst van de afvalstoffenheffing stijgt met 5,1 procent tot 2,8 miljard euro. Deze toename is iets minder dan een jaar eerder. De verwachte opbrengst uit de rioolheffing neemt toe met 5,3 procent.

Sterkste stijging bij secretarieleges

De begrote opbrengsten uit secretarieleges stijgen in 2026 naar verwachting met 15,7 procent tot 427,0 miljoen euro. Van alle gemeentelijke heffingen is deze toename naar verhouding de grootste.

De stijging hangt samen met de verlenging van de geldigheidsduur van reisdocumenten van vijf naar tien jaar in 2014. Vanaf 2024 verliepen de eerste tienjarige documenten, wat leidde tot meer aanvragen in de afgelopen jaren.

Begrote opbrengst toeristenbelasting met 9,0 procent gestegen

De toeristenbelasting levert gemeenten naar verwachting 654,0 miljoen euro op. Dit is 9,0 procent meer dan het jaar ervoor. 42,2 procent van de totale opbrengsten uit de toeristenbelasting komt uit Amsterdam. Bij deze gemeente stijgt de verwachte opbrengst met 9,8 miljoen euro tot 275,5 miljoen euro, mede door de verwachte groei van het aantal bezoekers dat in Amsterdam overnacht.

In de overige gemeenten stijgt de verwachte opbrengst uit toeristenbelasting gemiddeld met 13,2 procent. Dit komt niet alleen door tariefverhogingen; er zijn ook gemeenten die de toeristenbelasting nieuw hebben ingevoerd. Daarnaast heffen sommige gemeenten voor het eerst ook belasting over het verblijf van arbeidsmigranten en anderen die niet als inwoner bij de gemeente zijn ingeschreven.