Observatorium: Ster van politiek wonderkind wethouder Marco Florijn verbleekt

(tekst: Observatorium Politiek Leeuwarden)

Wethouder Florijn biedt PEL excuses aan

Wethouder Florijn communiceert erg nonchalant

Raadsleden verdwalen in discussie over maatschappelijk nuttig werk

Ster wethouder Florijn dalende

PvdA moet no-nonsense- man Deinum meer in stelling brengen

In Leeuwarden gaan op dit moment de zee�n hoog naar aanleiding van de Nota Maatschappelijk Nuttig Werk van b. en w. Met deze nota wordt beoogd mensen met een uitkering tot vrijwilligerswerk te brengen – met dwang, of met drang, of met verleidingskunsten. Wethouder Florijn had zijn nota nog maar net uitgebracht of hij ging al aan het herschrijven. Geschrokken door commentaren van onder meer de cli�ntenraad Werk en Inkomen verving de wethouder overal het woord �moeten� door �stimuleren tot � en ander verzachtend woordgebruik.

In de inspraak is – nog los van de inhoud – veel geklaagd over de nonchalante manier, waarop de wethouder met adviesinstanties en andere betrokkenen is omgegaan. Op zijn beurt is de wethouder daarover weer gepikeerd. Zo schreef hij in een memo aan de gemeenteraad (14 maart 2011) hierover, dat er in de voorbereidende fase bijeenkomsten plaatsvonden met vertegenwoordigers van betrokken organisaties en van de beide WMO adviesraden en de cli�ntenraad. De wethouder meende de organisatie PEL te moeten kapittelen. Hij zegt in het memo: �Hierbij waren geen vertegenwoordigers van PEL aanwezig.�

In de discussie in de raadscomissie zei de wethouder woensdagavond, dat hij hiervoor inmiddels zijn excuses aan PEL had gemaakt. Zijn bewering was onjuist geweest. Het was het raadslid Rijpma van de Christen Unie, die de wethouder via een goedgeplaatste interruptie tot deze bekentenis bracht. Echt van harte leek het niet te gaan. De insprekers waren dan ook merendeels weinig lovend over de aanpak van de wethouder. Dat is natuurlijk vervelend.

De bijdragen van de partijen in de raad verschilden nogal in lengte en begrijpelijkheid. De heer Hoogterp van GroenLinks mocht de aftrap doen, en liet de bal jammer genoeg lange tijd niet meer los. Daarbij begaf hij zich al snel buiten het speelveld (hij pronkte vooral met zijn eigen goede ervaringen met werk, het stimuleren van collega�s, en zijn inzicht in motivatieproblemen van anderen). Wat wel duidelijk werd is dat de heer Hoogterp een buitengewoon positief ingesteld mens is.

Aanzienlijk korter voerde de heer Copini van de NLP het woord. Hij deelde in ��n zin mee, dat de NLP geheel achter de kritiek stond van de cli�ntenraad Werk en Inkomen. Dat was het. Daarmee werd wel de door de heer Hoogterp vermorste tijd ingehaald, maar de heer Van Olffen van de PvdA schoot het in het verkeerde keelgat. Briesend uitte hij zijn ergernis in de richting van Copini. Zelf had hij – naar eigen zeggen – veel tijd en aandacht besteed aan deze belangrijke nota. En nu probeerde de heer Copini de sympathie van de cli�ntenraad te stelen! Heel erg vond Van Olffen. Van Olffens eigen beoordeling van de nota bleef flets, en weinig ge�nspireerd.

Gelukkig kwam hij tenslotte tot een voorbeeld: je mocht uitkeringsgerechtigden wel er toe brengen – natuurlijk in hun eigen belang, maar zonder beloning – om pleinen te vegen, maar het was natuurlijk niet de bedoeling, dat uitkeringsgerechtigden met pleinvrees dat zouden moeten doen. Zo steeg het debat tot grote hoogten. We begrijpen nu ook, waarom het Zaailand zo klein wordt gemaakt, dat er zelfs geen kermis meer valt te houden. Met een klein plein kunnen de vrijwillige pleinvegers zich minder makkelijk achter hun – misschien toch al geveinsde – pleinvrees verschuilen, en zo – ten nadele van zichzelf – ontsnappen aan het uitoefenen van zegenrijke maatschappelijk nuttige arbeid. Van Olffen vergat in te gaan op de problematiek van bestuurders met wachtgeld. Is er voor hen voldoende onbetaalde arbeid te vinden?

Interessant was de onderlinge discussie tussen de christelijke partijen (inclusief de heer Stoker van Verenigd Links). Het ging over het christelijk sociaal denken, en de juiste toepassing daarvan. Rijpma van de CU en Stoker poneerden hierover opvattingen, die naar de mening van de heer Van der Molen (fractieleider CDA) niet door de beugel konden. Van der Molen dacht zijn broeders een lesje te moeten leren. In woord en gebaar maakte hij duidelijk, dat zijn interpretatie van bijbel en christelijk denken de ware leer vertegenwoordigde. Het leek wel, of het Van der Molen wat naar het hoofd was gestegen. Oorzaak daarvan zou kunnen zijn, dat hij in de Volkskrant als aanwezige op het CDA-congres (waar een dominee tot voorzitter werd gekozen) zijn mening mocht geven. De Volkskrant voerde hem daarbij op als CDA-wethouder in Leeuwarden. Zo worden dromen zo maar even waar.

Thea Koster, de CDA-wethouder met de vele vakanties, zal dat niet leuk hebben gevonden. Zij zal zich beter moeten profileren, zodat dit soort vergissingen niet meer voorkomt. Eerder prees Van der Molen in de LC al eens uitbundig de kwaliteiten van Koster. Hij zag Koster al snel oprukken naar een burgemeesterspost, of misschien wel minister van Buitenlandse Zaken. Immers – ook volgens Koster zelf – liggen haar grootste kwaliteiten bij de buitenlandse betrekkingen. Van der Molen kan haar daarbij vast wel helpen. Zo komt iedereen – op christelijk sociale basis – toch goed terecht.

Van der Molen zag voor de vrijwillig participerende uitkeringstrekkers ook nog wel goede perspectieven. Hij pleitte voor uitreiking van ervaringscertificaten. Daarmee kon weer een stapje vooruit worden gezet. Het lijkt goed om Van der Molen bij een onverhoopt vertrek uit de gemeenteraad – naast het gebruikelijke serviesgoed – ook een ervaringscertificaat mee te geven.

Kortom, enkele raadsleden – humanistisch, socialistisch of christelijk – onderscheidden zich elk op eigen wijze als prekerige en paternalistische kleinburgers, die zich het lekkerst voelen als ze voor andere mogen bedenken wat goed voor hun is.

Bij monde van mevrouw De Vries pleitte de VVD voor enige nuchterheid. Een verhandeling over het liberale mensbeeld bleef ons bespaard. Zij had overigens best de gelegenheid kunnen aangrijpen, om eens uit te leggen, waarom in de liberale prestatiemaatschappij, onder aanvoering van Rutte en Verhagen, een �restcategorie� van mensen is ontstaan, die het moet hebben van andere voorzieningen voor arbeid, dan waar nu in wordt voorzien. En wat dat kost, en hoe we het kunnen financieren.

Wethouder Florijn werd in zijn monoloog niet moe uit te leggen, dat de nota nog pas een eerste aanzet vormde. Er zal nog veel, heel veel, overleg volgen, waarna de raad zich opnieuw over een herziene nota mag buigen. Ook van deze lintworm blijven we nog lang genieten.

In de wandelgangen werd hier en daar gemompeld, dat Florijn zijn imago van politiek wonderkind wat kwijt lijkt te raken. Zijn opereren op het dossier Cambuur wekt in bepaalde kringen irritatie. Zijn �gekwetter� begint mensen te vervelen. Eerder beroemde Florijn zich als landelijk onderhandelaar van de VFG op zijn goede betrekkingen met ministers uit het huidige kabinet. Het tempo waarin deze onderhandelingen op dit moment voortgang vinden, en tot gebrek aan resultaat en onzekerheid leiden, roepen ergernis op. Ten aanzien van de financi�le en organisatorische problematiek van Caparis, onderscheidt Florijn zich als voorzitter van de Gemeeenschappelijke Regeling niet bepaald door daadkracht. De gebrekkige communicatie met belanghebbenden en adviesraden beperkt zich niet tot de kwestie van de maatschappelijke nuttige arbeid. Het is welhaast schering en inslag. De bezuinigingen op de wijkbudgetten, het beleid op het terrein van cultuur, het onvermogen om een toegankelijke website te realiseren, het zijn allemaal bekende voorbeelden. De coalitie neemt er evenwel genoegen mee.

Bij de start van het huidige college van b. en w. van Leeuwarden – nu een jaar geleden – kwam de lokale PvdA-strateeg Peter de Haan met een beschouwing, waarin hij de teruggang van het aantal wethouderszetels van vijf naar vier niet verstandig noemde. Niet verstandig vanwege de werkdruk, die bijvoorbeeld bezuinigingen en gemeentelijke herindeling voor Leeuwarden zouden opleveren. De Haan betwijfelde ook of de keuze voor de combinatie met CDA en GroenLinks in de huidige omstandigheden wel verstandig zou zijn. Nadere reflectie op deze beschouwing, met verwerking van ervaringen van het afgelopen jaar, is tot dusverre uitgebleven.

Er zijn waarnemers, die de opeenstapeling van functies van Florijn ( zware portefeuille binnen b. en w., VFG-werkzaamheden, lidmaatschap van het partijbestuur PvdA) als een risico zien. Het college blijft spreken van �doorpakken in nieuwe tijden�. Maar veel voortgang wordt er helemaal niet geboekt. Althans, dat blijft voor de burger verborgen.

De vraag is dus of wethouder Florijn niet op enigerlei wijze in bescherming moet worden genomen. Het initiatief daartoe zou met name uit de PvdA moeten komen. Maar daar blijft het al een jaar heel stil, waar het gaat om een eigen geluid met betrekking tot het bestuur van de stad. De wethouders van CDA en GroenLinks hebben zich nog niet bepaald gemanifesteerd als bestuurders die een taakverzwaring met succes zouden kunnen dragen. Dat zou betekenen dat wethouder Deinum meer in stelling moet worden gebracht. Hij zal dan wat meer ideologische bagage moeten tonen, dan nu het geval is. Hij zal sterker uit de schaduw van Florijn moeten treden.

Dat daartoe mogelijkheden aanwezig zijn, toonde Deinum onlangs bij een optreden voor de seniorenwerkgroep van de PvdA, waar hij zijn filosofie over de woningbouwcorporaties ontvouwde. Deinum toonde zich daarbij een �no-nonsense�- man, die de burger in een groot aantal instellingen weer zeggenschap wil verschaffen. Dat sprak meer aan, dan de vaak modieuze, in feite weinig diepgang vertonende, de toehoorder tot kleuter degraderende, media-geori�nteerde inslag van de vertogen van Florijn.

Vruchteloze nota�s als de nota over maatschappelijk nuttig werk illustreren dit. De feitelijk bereikbare groep mensen waar het hier over gaat, beperkt zich naar schatting tot enkele honderden mensen. Er zal een brigade welzijnswerkers en aansturende en controlerende ambtenaren voor gemobiliseerd worden. En met welk rendement?

Observatorium Politiek Leeuwarden
Werkgroep �no nonsense�
P.o. A. de Boer