Nieuw onderzoek ter versterking van (stief)ouderschap in samengestelde gezinnen

(tekst: NHL Stenden)

Nieuw onderzoek ter versterking van (stief)ouderschap in samengestelde gezinnen

NHL Stenden Hogeschool start samen met een breed consortium een vierjarig onderzoek naar de vraag hoe (stief)ouders en kinderen in samengestelde gezinnen beter ondersteund kunnen worden. Het project ‘Ondersteuning van (stief)ouderschap in samengestelde gezinnen’ wordt uitgevoerd in nauwe samenwerking met gezinnen zelf. 

Het consortium bestaat uit TNO, UMCG, Hogeschool Windesheim, Sociaal Werk De Schans (onderdeel van Tintengroep), Stichting Stiefacademie Nederland, Kenniscentrum Kind en Scheiding en Stichting Villa Pinedo. Samen met gezinnen ontwerpen en testen zij nieuwe vormen van psycho-educatie en laagdrempelige ondersteuning die aansluit bij wat (stief)ouders en kinderen echt nodig hebben. Ook voor beroepskrachten komt (na)scholing tot stand om beter te begrijpen hoe de dynamiek in samengestelde gezinnen werkt.

Samengestelde gezinnen in beeld

Steeds meer kinderen groeien op in samengestelde gezinnen: gezinnen waarin één of beide partners kinderen hebben uit een eerdere relatie. Deze gezinnen hebben vaak een eigen dynamiek, met gevoelens van verlies, nieuwe verhoudingen en verschillende loyaliteiten. Wanneer deze gezinnen te maken krijgen met jeugdzorg/hulpverlening, blijkt de hulp niet altijd toereikend. Veel hulpverleners werken namelijk nog vooral vanuit het beeld van het traditionele gezin. Dit project wil daar verandering in brengen.

“Wat samengestelde gezinnen zo anders maakt dan traditionele gezinnen, is de veelheid aan relaties, verwachtingen en (onuitgesproken) emoties,” zegt lector Janneke Metselaar van het lectoraat Zorg voor Jeugd bij NHL Stenden, en penvoerder van het project. “Kinderen hopen soms dat hun ouders weer bij elkaar komen en vinden het soms verraad om een stiefouder aardig te vinden. Ouders balanceren tussen hun eigen kinderen en hun nieuwe partner. En stiefouders investeren in een relatie met hun stiefkind(eren), zonder dat dat vanzelfsprekend iets oplevert.

Waar het nu vaak aan ontbreekt, is laagdrempelige, goed onderbouwde ondersteuning die aansluit bij wat (stief)ouders en kinderen écht nodig hebben. Denk aan realistische verwachtingen, handvatten om met spanningen of complexe dynamieken om te gaan en herkenning in verhalen van anderen. Door professionals te leren kijken door de juiste bril, ontstaat er ruimte om de kracht en veerkracht van deze gezinnen te zien. Met dit onderzoek ontwikkelen we kennis en tools die (stief)ouders en kinderen helpen om beter samen te groeien als gezin.”

RAAK-PRO subsidie voor vierjarig onderzoek

Het project ontvangt een RAAK-PRO subsidie voor een periode van vier jaar. De beoordelingscommissie prijst het project om de sterke samenhang en de toegevoegde waarde ten opzichte van eerder onderzoek. Ook waardeert zij het positieve uitgangspunt: samengestelde gezinnen worden niet geproblematiseerd, maar juist genormaliseerd en erkend in hun diversiteit.

Kennis delen met het werkveld

Dit onderzoek biedt gezinnen perspectief én geeft beroepskrachten handvatten. De resultaten worden landelijk gedeeld via (na)scholing en trainingen, zodat beroepskrachten in het brede jeugddomein de inzichten kunnen toepassen in hun werk.