Na succes Fries Voercentrum volgen er meer voercentra

(tekst: ingezonden)

Voercentrum, eerste resultaten veelbelovend

Na de introductie van het eerste Friese Voercentrum afgelopen voorjaar voor Friese melkveehouders is er inmiddels 4 maanden ervaring opgedaan met dit revolutionaire concept en zijn de eerste resultaten bekend.

Met het concept Voercentrum wordt op een centrale plaats de ruwvoeders opgeslagen en ingekuild. Vervolgens wordt het met een op maat gemaakt rantsoen weer bij de deelnemende veehouders aangeleverd. Hiermee wordt voor de veehouders bespaard op arbeid, mechanisatie en kuilverliezen. Daarnaast hoeft er niet meer worden ge�nvesteerd in mechanisatie en sleufsilo�s. Door schaalvoordeel kunnen de deelnemers gezamenlijk gebruik maken van een breed grondstoffen assortiment. Hierdoor kunnen de productie & kostprijs verder worden geoptimaliseerd.

Om de haalbaarheid van dit Isra�lische systeem voor de Nederlandse melkveehouder te onderzoeken is er op de bedrijfslocatie van Hoogland B.V. te Leeuwarden 4 enorme sleufsilo�s aangelegd. Daarin zijn gedurende afgelopen groeiseizoen de gras- en maiskuil van 6 deelnemende veehouders aangevoerd en ingekuild. Vanaf half augustus is er vervolgens het eerste complete rantsoen gemaakt waarbij naast gras- en maiskuil ook diverse krachtvoerproducten en mineralen aan het mengsel zijn toegevoegd. Deze worden dagelijks met trekker en voerwagen naar de verschillende deelnemers in Friesland gebracht, in de stal bij de koeien aan het voerhek.

Financieel gezien is deze nieuwe manier van voeren interessant om diverse redenen. Naast besparingen op arbeid, mechanisatie en investeringen is er bij de deelnemers sprake van opmerkelijke verbeteringen van productie.
Bij alle deelnemers, zowel op zand als op klei, is er de afgelopen maanden sprake van een verhoging van de melkopbrengsten in kilo�s als in gehaltes. Zo steeg bij een van de deelnemers de opbrengst van 6800 kg melk per koe naar 8500 kg melk. Het eiwitgehalte steeg van 3,33 naar 3,72 en het vet steeg tot 4,60. Alle deelnemers presteren inmiddels met een eiwitgehalte van 3,65 tot 3,80 boven het fabrieksgemiddelde van 3,61.

Het extra gesleep met kuil wordt vaak als belangrijk argument tegen het concept gebruikt. Ook het mengen met andermans kuil (welke toch vaak �minder� is) is een vaak gehoorde tegenwerping. Doordat er met containerwagens en gehakseld product wordt gewerkt kan er echter uiterst effici�nt worden gewerkt. Voor een eerste snede van 40 ha kan er met 12 transportbewegingen worden voldaan. Ook een studie uitgevoerd door van Hall studenten heeft aangetoond dat het CO2 verbruik van een voercentrum 10% lager is dan het individuele kuilen en voeren door de afzonderlijke veehouders.

Doordat alle aangevoerde partijen afzonderlijk zijn gewogen en bemonsterd kan er ook onderscheid gemaakt worden in de verschillende kwaliteiten qua droge stof en voederwaarde. Alle deelnemende veehouders hebben nu juist m��r inzicht gekregen in de opbrengsten van hun verschillende percelen.
Doordat v��raf alle percelen door het Voercentrum zijn bezocht en beoordeeld en bij het inkuilen ook alle monsters op voederwaarde zijn geanalyseerd is het mogelijk om de deelnemende veehouders te stimuleren zo optimaal hun ruwvoer te gaan telen.

De ingebrachte graskuilen hebben vaak een verschillende kwaliteit. Echter doordat alle kuilen laagsgewijs als een zogenaamde lasagne zijn ingekuild is er een mengkuil verkregen met hierdoor homogene samenstelling. Mede door deze constante samenstelling, geen broei �n het toevoegen van krachtvoercomponenten uit de grondstoffenloods van Hoogland B.V. is er een optimaal rantsoen samen te stellen waar de individuele bedrijven allen hun vruchten van kunnen plukken.

Ook vanuit de kant van dierenartsen wordt positief tegen het concept aangekeken. De koppels zijn i.h.a. verbeterd wat betreft fitheid en gezondheid. Doordat er gewerkt wordt volgens zogenaamde GMP richtlijnen is het proces van kuilen, bewaren en voederen geborgd en voldoet het aan de eisen voor product en dierveiligheid.
Middels noodpakketten van kuilbalen met wikkelfolie kan het hoofd worden geboden aan calamiteiten als MKZ en mechanische storingen.

Deelnemende boeren krijgen meer tijd krijgen voor overige werkzaamheden. Hierbij kan gedacht worden aan meer tijd besteden aan veeverzorging (bijvoorbeeld tochtigheids-waarneming) maar ook (betaalde) werkzaamheden buiten het bedrijf of juist tijd voor het eigen gezin�

Met een huidige kostprijs tussen de 15 ct/kg ds (veehouders met melkrobot) en 16,7 ct/kg ds (veehouders met een z.g. TMR-rantsoen) is het complete mengvoer (inclusief werkzaamheden) prijstechnisch gezien ook zeker interessant. Dit komt met name door de hoge voereffici�ntie (benutting van voer voor productie van melk). Bij de deelnemers van het voercentrum schommelt deze rond de 1,4. Hiermee komt de kostprijs met liter melk op ca 11,9 cent te liggen. Dit is inclusief ruwvoer. Het geleverde ruwvoer zit afhankelijk van de veebezetting tussen de 3,5 en 6 cent per liter melk. De voerkosten inclusief mechanisatie en opslag komen dan netto tussen de 6 en 8,5 cent per liter melk.
Melkveehouders kunnen hiermee nog bewuster met hun koppel vee omgaan qua droogstandmanagement en selectie bijvoorbeeld.

Ook door financi�le adviseurs wordt welwillend tegen het nieuwe voeren aangekeken. Met name de bedrijfskundige kant heeft bij nieuwe potenti�le deelnemers de nodige toetsing gehad van accountants. Desondanks is men daar positief over deze frisse nieuwe benadering. Met name als in 2015 het quotum er af gaat is deze manier van bedrijfsvoering een interessante optie voor ondernemers welke nog willen uitbreiden en moeten investeren in �beton en ijzer�.

De ondernemers van Voercentrum BV streven naar het opzetten van voercentra op gebieden waarbij de melkkoeien in een straal van 5 tot 8 kilometer rondom het Voercentrum zitten. Hiervoor dienen minimaal 2,000 stuks vee aanwezig te zijn voordat het rendabel is om een Voercentrum te starten. Op dit moment zijn er intensieve besprekingen gaande op diverse plekken in Friesland (o.a. Bolsward, Hallum en Beetsterzwaag) voor het opzetten van nieuwe voercentra. Ook buiten Friesland is men inmiddels bezig met het opzetten van Voercentra. De locatie van Hoogland B.V. in Leeuwarden zal als tijdelijke aanjager voor het concept worden gebruikt en t.z.t. weer worden ontmanteld.

Ge�nteresseerde veehouders kunnen zich aanmelden via de website http://www.voercentrum.nl