Meer langgestraften gedetineerd in 2024, minder kortgestraften

(tekst: CBS)

Meer langgestraften gedetineerd in 2024, minder kortgestraften

Eind september 2024 zaten 9,8 duizend mensen in detentie, bijvoorbeeld in een gevangenis of huis van bewaring. Dat waren er 2 procent meer dan het jaar ervoor. Er waren meer gedetineerden met een vrijheidsstraf van 1 jaar of langer, en minder met een kortere straf. Dit meldt het CBS op basis van nieuwe cijfers.

Van de 9,8 duizend mensen die op 30 september in detentie zaten, zat bijna de helft in voorlopige hechtenis voordat hun zaak werd behandeld. Dat is een stijging van 4 procent. Daarnaast hadden 1,5 duizend gedetineerden een vrijheidsstraf van korter dan een jaar, een daling van 13 procent. Een oorzaak van deze daling is dat de door de rechter uitgesproken kortere vrijheidsstraffen minder vaak werden uitgevoerd door de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI), onder andere door de toegenomen bezettingsgraad in gevangenissen en een tekort aan personeel.

Het aantal gedetineerden met een langere vrijheidsstraf nam toe. Zo hadden 1,5 duizend gedetineerden een vrijheidsstraf van 1 tot 3 jaar, een toename van 8 procent. Het aantal langdurig gestraften (3 jaar of langer) nam toe met 5 procent tot 1,8 duizend.

Minder mensen gedetineerd voor vermogensmisdrijven, meer voor andere misdrijven

Het aantal mensen in detentie voor een vermogensmisdrijf, bijvoorbeeld oplichting of fraude, vertoonde een dalende trend. Op 30 september 2024 ging het om 1,8 duizend mensen (bijna 20 procent van het totaal). Eind september 2005 waren dat er 4,6 duizend (30 procent van het totaal).

Het aantal mensen dat in detentie zat voor gewelds- en seksuele misdrijven, drugs-, of (vuur)wapenmisdrijven nam de afgelopen jaren toe. Dat geldt ook voor de vernieling en misdrijven tegen de openbare orde.

Aantal mensen in detentie op laagste niveau in 20 jaar

Over heel 2024 zaten 27 duizend mensen in detentie. Dat is het laagste niveau sinds het begin van deze statistiek in 2005, toen het om bijna twee keer zoveel mensen ging. Bijna 6 op de 10 mensen zaten eerder in detentie. Dit is de afgelopen tien jaar niet veranderd.

Minder vrouwelijke gedetineerden dan tien jaar eerder

Van alle mensen die in 2024 op enig moment in detentie zaten was 6 procent een vrouw. In 2014 was dat nog 8 procent. De leeftijdsverhouding is de afgelopen tien jaar niet veranderd. Zo was 10 procent van de gedetineerden 18 tot 23 jaar, 66 procent 23 tot 45 jaar en 24 procent 45 jaar of ouder.