Jouke van Dijk: werkgevers onderschatten gevolgen vergrijzing
(tekst: Rijksuniversiteit Groningen)
Prof.dr. Jouke van Dijk: �Werkgevers onderschatten de gevolgen van vergrijzing�
Door de vergrijzing neemt de beroepsbevolking de komende dertig jaar met tien tot vijftien procent af. In 2040 leidt dat tot een tekort van 700.000 werknemers, zo blijkt uit berekeningen van de Commissie Arbeidsparticipatie. �Werkgevers onderschatten het probleem�, stelt hoogleraar regionale arbeidsmarktanalyse Jouke van Dijk. �Het is hoog tijd om de vergrijzing opnieuw op de agenda te zetten.�
Jaren geleden werd het probleem al gesignaleerd, maar door de crisis raakte het onderwerp ondergesneeuwd. Tijd om veel over de toekomst na te denken was er niet, eerst moesten de huidige problemen worden overwonnen. �Terecht�, vindt Van Dijk. �Maar nu moet het urgentiebesef terugkomen. Dit is een probleem waarin de hele samenleving moet investeren.�
Minder loyaal
�Bedrijven denken vaak maar twee jaar vooruit,� aldus Van Dijk. �Maar een opleiding kost drie tot vier jaar. Zelfs �ls bedrijven potenti�le werknemers kunnen vinden, gaat het opleiden dus niet snel genoeg. Daarnaast gaan werkgevers er nog steeds vanuit dat mensen wel bij hen blijven werken, maar krapte op de arbeidsmarkt betekent ook dat werknemers minder loyaal worden. Arbeidskracht wordt duurder, waardoor vooral kleine bedrijven in een kwetsbare positie komen.�
Verschillende opties
Om al te grote problemen te voorkomen, is het volgens Van Dijk belangrijk dat de oplossing wordt gezocht in meerdere richtingen. �Een plan met verschillende opties is belangrijk. Individuele bedrijven kunnen mensen opleiden of werknemers stimuleren meer te werken, maar de pensioenleeftijd verhogen kan een bedrijf niet doen. Daarvoor heb je ook de overheid en vakbonden nodig.�
Minder in deeltijd werken
Van Dijk: �De meest voor de hand liggende is dat we minder in deeltijd gaan werken. Er is geen ander land waar zoveel mensen in deeltijd werken als in Nederland. Dat geldt voor maar liefst 75 procent van de vrouwen en 25 procent van de mannen! Door meer te werken vang je het tekort aan arbeidskrachten relatief eenvoudig op.� Toch denkt Van Dijk dat dit niet de oplossing is waar uiteindelijk voor wordt gekozen. �Werknemers in Nederland zijn heel tevreden met het aantal werkuren, ook omdat het hier not done is om je kind vijf dagen naar de cr�che te brengen.�
Inactieven activeren
�We kunnen natuurlijk ook kiezen voor minder economische groei, dan heb je ook minder mensen nodig�, aldus Van Dijk. �Een andere oplossing is het verhogen van de arbeidsproductiviteit. Als er krapte is op de arbeidsmarkt worden bedrijven innovatiever. Het loont dan bijvoorbeeld meer om te investeren in betere machines.�
Ook mensen die nu thuis zitten met een WW-, WAO- of Wajong-uitkering kunnen een bijdrage leveren. �Dat gaat toch om bijna een miljoen mensen. Een deel daarvan kan echt niet werken, maar in een derde zit nog wel wat dynamiek. Als je ze maar hard genoeg achter de broek aanzit in combinatie met scholing, dan kunnen zij ook aan de slag.� Volgens Van Dijk kan dat een winst van zo�n 300.000 extra arbeidskrachten opleveren. Ook migranten toelaten behoort tot de opties.
Langer doorwerken
Tot slot is langer doorwerken bij veel beroepen een re�le mogelijkheid. �We zijn tegenwoordig lang genoeg gezond om dat vol te houden�, zegt Van Dijk. �Maar bijvoorbeeld het werk in verpleeg- en verzorghuizen is zowel lichamelijk als geestelijk belastend. Dat kun je niet tot je zeventigste blijven doen. Net zomin als een chirurg kan doorgaan met zijn werk op latere leeftijd. Een operatie kun je niet uitvoeren met trillende handen.�
Onderwijs grootste zorgenkindje
Van Dijk verwacht dat de vergrijzing vooral een probleem wordt in het onderwijs. Een dubbel probleem zelfs, want juist het onderwijs is een cruciale sector voor de economie. �Zonder goede onderwijzers hebben we een groot probleem. Een kwart van hen is nu al boven de 55 jaar. Als we er vanuit gaan dat twintig procent van de onderwijzers de komende tien jaar uitstroomt, ontstaat er een enorme vervangingsvraag. Maar in het onderwijs kunnen geen gastarbeiders worden ingezet. Net zo min als instromers met (te) weinig kennis van het onderwijs. Tot op zekere hoogte kun je de productiviteit in het onderwijs verhogen, maar daar is beslist een grens aan.�
Van Dijk: �We moeten onder ogen zien dat bepaalde dingen echt moeten veranderen. Als er niets gebeurt, weet je zeker dat de toekomstige beroepsbevolking slecht wordt opgeleid. Voordat je dat weer rechttrekt ben je een groot aantal jaar verder.�
Meer berichten
- Crowdfundingactie voor restaurant Eccoci Qua staat op 18.204 euro
- Beton, bluf en gebakken lucht: Waarom het Werelderfgoedcentrum Waddenzee en Cambuur uit hetzelfde vaatje tappen
- Zomermarkt Nije Leije gaat niet door
- Zorgen over leefbaarheid rondom opvanglocatie Harlingertrekweg
- De hang naar steeds groter heeft al veel charmante zaken kapot gemaakt
- Kunst is meer dan een gevoel. Het houdt ons bij de wereld en bij elkaar
- Huishoudens kochten vooral meer duurzame goederen
- Jerre Hakse: Je moet hier wel vreselijk aan de bel trekken om een beetje lawaai te krijgen
- ‘Benut Europese ruimte om middenhuur vlot te trekken’
- Praten met kinderen over hitte en klimaat begint bij wat ze zien en voelen
- Laten we het vooral van de positieve kant bekijken (expositieruimte brugwachtershuisje)
- Van Hulsen en zijn Franse, lange sigaren rokende vrouw Marguerite (Meta) Boucher waren lange tijd autoriteiten in het Leeuwarder en Friese galeriewezen
- Hein Kocken: Ik heb het gehad met de galeries
- Daar is dit boek uitermate geschikt voor, zeg ik. Het laat zich lezen als een inburgeringscursus
- Klaas Jansma: Op een dag zei mijn moeder We doen nu eerst de soep en dan het brood. Vernieuwing!
- Finale uitverkoop ruim 1000 kunstwerken Kunstuitleen
- Nederlanders zien vakanties uitbundiger worden, terwijl 49% juist naar eenvoud verlangt
- Eigen Huis opent meldpunt na toenemende signalen van agressieve verkoop bij verduurzaming
- Aantal fastfoodzaken in 20 jaar bijna verdubbeld – Veel fastfood langs de kust en op Waddeneilanden
- Kruispunt Merodestraat – Willem Lodewijkstraat 6 weken afgesloten voor doorgaand verkeer
- Architect Johan Sijtsma: we bouwen de kleren van de keizer
- Wonen in Leeuwarden – Wat zijn de knelpunten in de woningmarkt en waardoor zijn de problemen veroorzaakt?
- Groene koplopers en grijze hekkensluiters: de duurzaamste gemeenten – Leeuwarden bungelt onderaan
- Een zomeravondgesprek in hotel ‘t Anker waar de PvdA vraagt: Wat mankeert ons? – Douwe Hoogland: Ik ben teleurgesteld in de kiezer
- Jochem van der Schoot (Eurohotel): Als het goed gaat, zijn banken je vrienden
- Bijna honderd aanmeldingen voor verzorgde vakantie Kleine Wielen
- Zelf heb ik lang niet een hotel in gedurfd nadat ik het boek The Shining had gelezen
- Van Drie Zwaantjes naar een stervende zwaan – Je verstrekt geen vergunning voor appartementen boven een levend dorpscafé
- Online 7,5 procent meer omgezet
- Zondagnacht gingen we na het werk naar Parijs om verse kruiden en groenten te kopen voor ons restaurant Agadir
- ‘De bus, de man aan de knoppen en een zangeres zijn de drie grootste plagen waar bandjes onder te lijden hebben’
- Bij wie kun je nog terecht als je in conflict komt met de overheid?
- Ik zie hoe boos u bent en vind het knap dat u zich zo heeft weten te beheersen
- Jos gaat los – Je herkent de signatuur van een krant misschien nog wel beter aan wat er niét in staat
- Stichting Martenastate bestaat dit jaar 60 jaar – Podwalk: een tijdreis door Martenastate
- ‘Lokale financiering is de sterkste vorm van onafhankelijkheid’
- Politieke onrust kost Europa miljarden. Nederland uitzondering
- De onfeilbare mens van de linkse systeemkerk
- Vakantiepark De Kleine Wielen schenkt drie gezinnen een volledig verzorgde vakantieweek
- 50 jaar correspondent in Brussel: Wat ik van Europa opstak
