Italie-correspondent boos op uitgave 360 van uitgever Gert Jan Oelderik

(tekst: opinie op website Villamedia van Itali�-correspondent Cecile Landman – Landman is boos op onder meer het nieuwe tijdschrift 360, van aandeelhouder en NDC-directeur Gert Jan Oelderik)

Zwerf-content

donderdag 2 augustus 2012

Sinds het ontstaan van het internet zwerft content overal. Er wordt gejat en doorgeplaatst bij het leven. Ook redacties van serieuze kranten en tijdschriften en online publicaties gedragen zich steeds meer als afvalboeren, vindt freelance journalist Cecile Landman. Zij spreekt uit eigen ervaring.

Zwerfafval is overal, en alleen de afvalboeren begrijpen de grote economische waarde ervan. Over de cijfers die schuilgaan achter het grensoverschrijdende legale en illegale geschuif met massa�s tonnen afval wordt geheimzinnig gedaan. Zeker is wel dat de georganiseerde misdaad grof verdient door het bieden van goedkopere oplossingen aan allerlei bedrijven die daar maar al te vaak in meegaan. That�s business as usual. En een geweldig onderwerp om te onderzoeken en over te schrijven. Roberto Saviano deed het in zijn �Gomorra�, en een hele zwik andere Italiaanse journalisten waren hem voor of volgden hem.

Sinds het ontstaan van het internet zwerft content, informatieve journalistieke inhoud ook overal. Er wordt ge-copy-pasted bij het leven. En ook redacties van serieuze commerci�le- en publieksuitgaven als kranten, televisie, radio, tijdschriften en online publicaties gedragen zich steeds meer als afvalboeren.

Ikzelf schreef eind vorig jaar een artikel over de schepen die tonnen Italiaans afval naar Nederland vervoeren. De Nederlandse vuilverbranders hebben een significante �overcapaciteit� waarin inmiddels een enorme berg afval uit diverse landen wordt verbrand. Na overleg met redacteur Luigi Roano van het Napolitaanse Dagblad Il Mattino, stuurde ik hem volgens afspraak in december 2011 mijn in het Italiaans geschreven artikel toe.

Daarna hoorde ik niks meer. Omdat ik had het nogal druk had liet ik het er maar bij zitten. Een paar weken later liet ik de tekst lezen aan een Napolitaanse arts die zich luidkeels concentreert op de gevolgen van de al jaren ernstige afvalcrisis in de regio Campania. Hij bracht me meteen in contact met Vincenzo Lurillo, een journalist van Il Fatto Quotidiano. Die dappere Italiaanse krant is pas drie jaar oud, de eerste publicatie kwam uit in september van crisisjaar 2009. Toch is �Het Dagelijkse Feit� zonder staatssteun opgericht door een paar stevige onderzoeksjournalisten. Daarmee is het de enige landelijke krant in Itali� die op eigen kracht bestaat, en groeit.

De Napolitaanse journalist Lurillo reageerde meteen, voegde wat lokale actuele informatie aan mijn stuk toe en maakte mijn geschreven Italiaans waar nodig vloeiender. Nog geen twee uur later stond het stuk online op de site van Il Fatto Quotidiano.

Aan Lurillo vroeg ik met wie ik in contact moest treden voor de betaling. Hij antwoordde dat de honorering maximaal rond de � 30,- bruto zou bedragen. De bedragen die freelance journalisten in Itali� voor geleverd werk ontvangen zijn in de regel absurd laag. Omdat ik het stuk in eerste instantie had geschreven voor Il Mattino en eventuele plaatsing al had opgegeven, was ik op dat moment vooral blij met de publicatie in Il Fatto. De � 30,- bruto hield ik maar voor gezien.

Drie weken later sprak ik een Nederlandse collega die Italiaans spreekt en het land goed kent. Hij zei dat hij mijn stuk over de afvalschepen had gelezen. �In Il Fatto�, zei ik enthousiast. Zijn antwoord was verbazingwekkend: �Nee, in De Pers!� En ja, onder de titel �De camorra bij het vuilnis� las ik inderdaad mijn oorspronkelijk in het Italiaans geschreven artikel in het Nederlands terug, online op de site van De Pers. En het stond ook in de papieren versie van De Pers.

Tijd om De Pers te bellen, met wie ik juist in die tijd contact had over een heel ander onderwerp. De redactie vertelde me, op de valreep van hun ondergang, dat ze het artikel hadden overgenomen van �360′. Dat blad vertaalt allerlei achtergrondartikelen uit verschillende talen en publiceert ze in het Nederlands. Maar blijkbaar verkopen ze ook artikelen door aan nationale kranten.

Ergo: deze publicaties hebben geld opgebracht, want het gaat hier niet om bloggers en andere meer of minder na�eve doorpubliceerders, maar om commerci�le uitgaven en publicaties. En de vertalers werken vast ook niet gratis. De door mij voor het artikel vergaarde en opgeschreven inhoud heeft me geld en tijd gekost, en heeft ergens anders geld opgebracht. Maar ik heb er zelf geen cent van gezien.

Aan het artikel had ik, strakgetrokken, twee dagen gewerkt. Kosten had ik onder meer gemaakt door via mobiele telefonie diverse bronnen in binnen- en buitenland te zoeken en te benaderen. Tel daarbij op de waarde van mijn kennis, opgedaan door sinds lange tijd actief in contact te blijven met magistraten, artsen, activisten en journalisten, die eveneens actief onderzoek doen naar oorzaken en ernstige gevolgen van de Italiaanse afvalcrisis.

Dus: mijn artikel was in eerste opzet geschreven voor een Napolitaanse krant die er niets mee deed. Vervolgens is het, met mijn medeweten, online geplaatst op de site van een nationale Italiaanse krant. Daarna is het zonder mijn medeweten naar het Nederlands vertaald en in het blad �360′ gepubliceerd.
Waarna het, ook weer zonder mijn medeweten, plotsklaps online op de site en in de krantenversie van De Pers stond.

Alles van inhoud is waardeloos?

Toch niet helemaal. De redactie van Il Fatto Quotidiano betaalt me nu een half jaar na dato en na enig aandringen de � 30,- bruto. Maar zij zeggen uitdrukkelijk geen artikelen door te verkopen.

Bij �360′ werd me verteld dat ze enthousiast waren over mijn verhaal, en ik moest uiteraard blij zijn met de �eer� van de doorpublicatie. De �eer� van publicatie in een commerci�le uitgave of voor een optreden in radio en tv-programma�s wordt opvallend gemakkelijk opgevoerd als mores voor het niet betalen voor geleverde informatie, inhoud, content. Maar die eer betaalt de investeringen niet terug.

Cecile Landman

++++++++++
Charles Lansu over tijdschrift 360

http://nederlandsmedianieuws.nl/Media-Nieuws/charles-lansu-over-360.html

+++++++
(eerder gepubliceerd op deze site)

Opnieuw tientallen banen op de tocht bij NDC – LC naar ochtendkrant

Eigenaar ING-bank van de in zwaar weer verkerende noordelijke uitgeverij NDC Mediagroep, uitgever van de Leeuwarder Courant en Dagblad van het Noorden, draait opnieuw de duimschroeven aan. Binnen het uitgeefconcern wordt rekening gehouden met een nieuwe ontslaggolf waarmee 60 tot 80 arbeidsplaatsen verloren gaan. Vorig jaar kregen 100 medewerkers hun ontslag of werden uitgenodigd om met een regeling te vertrekken.

Gert Jan Oelderik, algemeen directeur van uitgeverij NDC, is gepikeerd wanneer hem zondagmiddag � net terug van vakantie – wordt gevraagd naar het hoe en wat van de ontslagronde. �Onzin. Wie verzint zulke onzin? Het is onzin wat je zegt.� Wanneer de plannen doorgaan is de noordelijke uitgeverij in enkele jaren afgeslankt van ruim 900 medewerkers naar iets meer dan 500.

Uitgever NDC Mediagroep draagt een loden last van 180 miljoen euro met zich mee. De schuld is ontstaan door mismanagement. In de Leeuwarder Courant van dit weekend noemt commissaris Age Offringa de hoofdschuldige niet bij naam, maar hij wijst in de richting van de risicovolle aankopen die gepleegd zijn onder verantwoordelijkheid van oud-bestuursvoorzitter Jan de Roos. De Roos vertrok op 1 juli 2010 precies een week nadat het bedrijf met veel tamtam een nieuwe drukpers in gebruik had genomen en kort nadat stevige verliescijfers waren gepresenteerd. De nieuwe drukpers zou zeker nog vijftien jaar lang goede rendementen behalen, aldus De Roos destijds. �Ik zie het nog wel gebeuren dat we daarna een nieuwe pers aanschaffen.� Enkele dagen later was De Roos vertrokken. In een persverklaring werd kond gedaan van een �nieuwe uitdaging� die de roerganger wachtte.

Offringa stelde zaterdag klip en klaar dat er �grote fouten� zijn gemaakt. De oud-voorzitter van de gesneefde Friesland Bank en oud-commissaris van de in opspraak geraakte DSB-bank � met mogelijk nog strafrechtelijke implicaties � is aangetrokken om bij uitgever NDC financieel orde op zaken te stellen. Dit betekent in de praktijk dat hij de uitgeverij die in de etalage staat verkoopklaar moet maken, oftewel spic en span en afgeslankt gereedgemaakt voor de nieuwe eigenaar. Offringa spreekt overigens over de Leeuwarder Courant als een onderneming met cultuurhistorische betekenis.

Hoofdredacteur Dolf Rogmans van Villamedia, het vakblad over journalistiek, heeft weinig vertrouwen in de charismatische en/of cultuurhistorische overtuiging waarmee de ING-bank behept zou zijn. Rogmans laat weten dat de bankiers maar ��n doel voor ogen hebben: geld. In zijn blad zegt Rogmans zich grote zorgen te maken. �Aandeelhouders zitten in financi�le problemen en zien in de verkoop een oplossing. Bij zowel ING als Mecom (onder meer de dagbladen van Wegener) zijn dagbladen in bijzonder slechte handen. ING is niet ge�nteresseerd in journalistiek en Mecom verdenk ik er ook van�, aldus Rogmans in zijn vakblad dat dit weekend verscheen.

Drie weken geleden werd bekend dat ING � na een publicatie op de website Liwwadders.nl – een aanbod van een noordelijke club ondernemers en fondsen had afgewezen. Het bod van de Stichting Je Maintiendrai, Boom Pers en Frysl�n Boppe (Friesland Bank) aangevuld met mogelijk een bijdrage van de NOM – volgens bronnen van 50 miljoen euro – werd als te laag beschouwd. Een oproep van de drie noordelijke commissarissen der koningin om dit bod te aanvaarden werd door ING-baas Jan Hommen terzijde gelegd.

De pogingen om de noordelijke uitgeefproducten te vernieuwen zijn tot nu toe weinig succesvol gebleken. De nieuwe vormgeving van de Leeuwarder Courant die in november 2010 werd ge�ntroduceerd leverde geen nieuwe abonnees op. Het door hoofdredacteur Hans Snijder beoogde aantal van 10.000 nieuwe krantenlezers werd bij lange na niet gehaald. Integendeel, de krant verloor volgens de jongste cijfers van het oplage-instituut HOI dit voorjaar 7000 lezers, een spectaculair aantal. Ook in de verkoop van de digitale uitgaven zit weinig schot. De verkoop is vrijwel tot stilstand gekomen. Het Dagblad van het Noorden noteerde zelfs een oplageverlies in deze nieuwe tak van sport. Vorig jaar meldde een NDC-medewerker tijdens een lezing voor studenten van de Noordelijke Hogeschool Leeuwarden dat de eerste vijf jaar met de digitale uitgaven geen cent valt te verdienen.

Op 29 september gaat de Leeuwarder Courant over op halfformaat: tabloid. Opnieuw zal dan de vormgeving moeten worden aangepast. Van het tabloidformaat wordt een opleving van de verkoop verwacht. Bij andere kranten wees de praktijk uit dat hiervan slechts tijdelijk sprake is. Na de formaatwijziging overweegt de Leeuwarder Courant over te gaan van middageditie naar ochtendeditie. Dit wordt een van de spannendste exercities in het bestaan van de 260 jaar oude krant. Om de Friezen het moment waarop zij sinds jaar en dag hun krant lezen af te pakken is een zeer forse en riskante stap.

Ook over het laatste is directeur Gert Jan Oelderik weinig mededeelzaam. Al eerder werden pogingen om het tijdstip van verschijnen te vervroegen afgeblazen. Nu voeren de bezuinigingen een doorslaggevende rol bij de beslissing. Zo is om bezuinigingen op het distributiesysteem door te voeren � gezamenlijke verspreiding met andere ochtendbladen � nu voor de invoering van de ochtendkrant gekozen. De drukschema�s zijn al in de drukkerij in Leeuwarden te vinden. Oelderik verwijst opnieuw naar zijn mededirecteur Siebe Annema. �Die moet je hebben. Die gaat daarover.� Annema is zondagmiddag onbereikbaar. De nieuwe uitgave Suksawat van NDC laat weten dat de directeur aan het feestvieren is in het Heineken House in Londen.

Datum: Maandag, 30 Juli 2012