Foto: A. Keikes
(Tekst: Wietse Elzinga)
De nieuwjaarstoespraak van de Commissaris van de Koning gaat erin als de spreekwoordelijke preek in een ouderling. Arno Brok sprak dit jaar een kleiner aantal grijze koppen toe dan ooit, type bobo dat goed op de winkel weet te passen. Uiterst bedreven in het springen van de ene rijdende trein op een andere, zelf eentje op gang brengen blijkt wat lastig.
Friese bestuurders lijken overwegend van mening dat voor het uitoefen van de functie geen relevante kennis en vaardigheden zijn vereist. Kennis van het spoorboekje is toereikend. Een nieuw cultureel spoornet aanleggen is dan natuurlijk te veel gevraagd. Mooie woorden van de commissaris over het nalatenschap van het project Culturele Hoofdstad, nog geen perronopzichter gezien die het sein op groen heeft gezet. De nieuwjaarsreceptie van de provincie Friesland was natuurlijk een mooie gelegenheid om Peter de Haan te vragen wie dat project nu echt heeft bedacht. Ik heb het als volgt begrepen. Een groepje mensen was destijds aan het brainstormen geslagen over belangrijke punten voor de toekomst van de provincie. Het resultaat was een lijstje met tien punten waaronder Culturele Hoofdstad. Een ander punt betrof een China expertisecentrum, of iets vergelijkbaars. Oud-gedeputeerde Jannewietske de Vries bracht Culturele Hoofdstad in bij een bestuursakkoord, voor hetzelfde geld waren we een tweede Giethoorn geworden. De provincie ontplooide wat voorbereidende activiteiten en toen duidelijk werd dat de provincie zelf geen European Capital of Culture kon zijn werd Leeuwarden gevraagd zich kandidaat te stellen. De stad heeft zelf de ambitie nooit gehad, in de eerste maanden van 2012 was het lange tijd spannend of die kandidaatstelling een feit zou worden. Omdat de CDA-fractie uiteindelijk verdeeld stemde was de meerderheid groter dan een enkele stem. Het eindresultaat mocht er zijn, al met al meer geluk dan wijsheid.
Wie de besluitvormingstrajecten rond een nieuw Fries museum op een vernieuwd Wilhelminaplein en het project Culturele Hoofdstad van dichtbij heeft gevolgd weet dat het eindresultaat niet lijkt op het vertrekpunt. Best wel opmerkelijk, bij bewust beleid gaat het om het overbruggen van de huidige situatie en een (politiek) gewenste situatie. Daartoe worden beleidsinstrumenten ingezet met de stilzwijgende veronderstelling dat de uitgevoerde acties het beleidsdoel dichterbij brengen. Omdat je niet alles van tevoren kunt weten is er in de beleidswetenschap sprake van het begrip begrensde rationaliteit. Omdat Friese bobo’s het nooit nodig vinden om relevante kennis en vaardigheden te verwerven is hun rationaliteit zeer begrensd. In het algemeen doen ze maar wat. We mogen met een geslaagde Culturele Hoofdstad onze handjes dichtknijpen.
Levert het project een nieuwe Gouden Eeuw voor Friesland op? Niet wanneer iedereen op die dichtgeknepen handjes blijft zitten. Gelukkig zijn er twee kwartiermakers aangewezen, maar die zullen voor een definitieve oplossing moeten wachten op een nieuw College van Gedeputeerde Staten. Onlangs zat er in de stapel reclamefolders ook eentje van de provincie Friesland: initiatiefrijke burgers gezocht voor subsidies, of iets dergelijks. Zie http://www.streekwurk.frl . Het vervelende is natuurlijk dat het ontvangen van die folder en het krijgen van een idee voor een project veelal gescheiden zijn in de tijd. Ik heb mijn exemplaar bewaard ook al heb ik (nog) geen idee voor een project. Menigeen heeft wellicht een suggestie voor een project maar geen weet van de subsidiemogelijkheden. Leuk klusje voor de kwartiermakers, vraag en aanbod bij elkaar brengen. Gewoon beginnen lijkt mij een prima vertrekpunt, op dikke beleidsnota’s zitten we niet te wachten. Bobo’s krijgen die toch niet uitgevoerd.
foto: André Keikes
