Onlangs stelde de plaatselijke VVD schriftelijke vragen aan het College van B&W van Leeuwarden aangaande de instelling van een database van lokale leveranciers. De achterliggende gedachte: een gemeente koopt veel spullen in en zou het niet mooi zijn wanneer dat bij het lokale bedrijfsleven gebeurt. Straks kunnen de gelukkigen bij een bestelling de factuur langs elektronische weg indienen, kan de gemeente het bedrijfsleven ook langs vergelijkbare weg een digitale bestelling sturen? Het inkoopproces van een grotere organisatie kan best wel ingewikkeld zijn. De gemeente Leeuwarden heeft een convenant met andere instellingen gesloten betreffende biodiversiteit en bijen. De gemeente zal ongetwijfeld zakken vol kruidenrijk zaad nodig zijn. De leidinggevende van de afdeling groenbeheer is vrijwel zeker geautoriseerd om bestellingen te plaatsen. Het spul moet vooral niet op het gemeentehuis afgeleverd worden, maar bij de medewerkers te velde. De factuur moet naar de afdeling die over de centen gaat. In verband met de planning van de werkzaamheden ontvangen die veldwerkers graag een bericht van verzending van die zaden. Kan een enkele leverancier alle spullen leveren dan is het redelijk overzichtelijk. Eentje kan niet alles leveren, de gemeente wenst omwille van de tijd geen naleveringen en plaatst bij nog twee anderen ook een bestelling. De hoofdleverancier doet wel vaker zaken met de gemeente en stuurt eens per tijdperiode een totaalfactuur voor meerdere aankopen. Ziedaar de uitdagingen voor een geautomatiseerde oplossing. Het viertal heeft software in gebruik geschreven in uiteenlopende programmeertalen.
Gelukkig bestaat er een documentenstandaard genaamd Universal Business Language (UBL), een ISO-standaard. Het omvat zakelijke documenten voor uiteenlopende gebruiksscenario’s waaronder het hierboven geschetste. Om het tekort in het sociaal domein weg te werken besluit de gemeente Leeuwarden de papieren rompslomp van bestellingen en facturen af te schaffen. Digitalisering is het toverwoord. Er bestaat een docentenstandaard, de volgende uitdaging is: hoe krijgen we die zonder menselijke tussenkomst van het ene systeem in het andere? Documenten versturen als aanhangsel van elektronische post is geen oplossing, het vereist veelal een handmatige vervolgstap. Web Services is een bewezen technologie goed gedocumenteerd in doorgaans dikke boeken. Te beginnen met het standaardwerk (700+ pagina’s) Service-Oriented Architecture Concepts, Technology, and Design van de hand van Thomas Erl. Bij SOA, een ontwerpprincipe voor software, gaat het om scheiding van interface en implementatie. Participanten hanteren hun favoriete programmeertalen, als de interfaces maar goed ontworpen zijn dan behoort onderlinge documentuitwisseling tot de mogelijkheden. Bedrijven doen maar wat graag zaken met Leeuwarden en besluiten een ander boek van Thomas Erl te raadplegen: Web Service Contract Design & Versioning for SOA (700+ bladzijden). Daarin kun je lezen hoe je een interface ontwerpt voor het ontvangen van bestellingen in UBL-formaat. Vele uurtjes studie later ontwerpen de drie zadenleveranciers elk een interface die de klus klaart maar wel een verschillende. Eentje heeft een voorkeur voor de programmeertaal Java en heeft na het bestuderen van het boek SOA Using Java Web Services (500+ pagina’s) een werkende oplossing. Gemeente Leeuwarden: laat die digitale bestellingen maar komen!
Klein probleem: ICT-medewerkers van de gemeente moeten drie verschillende interfaces bestuderen om te zien hoe ze de bestellingen bij die drie systemen moeten inschieten. Meer leveranciers, meer kopzorgen. Gelukkig bestaat er een oplossing: http://peppol.eu waarover later meer.
