Excuses aan beiaardier – onbespeeld carillon zorgt voor verval

(tekst: ingezonden door stadsbeiaardier)

Carillon van historische waarde wordt buiten spel gezet

Het College van Burgemeester en Wethouders is voornemens het historische carillon van het Raadhuis niet meer handmatig te laten bespelen per 1 januari 2011. Dit zou op den duur 10.000 euro moeten opleveren.

Helaas zonder goed na te gaan wat de onprettige gevolgen daarvan zullen zijn.

Ook is de procedure merkwaardig verlopen. De beiaardier (ondergetekende) heeft van een collega moeten horen dat zijn baan op het spel staat. Deze collega had op internet gelezen dat het carillon per 1 januari niet meer zal worden bespeeld, de bespeler wist nog van niets.

Daar is later door een wethouder nadrukkelijk excuses voor aangeboden.

Het gaat mij echter niet zozeer om �mijn baan�. Met een betrekkingsomvang van 5 uur per week zal ik er financieel niet veel van merken. Zeker niet omdat ik na ontslag een paar jaar een uitkering zal ontvangen. Het bedrag dat echt bespaard wordt zal dus erg gering zijn.

Het carillon van het Raadhuis wordt op twee manieren tot klinken gebracht.

Iedere vrijdagmorgen wordt het instrument handmatig bespeeld van 10.00 uur tot 11.00 uur. Dit wordt gedaan door midden van een stokkenklavier dat zich in een ruimte onder de klokken bevindt. Elk half uur klinkt er, gestuurd door een computer, een kort muziekfragment, waarna de uurslag of de half uurslag volgt.

Wanneer het instrument niet meer bespeeld wordt, en alleen de automaat de klokken zal laten klinken, zal de speelmechaniek vanaf het klavier naar de klokken stil blijven staan. Deze mechaniek is een gevoelig geheel van onder anderen ijzerdraden, tuimelaars, bladveren, scharnieren en klepels.

Bij langdurige stilstand treedt verval snel op. Met als resultaat op de lange termijn, een dure restauratie. Het niet bespelen van een carillon is dus kapitaalvernietiging.

Een eventuele oplossing is er dus niet.

Tijdens een carillonbespeling wordt echt van alles gespeeld.

Van oude muziek tot hedendaags, klassiek, pop, jazz en niet te vergeten het Friese repertoire… Ook kan op plaatselijke omstandigheden worden ingespeeld.

De beiaardier, die in dienst is van de Gemeente, zal zorg dragen voor zijn of haar repertoire. Nieuw repertoire studeren, oud repertoire bijhouden, arrangeren van muziek. Dit alles draagt bij aan het leefklimaat in de stad.

De meeste grotere plaatsen in Nederland hebben een carillon, met een beiaardier in dienst van de Gemeente. Leeuwarden heeft het oudste carillon van Friesland. Het instrument is gegoten in 1686. Daarvoor was ook alo sprake van een carillon. Het is dus een traditie die honderden jaren teruggaat.

In de loop der eeuwen is er aan het instrument veel zorg besteed. Nu zou men, om een zeer gering bedrag binnen te halen, deze traditie eventjes aan de kant zetten. Nog maar een paar jaren geleden is het Raadhuis op een prachtige manier gerestaureerd.

Hier is veel werk en geld aan besteed.

Nu al wil men het weer uitkleden.

De plannen omtrent het carillon zijn inmiddels bekend bij verschillende stichtingen in Leeuwarden, evenals bij de Nederlandse Klokkenspel Vereniging.

Het is te hopen dat tijdens de commissievergadering van 5 oktober hiertegen stelling genomen wordt door de Gemeenteraad.

Het gaat hier om een monumentaal instrument. Daar dient op een verantwoorde manier mee omgegaan te worden.

Anne Kroeze

Stadsbeiaardier te Leeuwarden en Emmeloord

Organist

Dirigent