Eric Hoekstra: Mijn koor zal na Cloud 9 nooit meer hetzelfde zijn

(Tekst: Eric Hoekstra – column eerder gepubliceerd op deze website in november 2008)

Cloud 9

Het koor waar ik zing zal nooit meer hetzelfde zijn!! Verzuchtte ik toen de openingsfilm Cloud 9 op het Noordelijk Filmfestival had gezien.

Maar hoe kwam ik eigenlijk bij de Noord-Nederlandse elite op het filmfestival terecht? En nog wel met een VIP-kaart in de hand? Ik had al dagenlang met de Harmonie aan de telefoon gehangen, gebedeld om gratis kaartjes, gedreigd met meedogenloze artikelen op Liwadders als ik mijn zin niet kreeg. Hoongelach aan de andere kant van de lijn was mijn deel …

Maar toen werd mij van hogerhand verordonneerd om als vertegenwoordiger van de Fryske Aka het Leeuwarder Directeuren Overleg (DOL) bij te wonen – waarin alle culturele instellingen vertegenwoordigd zijn. Nieuwe tijdelijk wethouder van cultuur Marco Florijn had een Meet & Greet georganiseerd in Caf� Caf� om iedereen (beter) te leren kennen. En na het gezamenlijk diner zou men naar de opening van het Filmfestival.

Op de burelen van de Fryske Aka had de directie, die zelf verhinderd was. al naarstig overlegd.

– We sturen onze beste man (na onszelf).

– Maar die kan niet.

– Onze ��n na beste?

– Niemand kan.

– Dan in Godsnaam Hoekstra maar.

Natuurlijk kan ik om redenen van discretie geen beschrijving geven van deze Meet & Greet, noch van het copieuze diner dat wij genoten.

Enfin, wat ik wel kwijt kan is dat directeuren, hoge ambtenaren, politici zo goed zijn in het onthouden van namen – zij zijn alert op het hier & nu. Ik leef in mijn fantasie en weet nooit een naam te onthouden, tot mijn eeuwige schande en ergernis.

Wel slaagde ik erin nog een idee te droppen bij een hoge Leeuwarder ambtenaar, namelijk om eens hoog-opgeleide allochtonen in contact te brengen met equivalente autochtonen. Ik zou graag praten met bijvoorbeeld Irakezen die een alfa-opleiding hebben genoten op hogeschool of universiteit, in het bijzonder met taalkundigen dan wel letterkundigen. Zo zou je alfa’s bij alfa’s kunnen zetten, beta’s bij beta’s, en kijk maar wat de cross-over oplevert. Het bevordert integratie op hoog nivo.

Onderweg naar de Harmonie moest ik weer denken aan het koor waar ik in zing. Dat is sinds kort opgericht voor en door de culturele en andere instellingen aan de Groene Weg – zeg maar Cultureel Kwartier. Ge�nteresseerden kunnen zich aanmelden bij kflapper@fa.knaw.nl. Maar dat koor zal niet meer hetzelfde zijn na Cloud 9.

In de Harmonie kwam ik aan vrijkaartjes door me als vertegenwoordiger van de Fryske Aka te presenteren. Wat ik ook was. Het is fijn ook eens op een legale wijze ergens binnen te komen. Soms rijd je door een rood licht en dan springt het net op groen – die ervaring bedoel ik.

De groep raakte verstrooid. Ik kwam net op tijd in de grote zaal van de Harmonie. Hij was bijna helemaal vol, ik schat zo’n 700 mensen. John Jorritsma opende het gebeuren, waarbij hij ook nog de titel van de film in het Fries vertaalde. Ook aardig was dat hij tot tweemaal toe verklapte via het mobieltje ge�nformeerd te zijn door zijn vrouw aangaande relevante culturele info.

Verder kwam de artistiek leider van het Noordelijk Filmfestival aan het woord, Miryam van Lier, geheel in het zwart gekleed, zwarte laarzen, zwarte midi rok, zwart Baretta-shirt (dus mouwloos), tatoeage op de blote arm, een krulletjeskapsel van het type dat ook door mannen wordt gedragen die zich door vrouwen laten onderhouden (ik probeer me netjes uit te drukken) – kortom, haar kleding kon mijn goedkeuring niet wegdragen.

Vervolgens kwam er eerst een voorfilmpje gemaakt door Tjepke Zijlstra in opdracht van het noordelijk filmfestival, dat enigzins gemonteerd was als een videoclip, maar dan met werkelijkheidsgeluiden in plaats van muziek, en met veel jeugdige haren en blaren en frisse Friese natuur.

Jaha, en toen dus de openingsfilm, ‘Wolke Njoggen’, zoals John Jorritsma zei. Mensen, ik zou kunnen zeggen dat het een integere film is, of dat hij aandacht vraagt voor een vergeten groep in de maatschappij, en dat zou ook waar zijn, maar ik zal er geen doekjes om winden: het was gewoon keiharde seniorenporno.

Een vrouw van 60 (fraai achterwerk, dat moet gezegd) gaat vreemd met een man van 76 (zeer sympathiek gezicht, ik bedoel zijn gelaat), en we krijgen de seks direct aan het begin van de film voorgeschoteld, als het nagerecht wat we bij het restaurant wegens tijdsgebrek niet konden gebruiken.

Nu goed, het was geen harde porno, maar zachte. Niet dat ik het verschil weet tussen die twee, want ik zie er nooit naar, maar dat hoorde ik mensen achter me fluisteren.

En dan nu het koor. In de eerste helft van de film worden scenes van die vrouw die vreemdgaat afgewisseld met scenes dat ze bij een koor van tevreden grijze oudjes zit, waar ze brave liedteksten zingen van het type ‘de Heer is mijn herder’.

Die andere grijze oudjes zijn daar tevreden mee, maar zij niet, want in het volgende shot gaat ze weer uit de kleren met die man, wiens ouderdom benadrukt wordt door zo’n wit oude-mannen-hemd. En daarom zal het koor waar ik zing nooit meer hetzelfde zijn! Want elke keer als ik weer zing zal ik denken aan die film met zijn seniorenseks! En ik zal me afvragen wie van ons … Maar dat terzijde.

De film zakt na een sterke eerste helft in. In de eerste helft komt ook veel humor voor, zoals net genoemde juxtapositie van seks en koorzang. Maar ook dit: als de man met wie ze vreemd gaat, eens geen erectie kan krijgen, lachen ze, en dan zegt hij:

– Weet je hoe twee oudjes van 80 vrijen?

– Nee?

– Zij gaat op d’r hoofd staan en hij hangt ‘m erin.

In de tweede helft wordt de film echter een tamelijk clich� relatiedrama. Ze vertelt de affaire aan har man, een wat stijf gewoontedier. Die kan daar helemaal niet mee omgaan en pleegt na het nodige wangedrag zelfmoord. Schuldgevoel. Eind.

Nu weet ik wel: het voornaamste verschil tussen Hollywood en ‘artistieke’ films zit ‘m in de happy end. Maar toch: als de regisseur de vrolijke lijn uit de eerste helft van de film had doorgezet, had hij (of zij? – ach wat, regisseurs zijn haast altijd kerels) er een feelgood film van kunnen maken en dan was er eenheid van stijl geweest. Zo clich� – alternatieve films die slecht aflopen. Ook zo Europees.

En nu ja, die scene met dwarrelende zaadjes die van de bomen waaien, die ken ik natuurlijk al van Fellini’s Amarcord. Maar het blijft mooi!

Het was leuk om weer eens een film te zien. Maar ik geloof dat ik liever de hoofdrol in mijn eigen leven speel, dan slechts passief te kijken naar de levens van andere mensen.

Eric Hoekstra, hoofdrolspeler te Leeuwarden