Elfstedentocht in Oorlogstijd 40-45 in het Fries Museum
(tekst: Fries Museum)
Zaterdag 17 januari opent Johannes Lolkama, historicus en auteur van het boek �It sil heve 100 jaar Elfstedentocht �, de tentoonstelling Elfstedentocht in Oorlogstijd. Centraal thema in de presentatie is de invloed van de Tweede Wereldoorlog en de bezetter op het verloop en de organisatie van de Elfstedentochten die in 1940, 1941 en 1942 verreden zijn. Aanleiding is het 100-jarig bestaan van de Vereniging �De Friesche Elf Steden� in 2009. De expositie die het Fries Museum / Verzetsmuseum Friesland presenteert, duurt tot en met 7 juni 2009.
Op 2 januari 1909 werd de eerste offici�le Elfstedentocht verreden. Op 15 januari van datzelfde jaar werd ook de �Vereniging De Friesche Elf Steden� opgericht. De tentoonstelling Elfstedentocht in Oorlogstijd vertelt het specifieke verhaal van de Elfstedentochten in de context van de Tweede Wereldoorlog. In de periode 1940-1945 zijn drie Elfstedentochten op rij verreden, uniek in de geschiedenis van de tocht der tochten. Vlak voor het uitbreken van de oorlog vond op 30 januari 1940 een barre Elfstedentocht plaats. Tijdens de oorlog is de tocht twee maal verreden. Op 6 februari 1941 won Auke Adema uit Franeker, op 22 januari 1942 won Sietze de Groot uit Weidum. Wat waren de specifieke omstandigheden waaronder deze tochten plaatsvonden? Maar vooral, wat was de invloed van de oorlog en van de bezetter, nazi-Duitsland, op het verloop en de organisatie van deze tochten?
De Elfstedentocht van 1941 is een van de onderwerpen in de tentoonstelling Elfstedentocht in Oorlogstijd. Tijdens de tocht is het verboden te demonstreren of om volksliederen te zingen. De Duitse bezetting veroorzaakt problemen op het gebied van vervoer en huisvesting. Er rijden minder treinen en veel hotels zijn in beslag genomen door de Duitsers. Aan de andere kant verloopt de tocht voorspoedig en is het een visitekaartje van Friesland. Ondanks bezetting en oorlog gaat het dagelijks leven gewoon door.
Elfstedentocht in Oorlogstijd geeft een kernachtige schets van de relatie tussen nazi-Duitsland en sport en behandelt in het kort hoe in Nederland en Friesland sport in oorlogstijd plaatsvond, inclusief de nationaal-socialistische sportopvattingen die hier leefden. Aan de hand van filmbeelden, foto�s, krantenartikelen en Elfstedentocht-relikwie�n krijgt de bezoeker bijzondere wetenswaardigheden gepresenteerd over de �oorlogstochten�. Het gaat over winnaars en over het weer, over de schaatsen, de kleding en over de veranderingen. En de oorlog is merkbaar. Zo bezoeken Duitse autoriteiten de tocht van 1941 en zijn onder de indruk van de kracht en het doorzettingsvermogen van de schaatsers. Tijdens de Elfstedentocht van 1942 is de schaarste van de oorlog duidelijk voelbaar. In ruil voor een bed moet de schaatser voedselbonnen en/of eten meebrengen naar het logeeradres.
Meer berichten
- Manifestatie Driemaal Slauerhoff in tuin boekhandel Van der Velde
- Fryske Oersonate fan Erik de Boer nei Oerol
- Theater na de Dam in Leeuwarden: Herdenking van de kleine daad
- Route Wad een Kunst weer van start in Noord-Friesland
- ‘Discriminatie: omstanders, neem je verantwoordelijkheid’
- Bij de lof der paling denkt U misschien aan paling met witlof, of aan paling in het groen, maar dat klopt niet
- PEL organiseert actiebijeenkomst over hoe je huurverhoging kunt weigeren
- Acht minuten dromen met Henk Deinum (een klassieker)
- Vrijwilligers knappen fietsen op voor mensen met kleine beurs
- Klein coronanieuws en andere zaken – Oranje Bierhuis verkocht aan Eric Kooistra – 9 lege winkelpanden in winkelcentrum Bilgaard – Leeuwarden geeft toegankelijkheidsprijs aan café waar gehandicapten niet kunnen komen
- Overheid ontvangt 15 procent minder inkomsten uit tabaksaccijns – Rokers kopen vaker tabaksproducten in het buitenland
- Veiling uit faillissement Go Sharing: 150 e-scooters en 50 e-bikes onder de hamer
- Zijn Buma’s sansevieria’s een statement?
- Zetelpeilingen zitten vol problemen, maar journalisten zullen die blijven negeren
- Geen kranten meer naar eilanden – Deze keuze roept serieuze vragen op over de strategie en dienstverlening van dagbladuitgever
- Burgemeester Sybrand Buma per 1 juli vice-president Raad van State
- De stap van deze ambtenaar is ongekend moedig
- Nu zit ik hier met een gebroken geweertje op de revers oorlogsboeken te verkopen, denk ik. Ik, de grootste antimilitarist van de stad
- Museum Belvédère gaat voor noodzakelijke uitbreiding en krijgt bijzondere schenking
- Aantal buitenlandse gasten stijgt het hardst in Flevoland, Groningen en Friesland
- Lokale initiatieven zijn geen alternatief voor verschralende zorg
- Arjette de Pree wil graag meer tijd besteden aan gezin, familie en vrienden
- Burgemeester grijpt soms te snel naar ingrijpend middel van sluiting drugspanden
- Nederlander kiest voor bewust lokaal rundvlees
- Makelaars: Minder verkopen door onzekerheid en hogere rente
- Personeelstekorten zijn voor werkgevers nog lang niet voorbij
- Binnenkort ga ik weer met de Minister in debat over het Nederland-ticket voor 9 euro
- Johannes Beers trekt zich een beetje terug van LinkedIn
- Koert Debeuf over Israël, de NAVO en toxische allianties
- Docenten hebben het vaakst werk dat veel aandacht vraagt
- Als we niet uitkijken is het Wad over twintig jaar een dode, grijze vlek op de kaart: ecologisch verantwoord volgens de modellen
- SL!M Leeuwarden stelt vragen over verstrekking pasfoto’s aan UWV
- Aantal woninginbraken in Leeuwarden met 2 procent afgenomen – Dader wordt zelden gepakt
- Demonstratie in Leeuwarden tegen Israëlische doodstrafwet
- Oratie: Ouderen zijn geen digibeten, maar trendsetters van innovatie
- In maart 12 procent meer faillissementen dan een jaar eerder – Faillissementsgraad het hoogst in de horeca
- Karel van Wolferen en Ad Verbrugge in gesprek over Nieuwe Media, Trump en het Westen
- Hoe goed kennen we de ideeën van vrouwen op de uiterst rechtse flank?
- De volgende halte van Forum is het waterschap
- Ben ik nog veilig als vrouw in de journalistiek?
