Dit wordt lachen vanavond, zeker als je deze Mulisch leest over dat sleetse huwelijk

Foto: Liwwadders

BOEKENPASSAGE DE RODE LOPER 18 december

Hoe voelt het om Leeuwarder te zijn, is de centrale vraag in het eerste boek dat ik vandaag verkoop: Leeuwarden 750 – 2000 van Goffe Jensma en Rene Kunst. Daar heb ik eigenlijk nog nooit over nagedacht, zeg ik tegen de jongen die het boek koopt. Hij ook niet, ook al is ie in Leeuwarden geboren. Volgens mij denkt geen enkele inwoner van deze stad daar over na, behalve dan de schrijvers van dit boek. Hij koopt ook nog het boek 419 x Friesland, van Peter Karstkarel, die dat heeft laten uitgeven bij zijn eigen allang overleden Friese Pers uitgeverij. Misschien moet ik ook een boek schrijven, nu mijn baantje bij de krant door inmenging van het grote Belgische geld gestopt is, denk ik. En dat dan zelf uitgeven, net als Peter. Maar alleen van die gedachte word ik al moe, door de vroege klant heb ik nog niet eens koffie gedronken.

Er lopen meer mensen binnen met een koffiebehoefte; een kunstenaar die in een ver verleden op de muur van de Westerkerk schreef Kutuur kin dat oek in de frituur en er later de vergeten L tussen kwastte en iemand die de Kerstcadeautjes voor zijn kinderen in de Rode Loper wil kopen en mij en passant uitvraagt over mijn voorliefde voor de buurtschap Koehool aan de Waddendijk. Als ik hem over mijn nostalgische gevoelens voor die plek heb verteld koopt hij een fotoboek van het Booymans van Beuningenmuseum en Kunst en Maatschappij van Ken Baynes in de vertaling van Gerrit Komrij.

Een mevrouw die er uitziet alsof ze aan yoga doet, ik herken zulke mevrouwen omdat ik iedere week zelf twee keer als enige man tussen een stuk of tien van zulke dames op mijn yogamatje sta, koopt twee exemplaren van het zweverige tijdschrift Flow. Namaste zeg ik, als ze 4 euro pint.

Een moeder en dochter staan voor de kast met de thrillers, John Grishams en Dan Browns. Dit lijkt onze boekenkast wel, zegt de dochter. Ja die stellingkasten kun je gewoon bij de bouwmarktkopen, zeg ik. Maar ze bedoelt de boeken die thuis in hun kast hebben staan. Kijk gerust even rond, raad ik ze aan, we hebben ook leuke boeken. Maar ze zijn verder niet geïnteresseerd.

De oorlog van de andere kant, zeg ik als een man me twee dikke boeken van Hans Helmut Kirst voorlegt. Hij knikt, veel van die Duitse jongens hadden ook geen zin om de oorlog in te gaan. De beide meisjes die op de omslag van het volgende boek staan dat op mijn tafel gelegd wordt, Wij overleefden van Sytze van der Zee, zullen het daar vast niet mee eens geweest zijn, denk ik. Het boek bestaat uit gesprekken met de laatste generatie die de laatste wereldoorlog hebben meegemaakt.

Een mevrouw koopt De Elementen van Harry Mulisch waarbij je, als je het leest, jezelf als een 40 jarige artdirector moet voorstellen die op vakantie is op Kreta en met zijn jongere hoogblonde vrouw al een mooie poos uitgeluld is. Ze neemt ook Makkelijk Praten van Youp van ’t Hek, 10 jaar theaterteksten mee. Zo herkenbaar en grappig, zegt ze, die situaties die Youp beschrijft. Ja, zeg ik, dit wordt lachen vanavond, zeker als je deze Mulisch leest over dat sleetse huwelijk. Dat is vast ook heel herkenbaar.

Ondertussen is het ook tijd geworden om voor mezelf iets te lezen te zoeken. Ik blader in het boek Het zakenleven van Sylvia Tóth, de vroegere uitzendkoningin van Nederland. Misschien lukt het mij ook om met voorkennis op de beurs te handelen, als ik dit boek uit heb.

Dan komt er nog een meisje een boekje van Max Velthuijs kopen, de man die hele generaties ouders heeft geplaagd omdat ze hun kinderen moesten voorlezen uit Kikker is verliefd. Versjes die wij nooit vergeten, heet het boekje en ze wil geen kinderjuf worden weet ik nu. Zoveel onschuld doen mijn criminele voornemens voor de beurs verdwijnen en ik zet het boek over Sylvia Tóth terug in de kast.

Thuis gekomen lees ik in het meegenomen exemplaar van het tijdschrift Feit & Fictie. Er staat een stuk in over de Italiaan Lombroso, die schedelmetingen deed bij moordenaars en krankzinnigen. Dit had die mevrouw die Youp van’t Hek en Harry Mulisch gekocht heeft mee moeten nemen, denk ik. Dan had ze nog meer kunnen lachten vanavond.

Klaas Kasma, kok en boekeverkoper in de boekenpassage de Rode Loper in de Sint Jacobsstraat