De meeste speeltuinen staan in Harlingen en Leeuwarden

Foto: Aart Nieuwland

(tekst: Uit met Kinderen)

Beste ontvanger,

Om te veel schermtijd en overgewicht te voorkomen, is buitenspelen voor kinderen ontzettend belangrijk. Maar dan moeten er natuurlijk wel plekken in de buurt zijn die daartoe uitnodigen. Wij zochten daarom per gemeente in Nederland uit hoeveel speeltuinen er zijn per duizend kinderen.

PERSBERICHT

Harlingen dé buitenspeelgemeente van Friesland: bijna zes keer zoveel speeltuinen als in Tytsjerksteradiel

Leeuwarden, 13 mei 2025

In de ene Friese gemeente zijn er speeltuinen te over, in de andere is het vinden van een schommel of klimrek als zoeken naar een speld in een hooiberg. De Waddeneilanden uitgezonderd heeft Harlingen veruit de meeste speelgelegenheden. Vergeleken met Tytsjerksteradiel zijn het er zelfs bijna zes keer zoveel. Dat blijkt uit een onderzoek van Uitmetkinderen.nl, dat data van Google Maps en OpenStreetMap analyseerde.

Het verschil tussen de Waddeneilanden – Vlieland voorop – en de rest van Friesland is opvallend groot. Van gemeenten op het vaste land steekt Harlingen er dus bovenuit. Hier gaat het om 29 speeltuinen per duizend kinderen tot 13 jaar. Daarna komt Ooststellingwerf, waar het er ‘slechts’ 17 zijn. Dat is nog altijd aanzienlijk meer dan in Tytsjerksteradiel, Dantumadiel, Weststellingwerf en Waadhoeke (minder dan tien). Gekeken naar het aantal speeltuinen per 10 vierkante kilometer is het eveneens Harlingen dat als winnaar uit de bus komt, gevolgd door Leeuwarden. Logischerwijs blijven minder dichtbevolkte gemeenten als Weststellingwerf en Tytsjerksteradiel juist achter.

Speeltuin evolueert

Overigens is de ene speeltuin de andere niet. Waar een klassieke speeltuin bestond uit een schommel, een wipwap en een klimrek, zijn moderne speelplekken steeds vaker ingericht met natuurlijke materialen zoals boomstammen, keien en houtsnippers en bieden ruimte voor vrij spel. Ook worden ze vaker gecombineerd met sportelementen zoals een panna-kooi of een beweegroute.

Een opvallende ontwikkeling is daarbij de opkomst van zogenoemde natuurspeeltuinen: avontuurlijke speelplekken in of vlakbij de natuur, waar kinderen vrij kunnen spelen met zand, water, takken en andere natuurlijke elementen. Natuurmonumenten stimuleert dit actief en beheert inmiddels 23 van zulke locaties, verspreid door het hele land.

Speelgelegenheden van groot belang

Een goede ontwikkeling, aldus René Dekker, eigenaar van Uitmetkinderen.nl: “Speeltuinen zijn van groot belang voor de sociale en lichamelijke ontwikkeling van kinderen. Juist nu kinderen steeds vaker binnen blijven en achter een scherm zitten, is het belangrijk dat de fysieke omgeving hen uitdaagt om naar buiten te gaan.”

Volgens Dekker is het dan ook van groot belang dat elke gemeente voldoende en gevarieerde speelplekken biedt. “Buiten spelen moet een vanzelfsprekend onderdeel zijn van elke jeugd. Daar hoort een uitnodigende speelplek in de buurt gewoon bij.”