De Kranenburg norm: wegwezen bij dood door politieke schuld
(tekst: Geert Dales)
EEN HELDERE STAATKUNDIGE NORM: WEGWEZEN BIJ DOOD DOOR (POLITIEKE) SCHULD
Ferdinand Kranenburg wees al in 1958 de weg, hoewel er niet één dode viel
Weinigen zullen zich Ferdinand Kranenburg herinneren, de PvdA’er die van 1951 tot 1958 staatssecretaris van Oorlog, belast met defensiematerieel, in opeenvolgende kabinetten-Drees was. Toch kunnen we heden ten dage nog iets van hem leren. Hij trad in 1958 af vanwege van de ‘helmenaffaire’, de aanschaf van legerhelmen waarvan bijna de helft bij aflevering ondeugdelijk bleek en van de andere helft na aanvankelijke goedkeuring alsnog 75% werd afgekeurd. Het kostte Kranenburg de politieke kop omdat dit in gevechtssituaties doden had kunnen opleveren, al hielp ook niet mee dat hij het Kamerdebat overliet aan de minister van Oorlog. Het was dat zijn politieke baas, CHU-minister Kees Staf, al vertrokken was toen een tijdje later een nieuw onderzoeksrapport verscheen, anders was ook hij voor de bijl gegaan. Niet alleen de helmen, ook gasmaskers en schoenen deugden niet. Er was niet één dode gevallen, maar alleen al het feit dat het had gekund als Nederland in een oorlogssituatie was beland, leidde tot het harde politieke oordeel: wegwezen.
Kranenburg-norm
Dood en verderf ten gevolge van politiek-bestuurlijke fouten heeft zich in de naoorlogse geschiedenis meermaals voorgedaan. In het merendeel van die gevallen leidde het tot het opstappen van de verantwoordelijke bewindspersoon of een heel kabinet. Maar het is geen staatsrechtelijke standaard in Nederland dat politiek-bestuurlijk handelen met de dood ten gevolge tot opstappen leidt.
Waarom eigenlijk niet? Is aftreden ingeval van ‘dood door politieke schuld’ niet een morele ondergrens voor een beschaafde democratische rechtsstaat? Zeker nu onder het kabinet Rutte-III sprake is van een ongekende cumulatie van persoonlijk leed, inclusief doden, ten gevolge van verkeerde politiek-bestuurlijke beslissingen is de vraag actueel of we niet toe moeten naar wat ik zou willen noemen een ‘Kranenburg norm’: wegwezen bij dood door politieke schuld en ook niet draaideursgewijs weer op het pluche in een volgend kabinet.
Meer berichten
- Impactmakers: De waarheid is gekleurd
- Dit boek is pas te koop als ik het uit heb
- Woningmarkt steeds schever: insiders veilig, outsiders komen er niet tussen
- Hotels fors duurder door btw-verhoging: Zo verandert het reisgedrag
- Winnie & Wibo hebben een missie: natuur, vriendelijkheid en eerlijke producten promoten
- Kwart statushouders na half jaar werkzaam in horeca
- Koningsdag: onze stad vergeet soms dat er ook niet-studenten wonen (bericht van de buren)
- Politiek Café Leeuwarden – Van der Galiën: Sport is jarenlang sluitstuk van de begroting geweest, nu is een inhaalslag nodig
- UN Women: Vrouwelijke journalisten censureren zichzelf steeds vaker uit angst voor online misbruik
- De complexiteit bij ‘multiprobleemhuishoudens’ ligt niet alleen bij gezinnen
- Leeuwarder systeem verwerkt miljoenen statiegeldteruggaven op festivals
- Wat prachtig Jelle Stegeman! Ik zit er gewoon bij te huilen, zo mooi, vooral de zin Moge God mij behouden want de wateren zijn tot aan mijn ziel gekomen
- Buiten denk ik: zonde. Had ik het maar wel gedurfd. Dit gaat straks allemaal in de container
- Een maatschappelijke beweging zoals Forum bouwen? Dat blijkt nog niet zo eenvoudig
- Hoe is het mogelijk dat de heer Jager een puur in paraplu’s gespecialiseerde winkel kon drijven aan de Kelders?
- Historisch Centrum Leeuwarden viert 25-jarig jubileum
- Schiphol! Toen ontwaakte ik uit mijn nachtmerrie
- Zelfs een groot staatsman als Anne Vondeling had niet kunnen functioneren zonder de onbetaalde zorg van anderen
- Bijzondere gemeentelijke onderscheidingen voor team, staf en trainer Cambuur
- Geen naoorlogs politicus heeft Nederland meer schade berokkend dan Diederik Samsom
- Verbouwing De Harmonie is begonnen
- Het was begin december 2023 dat ik het graf van Troelstra bezocht en schrok van de staat ervan
- Meer dan Babi Pangang toch op NPO
- Toeristen schikken van hoge prijzen – Dagje strand kost al snel 100 euro
- Klein coronanieuws en andere zaken – Oranje Bierhuis (nog niet) verkocht aan Eric Kooistra – 9 lege winkelpanden in winkelcentrum Bilgaard – Leeuwarden geeft toegankelijkheidsprijs aan café waar gehandicapten niet kunnen komen
- Vandaag op 1 mei hebben de Friese Dolle Mina’s standbeelden gekaapt
- Ben Tardy verder als zelfstandig adviseur
- Jitske Kingma: Twintig jaar geleden werd Print on demand nog niet serieus genomen
- Waarom heb jij een een tiny house in je tuin, vraag ik. Puur uit nieuwsgierigheid
- Jongeren gebaat bij minder druk ouders en scholen
- Wacht niet op de volgende Straat van Hormuz
- Eerbetoon aan Jan Donkers op internetstation 40UP Radio
- Werken bij Fenner Dunlop: een technische baan in het hart van Friesland
- 33 procent meer asielaanvragen in eerste kwartaal
- Woningmarkt koelt verder af: vaker prijsverlagingen en minder overbieden
- Helft Nederlanders wil vaker lokaal kiezen, maar betrouwbare vakman vinden blijft lastig
- Analyse: Hoe Dagblad van het Noorden het middelpunt werd van een discussie over transhaat in de journalistiek
- Onderzoekers laten zien dat jongeren uit omgevingen met laaggeletterdheid en financiële krapte talentvolle overlevers zijn
- Europarlement legt regels bescherming honden en katten vast
- Opening watersportseizoen Leeuwarden met gratis activiteiten
