College persoonsgegevens: Belastingdienst handelt in strijd met wet

(tekst: persbericht)

Gebrek aan controle door Belastingdienst bij opvragen fiscale gegevens

CBP onderzoekt hulp- en informatiepunten van de Belastingdienst

De Belastingdienst/Toeslagen (hierna: Belastingdienst) controleert onvoldoende of de wettelijke regels en procedures ter bescherming van fiscale informatie van burgers worden nageleefd bij het opvragen van belastinggegevens door hulp- en informatiepunten. Daarmee handelt de Belastingdienst in strijd met de wet. Dat concludeert het College bescherming persoonsgegevens (CBP) na onderzoek naar de werkwijzen van de Belastingdienst en twee van zijn hulp- en informatiepunten.

Burgers moeten erop kunnen vertrouwen dat hun fiscale gegevens niet aan onbevoegden worden verstrekt. Het is dan ook noodzakelijk dat de Belastingdienst controleert of het opvragen van dergelijke persoonsgegevens volgens de regels plaatsvindt. Uit het onderzoek blijkt dat de Belastingdienst niet controleert of mensen toestemming hebben gegeven voor het opvragen van hun gegevens door een hulp- en informatiepunt.

Ook wordt niet vastgelegd welke medewerkers van de hulp- en informatiepunten telefonisch fiscale informatie hebben opgevraagd en dus kan niet (achteraf) worden gecontroleerd of deze medewerkers daartoe wel bevoegd zijn. Hierdoor is de beveiliging van de belastinggegevens van burgers onvoldoende. De staatssecretaris van Financi�n, als verantwoordelijke voor de Belastingdienst, heeft de conclusies van het CBP niet weersproken en heeft maatregelen aangekondigd om de onrechtmatigheden te be�indigen.

De ongeveer 900 hulp- en informatiepunten helpen burgers op hun verzoek bij de aanvraag van hun zorg-, huur- of kinderopvangtoeslag. Hiervoor maken de hulp- en informatiepunten gebruik van fiscale gegevens van burgers die zij telefonisch opvragen bij de Belastingdienst via een speciale telefoonlijn.

Het CBP concludeert onder meer dat de Belastingdienst in strijd met de wet handelt door niet te controleren of de aanvrager van de toeslag ook daadwerkelijk toestemming heeft verleend aan een hulp- en informatiepunt voor het telefonisch opvragen van zijn fiscale gegevens. Zeker na een klacht over een kinderopvanginstelling over het ontbreken van ondubbelzinnige toestemming had het voor de hand gelegen dat de Belastingdienst een aantal controles en/of steekproeven bij diverse hulppunten zou hebben uitgevoerd.

De Belastingdienst legt bovendien niet vast welke medewerkers van hulp- en informatiepunten informatie hebben opgevraagd. Als gevolg hiervan valt niet (achteraf) te controleren wie informatie heeft opgevraagd en of deze persoon daartoe wel bevoegd is.

Uit het onderzoek bij een van de twee onderzochte hulp- en informatiepunten bleek bijvoorbeeld dat niet alleen de daarvoor aangewezen contactpersonen, maar ook andere medewerkers informatie opvragen via de speciale telefoonlijn. Ook stond een ex-medewerker die niet meer werkzaam is bij het betreffende hulppunt, wel nog als contactpersoon die telefonisch informatie kan opvragen geregistreerd.

Door het ontbreken van een adequate registratie van contactpersonen die telefonisch contact hebben opgenomen met de Belastingdienst, wordt controle (achteraf) bemoeilijkt of zelfs onmogelijk. De Belastingdienst kan dan ook niet garanderen dat de beveiligingsmaatregelen voldoende zijn ter bescherming van de fiscale informatie van burgers. Daarmee handelt de Belastingdienst in strijd met de wet, aldus het CBP.