Wat voor natuur willen we eigenlijk?

Foto: Simon van der Woude

(tekst: Wietse Elzinga)

Uitvoeringsdetails

JUNE 25, 2022

Groene Ster niet stikstofgevoelig? Het natuur- en recreatiegebied is geen Natura 2000-gebied, over de stikstofgevoeligheid horen we dan ook niet veel. De Groote Wielen ten noorden is wel een Natura 2000-gebied, om een of andere reden niet als stikstofgevoelig aangemerkt zodat het in de richting van Giekerk en Oenkerk uitgebreid kan worden met tenminste nog een Natura 2000-gebied. Volgens de minister die erover gaat, de ambtenaren van de provincie zien het niet zitten: niet nog meer ganzen. Ik ben er nog steeds niet achter waarom het ene Natura 2000-gebied wordt aangemerkt als stikstofgevoelig en een ander niet, volgens mij is alle natuur stikstofgevoelig. Die van de Groene Ster ook, ook al stelt de biodiversiteit van dat gebied niet veel voor. De stikstofplannen van het kabinet kunnen op de steun van een ruime meerderheid van de Tweede Kamer rekenen: ze gaan door en moeten uitgevoerd worden. Alom kritiek op de voorgestelde uitvoeringsplannen: terug naar de tekentafel.

Lijkt mij een goed idee. Ik kan sommige dingen niet volgen, een teveel aan stikstof is uiteindelijk voor niemand goed, een belangrijk doel is het herstel van de natuur. De Groene Ster is als alle natuur stikstofgevoelig ook al is het geen Natura 2000-gebied, er hoeven derhalve geen melkveehouders uitgekocht worden. Tussen de Groene Ster en Suawoude, het begin van een ander, wel stikstofgevoelig Natura 2000-gebied, zullen een aantal melkveehouders wat koeien van de hand moeten doen. Als een belangrijk doel van de veestapelverkleining het herstel van natuur is, ligt de vraag voor de hand: wat voor natuur streef je eigenlijk na? Op tal van plekken kun je ecologische systeempjes realiseren zonder dat een koe naar het slachthuis hoeft. Het kenmerk van een teveel aan stikstof is dat de wisselwerking met allerlei ecologische systemen voor velen onzichtbaar is en uiteindelijk voor iedereen funest. Je kunt beter beginnen met een inventarisatie: op welke plekken is nieuwe natuur gewenst en realiseerbaar? Tussen de Groene Ster en Suawoude kun je op tal van plekken met houtwallen ecologische systemen realiseren die er nu niet zijn zonder dat het een koe de kop kost, of die van de melkveehouder.

Wie ooit weleens heeft gelezen hoe ingewikkeld de wisselwerking is tussen uiteenlopende stikstofverbindingen en de natuur, gaat zich afvragen: op welke plekken kunnen we welke nieuwe natuur realiseren? Kortom, welke (kleine) ingrepen in het landschap kunnen we doen opdat er nieuwe natuur, nieuwe ecologische systemen ontstaan? Nu is de teneur: zoveel procent minder stikstofdepositie, zoveel koeien minder en maar afwachten hoeveel (nieuwe) natuur dat oplevert. De Groene Ster mag dan geen (stikstofgevoelig) Natura 2000-gebied zijn, een mooie proeftuin voor het uitwerken van allerlei beleidsinstrumenten. Welke maatregelen om kleinschalige ecologische systemen te realiseren werken? Rare manier van werken wanneer je melkveehouders koeien laat inleveren zonder te weten welke natuur je daarvoor terugkrijgt. Succes van het stikstofbeleid staat en valt met de uitvoeringsdetails.