Jongeren voelen zich vaker neerslachtig en somber

Foto: Simon van der Woude (archieffoto; deze jongeren komen niet voor in het artikel)

(tekst: CBS)

Mentale gezondheid jongeren afgenomen

In 2021 was 18 procent van de 12- tot 25-jarigen psychisch ongezond. In 2019 en 2020 was dit nog 11 procent. Vooral vrouwen en jongvolwassenen hadden in 2021 vaker te maken met psychische klachten dan daarvoor. Jongeren voelden zich onder andere vaker neerslachtig en somber. Dit blijkt uit de Gezondheidsenquête van het CBS, een onderzoek waarin mensen vragen beantwoorden over onder meer het psychisch welbevinden.

Psychische gezondheid is hier bepaald aan de hand van antwoorden op de vijf vragen uit de Mental Health Inventory-5 (MHI-5). Psychische gezondheid werd gemeten door jongeren vijf vragen te stellen over hun gemoedstoestand in de 4 weken voorafgaand aan de enquête, waaronder “Voelde je je neerslachtig en somber?” en “Zat jij zo erg in de put dat niets je kon opvrolijken?” Daar konden ze zes antwoorden op geven, variërend van “nooit” tot “voortdurend”. Gebaseerd op de antwoorden is een score tussen 0 (zeer ongezond) en 100 (perfect gezond) berekend. Jongeren met een score onder de 60 zijn aangemerkt als psychisch ongezond.

Uit eerder onderzoek bleek al dat de mentale gezondheid van jongeren verslechterde vanaf het laatste kwartaal van 2020 en verder doorzette in de eerste twee kwartalen van 2021. Deze verslechtering vond plaats in een periode waarin Nederland door de aanhoudende pandemie opnieuw te maken had met diverse coronamaatregelen, zoals schoolsluitingen en lockdowns.

Vooral jonge vrouwen vaker psychisch ongezond dan twee jaar eerder

Bij jonge vrouwen (12 tot 25 jaar) is de psychische gezondheid het meest verslechterd. Waar in 2019 ongeveer 14 procent een MHI-5-uitkomst van minder dan 60 had, was dat 24 procent in 2021. Maar ook meer jonge mannen kregen te maken met een slechtere mentale gezondheid. De achteruitgang in mentale gezondheid onder jongeren was zowel bij tieners (12- tot 18-jarigen) als bij jongvolwassenen (18- tot 25-jarigen) te zien. In alle jaren kwam een slechtere mentale gezondheid meer voor bij jonge vrouwen dan bij jonge mannen en meer bij 18- tot 25-jarigen dan bij 12- tot 18-jarigen.

Bijna helft jongeren ervoer negatieve invloed van coronacrisis

Of er een directe relatie is tussen corona en mentale gezondheid kan op basis van de gegevens niet worden vastgesteld. Wel is uit ander onderzoek van het CBS gebleken dat 47 procent van de jongeren vindt dat de coronacrisis hun leven in het algemeen (heel) negatief beïnvloed heeft. Voor een iets kleiner deel (43 procent) had de crisis zowel een negatieve als positieve invloed. Jongvolwassenen (18 tot 25 jaar) zeiden met 53 procent vaker dan tieners (38 procent) dat de coronacrisis hun leven (heel) negatief beïnvloed heeft.

Jongeren voelen zich vaker neerslachtig en somber

Bij de vijf deelitems van de Mental Health Inventory-5, waarmee de psychische gezondheid hier in kaart is gebracht, staan een aantal veranderingen ten opzichte van 2019. In 2021 gaven jongeren vaker aan zich in de afgelopen vier weken vaak, meestal of voortdurend neerslachtig en somber te voelen. Ook in de put zitten, zich ongelukkig voelen en zich onrustig voelen werden meer gerapporteerd. Het percentage jongeren dat aangaf vaak, meestal of voortdurend zenuwachtig te zijn veranderde niet.