Grootschalige uitbreiding Fries elektriciteitsnet kost meer tijd dan voorzien

(tekst: Liander)

Grootschalige uitbreiding Fries elektriciteitsnet kost meer tijd dan voorzien 

Liander volgt wens overheden bij prioriteren uitbreiding elektriciteitsnet

Liander werkt op veel plaatsen in Friesland aan de uitbreiding van het elektriciteitsnet. Binnenkort start de volgende fase van de grootschalige uitbreidingswerkzaamheden in de provincie. De voorbereiding hiervan kost echter meer tijd dan voorzien. Dat komt onder meer doordat de nieuwe grootschalige aanpak van Liander, samen met aannemers, meer tijd kost dan verwacht. Ook het tekort aan technici en materiaal zorgt voor vertraging. Gevolg is dat ruim 400 grote producenten van wind- en zonnestroom en grootverbruikers van elektriciteit op de Friese wachtlijst van Liander 1 tot 3 jaar langer moeten wachten op de gewenste capaciteit. Liander betreurt de vertraging en doet er alles aan om samen met de aannemers het elektriciteitsnet zo snel mogelijk uit te breiden.

Nederland heeft een van de betrouwbaarste elektriciteitsnetten van de wereld. Dit is echter niet ontworpen voor de snelle ontwikkelingen die nu plaatsvinden. De vraag naar elektriciteit stijgt explosief, net als het aanbod van wind- en zonnestroom. Met als gevolg dat op veel plaatsen het elektriciteitsnet vol raakt. De schaarste op het net is het gevolg van de groeiende economie, de digitalisering van de samenleving, het in recordtempo bouwen van huizen en het verduurzamen van de energievoorziening. Uitbreiding van het elektriciteitsnet is nodig omdat het net in Friesland niet meer passend is om de vele ontwikkelingen die in de provincie plaatsvinden van de gewenste capaciteit te voorzien. Door de uitbreidingen van het elektriciteitsnet in Friesland kunnen bedrijven en grote producenten van duurzame energie die op de wachtlijst staan straks weer aangesloten worden.
Voor een deel van de grotere producenten van wind- en zonnestroom geldt dat er pas weer extra ruimte op het net beschikbaar komt als TenneT, de beheerder van het hoogspanningsnet, extra capaciteit heeft bijgebouwd. Er wordt op piekmomenten momenteel veel meer wind- en zonnestroom in Friesland opgewekt dan dat er verbruikt wordt. Daardoor moet TenneT dit naar andere gebieden transporteren waar er op dat moment wel voldoende vraag naar elektriciteit is, zoals de Randstad.

Grootschalige uitbreiding

Liander werkt in Friesland op ruim 50 plaatsen aan grote uitbreidingsprojecten om het middenspanningsnet te verzwaren. Vanwege de enorme omvang van de werkzaamheden heeft Liander de Aannemerscombinaties Heijmans | Pol Infratechniek | Van Voskuilen, Alsema – Van Vulpen en aannemer Van Gelder een groot deel van de werkzaamheden gegund. Deze zijn gebundeld in het programma NuLelie. De programma-aanpak is uniek voor Liander omdat de netbeheerder zich hiermee in één keer van zowel voorbereidings- en uitvoeringscapaciteit verzekert. Het is de eerste keer dat Liander op deze manier een dergelijk groot werkpakket bij aannemers onderbrengt, bovenop het reguliere werk dat door de netbeheerder zelf wordt uitgevoerd. De voorbereiding van de programma-aanpak neemt helaas meer tijd in beslag dan eerder werd aangenomen. Liander gaat er vanuit dat in 2026 de uitbreidingsprojecten in de Friesland worden afgerond.
Naast de uitbreiding van het middenspanningsnet bouwt Liander de komende tien jaar in Friesland ook 11 nieuwe stations en breidt 8 bestaande stations uit. Na 2024 staan er nog meer uitbreidingen en nieuwe stations gepland. De afgelopen periode heeft Liander onder meer vijf belangrijke stations in het zuiden en noordoosten van Friesland uitgebreid: in Wolvega, Oosterwolde, Dokkum, Holwerd en op Ameland. Het totale investeringspakket voor de komende drie jaar bedraagt in Friesland €536 miljoen.

Informeren van grootverbruikers en producenten

Liander vindt het belangrijk om zijn klanten zo goed mogelijk inzicht te geven in de ontwikkelingen, zodat zij hun plannen hierop kunnen aanpassen. Daarom heeft de netbeheerder vandaag grootverbruikers van elektriciteit en grote producenten van wind- en zonnestroom op de wachtlijst per brief en in online informatiesessies geïnformeerd over de nieuwe data waarop naar verwachting extra capaciteit op het elektriciteitsnet beschikbaar is. Liander betreurt de vertraging en doet er alles aan om samen met de aannemers het elektriciteitsnet zo snel mogelijk uit te breiden.
Liander verwacht de nieuwe planning zoals die nu met de grootverbruikers van elektriciteit en producenten is gedeeld te kunnen realiseren. Kanttekening daarbij blijft wel dat personeelstekorten en materiaalschaarste in toenemende mate van invloed zijn op het behalen van deze planningen. In gebieden waar grootverbruikers en producenten langer moeten wachten, onderzoekt en experimenteert Liander met tijdelijke oplossingen en innovaties zoals de inzet van de vluchtstrook van het elektriciteitsnet, tijdsgebonden contracten, congestiemanagement en flexibiliteitsmarkten.

Prioriteren van netuitbreidingen

Net als in veel andere gebieden waar Liander actief is heeft de netbeheerder in Friesland meer werk dan technici die het werk moeten uitvoeren. Liander kan daardoor niet alle geplande projecten om het elektriciteitsnet uit te breiden tegelijk aanpakken. Daarom hebben de provincie, gemeenten en het waterschap eind maart advies aan Liander geven over de volgorde van de uitvoering van een aantal projecten voor de uitbreiding van het middenspanningsnet, onderdeel van project NuLelie. Liander heeft de gewenste aanpak zoals voorgesteld door de Friese overheden geheel kunnen overnemen in de herziene planning van de uitbreiding van het elektriciteitsnet in Friesland. In dit nieuwsbericht leest u daar meer over.