Groei leidt vaak tot een afname van ons welzijn – Is krimp een ramp?

(tekst: Gijs Jacobse, fractievoorzitter Gemeentebelangen Leeuwarden)

Wanhoopspoging tegen krimp

In een soort wanhoopspoging tegen de krimp wordt Leeuwarden en Friesland  via een deltaplan “in de aanbieding” gedaan.

Een winkelier die zijn klantenkring ziet krimpen kan proberen dat tegen te gaan door o.a meer reclame te maken en bijvoorbeeld zijn prijzen te verlagen. Probleem is echter dat zijn concurrent als reactie datzelfde zal doen. Uitkomst is dat beiden hun omzet zien dalen, hun kosten zien stijgen maar geen klant extra krijgen.  Grote kans dat dit hier ook het geval is. In steeds meer gebieden in Nederland en andere Europese Landen gaat de bevolking krimpen. Het grote gevecht tussen gebieden om extra burgers gaat beginnen. Ja zelfs dichtbevolkte gebieden willen blijven groeien en zullen zich niet zomaar inwoners laten afpakken. Je zult dus grote kavels voor zeer luxe woningen tegen zeer lage prijzen moeten aanbieden. Dan is Friesland wel snel zijn groen kwijt. Willen we dat? Je kunt ook meer asielzoekers naar Nederland halen. Die zijn minder veeleisend. Willen we dat? Daar komt bij dat je de krimp wel kunt uitstellen, maar uiteindelijk komt die toch! Je zult je “aanbieding” steeds mooier moeten maken om dat verder uit te stellen.

Er wordt wel gezegd dat groei nodig is om de leefbaarheid, met name in dorpen, in stand te houden. Gaat dat hier mee lukken? De schaalvergrotingen zullen blijven doorgaan. De dorpsdokter wordt een regionaal gezondheidscentrum en  vul maar in. De digitalisering komt er ook nog verder aan.  Je moet wel heel veel groeien als dorp om een bank, dokter, kerk, muziekkorps of noem maar op te kunnen behouden. En iedereen wil de gezinnen met kleine kinderen. Maar of die er komen? Het kunnen net zo goed alleenstaanden en gepensioneerden zijn.  Daarnaast gaat men er van uit dat leefbaarheid afhankelijk is van het aantal inwoners van een dorp of wijk. Ik denk dat leefbaarheid veel meer wordt bepaald door het gedrag van de mensen die er wonen. In heel veel grote wijken is nauwelijks sprake van gemeenschapszin. Schaalvergroting kent ook zijn nadelen!

Hebben we de mensen nodig om het werk hier te kunnen doen? Als je naar de werkloosheidscijfers in Leeuwarden (en Friesland) kijkt heb je niet direct de indruk dat er te weinig arbeidskrachten zijn. Wellicht wel een kwalitatieve mismatch. Maar de beroepen waar hier schaarste in is zijn dezelfde beroepen waar overal schaarste in is. Het is niet zomaar gezegd dat juist deze mensen gaan verkassen. Daarnaast zegt men dat er de komende jaren nog veel banen verloren gaan door de verdergaande automatisering en digitalisering.  Inzetten op het omscholen en aan het werk houden en krijgen van de huidige inwoners lijkt al een hele opgave.

En waarom? Groei leidde vroeger eigenlijk altijd tot een toename van het welzijn. Thans zien we dat (verdere) groei vaak leidt tot een afname van ons welzijn. Denk alleen aan de milieugevolgen zoals de hoeveelheid fijnstof in de lucht. Is  krimp een ramp?  Ik denk wel een uitdaging! Je kunt je lang verzetten tegen het ouder worden maar je wordt het toch. Leg je er bij neer en haal er het mooiste uit. Krimp komt er toch. Leg je er bij neer en haal er het mooiste uit. Kijk naar de kansen en pak die. Kijk naar de bedreigingen en probeer die op te lossen.

Leeuwarden, en Friesland, in de aanbieding doen op hoop van zegen zou niet mijn keuze zijn.