Gijs Jacobse: Nieuwe aanpak WMO zakt in drijfzand al voordat het begonnen is

Gijs Jacobse en Sikko Klaver (r) – Foto: Simon van der Woude

(tekst: Gijs Jacobse, fractievoorzitter Gemeentebelangen Leeuwarden)

WMO al in drijfzand

Al eerder dan gedacht, eigenlijk al voor de start, zie je het wegzakken. Namens Gemeentebelangen heb ik dat in het verleden al gesteld. Het systeem is niet solide, niet toekomstbestendig en betuttelend. 

Het fundament dat nu al wegzakt is de inzet van vrijwilligers. Vrijwilligers moesten het werk van betaalde krachten overnemen. Daarop was en is de bezuiniging voor een flink deel op gebaseerd. Nu, al voor de start, worstelt men met een tekort aan vrijwilligers voor de bedachte huiskamers en de hulpverlening.

Het college geeft nu Corona de schuld, en dat zal zeker nu  een rol spelen. Het wezenlijke probleem ligt echter dieper: zijn er überhaupt straks voldoende vrijwilligers? De huidige vrijwilligers bestaan voor een groot gedeelte uit de generatie “babyboomers”. Zij gingen vaak op jonge leeftijd met vut of prepensioen, werkten meestal niet allebei (en zeker niet fulltime) en konden voor zorg voor ouders en kinderen een beroep doen op een uitgebreid door de overheid georganiseerd en betaald vangnet. Die waren lid van een partij, vakbond, omroep, schoolvereniging en allerlei clubs en op de maatschappij gericht.

De generatie na hun zit heel anders in elkaar. Die moeten tot hoge(re) leeftijd doorwerken, werken allebei en moeten al veel mantelzorg geven aan ouders en anderen. Zij gaan geen (lange) verbindingen meer aan en voor hen telt vooral “What’s in it for me”. Ze doen dingen waar ze zelf belang bij hebben.

Ik weet het, ik zet het wat zwart-wit neer, maar dat doe ik om mijn punt te maken.

De volgende generatie zal veel minder vrijwilligerswerk willen (en kunnen) doen en voor veel kortere tijd en vrijblijvender op dat gebied willen zijn. Nu al is er een gevecht om de vrijwilliger gaande. In de evaluatie buurtsportcoaches staat het zo treffend. “Het lastige aan het borgen van maatschappelijke initiatieven is dat het uitvoeren van de activiteiten vaak vrijwilligerswerk is”. En dat borgen van hulp is bij de WMO juist cruciaal!

Het resultaat is niet gegarandeerde zorg en, waar je de vrijwilliger moet vervangen door een betaalde kracht, extra kosten. En extraatjes in een aanneemcontract zijn altijd extra duur. Het borgen van professionele zorg brengt een kostenplaatje met zich mee. Daar kan ik niets aan veranderen. De vraag is kiezen we voor goede zorg, of bijvoorbeeld voor meer internationale festivals. Het college kiest voor dat laatste. En u…. waarvoor zou u kiezen?