Documentaire – Politici willen zenden en kiezen – via de journalist – het publiek dat ze wensen

De wandelaar boven de nevelen
Olieverf op linnen (ca. 1817)
Caspar David Friedrich (1774-1840)

(tekst: Villamedia)

Documentaire Hart van de democratie, ‘het kijken meer dan waard’

‘Opzouten’, zegt Dion Graus (PVV), omringd door camera’s en plopkappen in de hal van de Tweede Kamer tegen een journalist van 1Vandaag. ‘Met jou praat ik niet. Jullie hebben oneigenlijk informatie verkregen.’ Hij wendt zijn hoofd, kiest een andere verslaggever en vertelt onverstoorbaar zijn verhaal, dat er op neerkomt dat hij terécht 24.000 euro verblijfskostenvergoeding toucheerde.

Deze korte scène uit de documentaire ‘Hart van de democratie’ toont haarfijn hoe de verhoudingen op het Binnenhof tussen politici, voorlichters en journalisten van de eerste lijn liggen. De politici willen zenden en kiezen – via de journalist – het publiek dat ze wensen.
Regisseur Suzanne Raes vertelt haar verhaal over de werking van de democratie vanuit het perspectief van de jonge SBS6-verslaggever Charlotte Nijs (Hart van Nederland) én vanuit de ervaren politiek commentator Kees Boonman (MAX). Ze volgt de twee terwijl ze aan het werk zijn – tot in de diepste krochten van de Kamer gebouwen, waar gescheurde vloeren en door wandkleden aan het zicht onttrokken puinmuren tonen dat de gebouwen inderdaad aan renovatie toe zijn.

Zo zien we de diepe frustratie van Nijs als ze een week lang alleen maar politici voor haar microfoon krijgt die stoïcijns hun boodschap herhalen. ‘Vréselijk’, roept ze tijdens het monteren van zo’n interview met minister Hugo de Jonge ‘Het is echt niet leuk als je je stinkende best doet om mensen thuis dingen te laten begrijpen en bij te brengen, en iemand dan gewoon in je gezicht afdraait een bandje. Ze luisteren niet eens naar je vráág.’

Boonman heeft het als commentator met decennia Binnenhof-ervaring makkelijker. Hij kent het spel en kan zich tot vlieg aan de muur ontpoppen door quasi nonchalant een taartje te eten bij een partijbijeenkomst waar hij niet genodigd is (en toch niet opvalt), terwijl hij ook zonder kloppen de kamer binnenstapt van Ankie Broekers–Knol, puur vanwege zijn gezag. Hij weet Alexander Pechtold – vlak na zijn vertrek op het Binnenhof – te ontlokken dat deze het huidige falen van het democratisch bestel mede aan de media wijdt.

‘De journalistiek is onderdeel van het probleem. De druk op de journalisten om hier maar met die microfoon rond te hollen – door Hilversumse hoofdredacteuren, die ik nooit in Den Haag zie – draagt daar niet aan bij.’ Tja, mijmert Boonman in reactie: ‘Je wacht op de gang tot er een botje over het hek wordt gegooid en dan vliegt iedereen erop af. Ik moet toegeven dat dit het meest stompzinnige aspect van het journalistiek vak is.’ Pechtold, vergenoegd lachend: ‘Deze opname is me nu al wat waard.’

Deze zorgvuldig gemaakte documentaire is het kijken meer dan waard.

De teledoc ‘Hart van de democratie’ (NTR, regie: Suzanne Raes, research Liesbeth Witteman) wordt vrijdag 20 maart, 22.15 uur, op NPO 2 uitgezonden. De documentaire is voor abonnees nu al te bekijken via NPO Start.