Rare ervaring tijdens lezing over data: ambtenaar die tegen andere ambtenaren aanpraat

Foto: Harrie Muis

Gedreven door data

November 30, 2019 by Wietse Elzinga

Niemand kan tien jaar vooruitkijken, desondanks vraagt de gemeente Leeuwarden dat inwoners toch te doen. Die omgevingsvisie begint een aardig rommeltje te worden. De derde dialoogsessie ter voorbereiding eindigde met een pleidooi van een directeur van een regionale zorgverzekeraar voor gegevensuitwisseling. Het koppelen van uiteenlopende bestanden zou nodig zijn om zorgkosten binnen de perken te houden. Helaas ging de beste man er na afloop als een speer vandoor en kon ik hem niet vragen wat hij bedoelde.

Onlangs stelde een lokale politieke partij schriftelijke vragen aan het College van B&W van Leeuwarden omtrent het gebruik van software waarmee oneigenlijk gebruik van publieke middelen opgespoord zou kunnen worden. We zijn nog even in afwachting van de antwoorden. Wat gebeurt er in Leeuwarden inmiddels op het gebied van datawetenschap? Een tijdje terug zag ik een berichtje voorbij komen dat de gemeente, als ik mij goed herinner, 800.000 euro gaat investeren in het gebruik van data. Leeuwarden streeft daarbij geen koppositie na. Na lezing dacht ik: op grond van welke criteria kun je bepalen of je een (sub)topper bent? Ambtenaren zullen ongetwijfeld relevante cijfertjes uit de hoge hoed weten te toveren. Je kunt tegen die tijd goochelen met cijfertjes, of niet.

De gemeente Leeuwarden heeft zich aangesloten bij een clubje gelijkgestemden met zowaar een eigen website http://www.datafriesland.nl . De organisatie huurt ruimte van de Friese faculteit van de Rijksuniversiteit van Groningen in de Beurs. Tijdens het wetenschapsfestival ter gelegenheid van de opening kon je er een kijkje nemen. Nooit geweten van hun bestaan en evenmin dat ze lezingen organiseren, onlangs eentje bijgewoond. Rare ervaring, een ambtenaar die tegen andere ambtenaren aanpraat. Onder de aanwezigen weinig niet-ambtenaren en helemaal geen bestuurders. Waarom zijn er geen bestuurders?, vroeg een aanwezige ambtenaar zich af. Kennelijk nog niet doordrongen van het belang van het onderwerp. De spreker hield een inspirerend verhaal: beste ambtenaar, neem uw bestuurder bij de hand en ga voor een digitaal platform met een democratische licentie. Uit zijn betoog viel op te maken dat in gans overheidsland ambtenaren wat zitten te hobbyen met data, misschien ontstijgen ze ooit het frutselen en wordt het tijd voor opschaling. Dat breekt de digitale transformatie door. Nuttige bijeenkomst, want wat gaan wij als inwoners van Leeuwarden krijgen voor die 800.000 euro? Zitten we in deze gemeente ook knutselende ambtenaren te sponsoren? Datawetenschap is een combinatie van wiskunde en ICT, er zijn nu eenmaal weinig mensen met affiniteit met wiskunde. Geen idee of en wanneer er professionele resultaten te verwachten zijn.

Tien jaar vooruitkijken kan niemand, wellicht dat datawetenschap een helpende hand kan bieden. Per slot van rekening gaat het daarbij om het ontdekken van patronen in gegevens waarmee je iets over de toekomst kunt zeggen. Voor datawetenschap is een nuttige rol weggelegd in (de totstandkoming van) de omgevingsvisie. Vooralsnog wordt namelijk de natte vinger gehanteerd, allesbehalve gedreven door data met als gevolg een onsamenhangend verhaal dat niet inspireert.

foto: Harrie Muis