Spinoza-winnares vreest dat de duisternis in Europa verdwijnt – RUG legt duisternismeetnetwerk aan in het noorden

Foto: Simon van der Woude

(tekst: RUG)

RUG monitort duisternis in Noord-Nederland

Meetstations in Groningen, Sellingen, Roodeschool, Lauwersoog, Hornhuizen en op Ameland

Sterrenkundigen van de Rijksuniversiteit Groningen hebben het initiatief genomen tot een duisternismeetnetwerk in het Noorden van Nederland. Wetenschappers zoals Spinoza-winnares prof.dr. Amina Helmi van de RUG zijn bezorgd dat binnen 25 jaar de duisternis in Europa verdwijnt, met vergaande gevolgen voor mens, natuur en cultuur. “Stel je voor dat kinderen die nu geboren worden het sterrenbeeld Grote Beer niet meer kunnen zien”, aldus haar collega Theo Jurriens. “Met het meetnetwerk kunnen we donkerte meten en zo nodig anticiperen op het mogelijke verdwijnen van duisternis in ons land.” Amina Helmi: “Ik denk niet dat alle kunstlicht helemaal uit moet; bewuster en gerichter verlichten is mogelijk en zorgt ook voor de noodzakelijke energiebesparing.”

Vier stations
Sinds kort meet de RUG op vier plekken de duisternis: in woonwijk De Held en op de Zernike Campus in Groningen, en in Roodeschool en Sellingen. Er zijn flinke verschillen te zien tussen Stad en regio. In de stad Groningen verdwijnt de schemering bijna geheel door kunstlicht. Van de vier meetpunten is Sellingen veruit de donkerste plek. Maar zelfs binnen de stad zijn verschillen merkbaar.

Dark Sky Park
Op verzoek van de Provincie Groningen wordt begin november een meter geplaatst in Nationaal Park Lauwersmeer; in oktober 2016 door de International Dark Sky Association uitgeroepen tot tweede Dark Sky Park van Nederland. Een Dark Sky Park is een gebied waar het donker is, waar de duisternis behouden blijft en waar bezoekers ‘s nachts welkom zijn om die duisternis te beleven en de sterrenhemel te zien. De benoeming van het Lauwersmeer is bijzonder, omdat Nederland helaas één van de landen is met de meeste lichtvervuiling ter wereld. Met de duisternismeter kan het behoud van duisternis gevolgd en zo nodig bewaakt worden.

Metingen en activiteiten

Na het Nationaal Park Lauwersmeer volgen ook nog meetstations van de RUG in Hornhuizen en op Ameland. De metingen van de huidige en toekomstige duisternismeetstations zijn te volgen op de website www.washetdonker.nl.

Naast de duisternismeter is er nog meer astronomische activiteit van de RUG in het Lauwersmeer. De bouw van de nieuwe sterrenwacht van het Kapteyn Instituut bij het Activiteitencentrum in Lauwersoog is inmiddels in voorbereiding. En tijdens de Nacht van de Nacht op 26 oktober a.s. kan men in Dark Sky Park Lauwersmeer ervaren hoe mooi een donkere nacht is bij een heldere sterrenhemel. Kijk met een sterrenkundige van de RUG door een telescoop naar de sterren of ga op excursie met de boswachter. Meer informatie en aanmelden op www.np-lauwersmeer.nl.

foto: Simon van der Woude