Stenden wil door fusies groeien naar 20.000 studenten

Nieuwjaarsbijeenkomst Stenden hogeschool, toespraak Robert Veenstra.

�Hello World�

Geachte dames en heren.

Toen ik bezig ging met het voorbereiden van deze speech, kwam ik steeds meer tot de conclusie dat 2008 wel echt zo�n jaar was, dat vol verrassingen en dynamiek zat.
Dat meer in zich had dan de jaren daarvoor.

En ik zag in dat 2009 een jaar kan worden waarin – voor ons – veel mooie momenten in het verschiet liggen.

Maar voordat ik met u ga terugblikken en vooruit kijken, wil ik u � mede ook namens mijn collega�s Klaas Wybo van der Hoek en Martin Giesen � een heel voorspoedig, inspiratievol en vooral gezond 2009 toewensen.

Ik hoop dat het een jaar wordt waarin we samen toewerken naar een toekomst, waarbij we als Stenden steeds meer kansen in de markt herkennen en deze ook zullen grijpen.

De onderwijswereld waarin we ons bevinden is namelijk in beweging en wij kunnen niet achterblijven. Zeker niet. Dat gaan we dan ook niet doen. Die passiviteit past niet bij ons.

Vandaar ook ons ambitieuze strategieplan, aan de hand waarvan we niet alleen meegaan met de rest, maar in veel opzichten ook een voorloper zullen blijven. Met de nadruk op blijven. Want zijn we dat niet al jaren . . . . . . . . . .

Toen ik het concept van mijn speech aan collega�s Klaas Wybo en Martin voorlegde voor commentaar kreeg ik van Klaas Wybo het commentaar dat hij te lang was, maar tegelijkertijd voegde hij nog 32 punten toe die ik toch wel even moest aanstippen. Hoezo, er gebeurt veel bij Stenden en in het Hoger Onderwijs.

Zoals gezegd was 2008 zowel in positieve als in negatieve zin een opmerkelijk jaar.

Met als dieptepunt�
de uitschakeling van het Nederlands voetbalelftal tijdens het Europees Kampioenschap afgelopen zomer.

Natuurlijk is dit niet waar�..

Was dat maar zo, alhoewel het voor de meeste Nederlanders weldegelijk een grote teleurstelling was.

Nee, de meest in het oog springende rampen waren natuurlijk de natuurrampen in Azi� die meer dan 225.000 levens eisten.

En dan was er het begin van de wereldwijde kredietcrisis waarvan we de gevolgen nog niet echt kunnen overzien.
Maar waarvan we het effect al wel zelf aan den lijve hebben kunnen ondervinden.
Zeker als u in het bezit was van aandelen Fortis, die afgelopen jaar 94% in waarde zijn gedaald, of uw spaargeld bij ICESAVE had gestald, of overweegt te gaan verhuizen, of sterker nog al een nieuw huis gekocht heeft en uw huidige woning nog moet verkopen.

Ach, in de toekomst kijken zal niet altijd voordelen hebben, maar in dit geval was het wel handig geweest.

Maar elk nadeel heeft ook zo zijn voordeel. Zo las ik onlangs dat de crisis ook winnaars kent. Vooral
schoenmakers. Die hebben het drukker dan ooit tevoren, omdat het laten maken van je schoenen veel goedkoper is dan het kopen van een nieuw paar. Ik heb het even gecontroleerd bij mijn lokale schoenmaker die zijn business nu exploiteert in een pand van drie bij vier meter. Hij heeft inmiddels verhuisplannen naar een groter pand en overweegt zelfs een leerling schoenmaker in dienst te nemen. Maar die zijn bijna niet meer te vinden.

En nog meer goed nieuws. Amerika heeft een nieuwe president gekozen. Barack Obama heeft bij tientallen miljoenen Amerikanen het geloof in een betere toekomst aangewakkerd. �Als je er maar in gelooft� is zijn verhaal.

Ik zie al die enthousiaste aanhangers weer voor me met die grote rode borden met de slogan �Yes We Can� maar ik voel ook nog die ferme handdruk en die indringende blik. Geloof in de dingen die je doet, het initiatief nemen voor verandering, leiderschap tonen. �Yes we can�.

En zo is het maar net. Als je er maar in gelooft. �Yes We Can�. Drie simpele woorden, met een enorme lading.

En dat geldt ook voor ons Stendianen. Als we maar geloven in de reis die we met zijn allen aan het maken zijn. Een reis die in 2008 begon met een fusie en die eindigt met?�.
Ja, die eindigt met het verwezenlijken van doelen, waarvoor we nu nog een grote aanspraak moeten maken op onze verbeeldingskracht.

Ik kom daar later op terug.

Want laten we eerst even terugblikken naar het eerste jaar Stenden.

Dat begon meteen al goed in de eerste week van 2008. Met de ondertekening van de fusieovereenkomst, de onthulling van de naam en de viering van de fusie.
Dat voelde goed, ook al weet je op zo�n moment dat we nog een lange weg te gaan hebben en dat er nog iets moois moet groeien.

Natuurlijk weten we dat er verschillen tussen de hogescholen waren. Maar ik sta liever stil bij de overeenkomsten en de toegevoegde waarde naar het geheel. CHN en Hogeschool Drenthe waren beide authentiek en innovatief. En die overeenkomsten hebben er voor gezorgd dat we al flinke stappen voorwaarts hebben gemaakt.

Inmiddels zijn de integratieplannen voor de meeste stafafdelingen goedgekeurd door de Medezeggenschap en kunnen die onderdelen in 2009 vorm krijgen.

Natuurlijk ging er nog een en ander mis en moesten we aan elkaar wennen.
Maar de beweging die ingezet is, is zondermeer een positieve.
Ik hoop dat u dat ook zo ervaren heeft.

Ik wil u hierbij in elk geval bedanken voor uw inzet gedurende het afgelopen jaar. En hoop dat wij ook dit jaar weer op u mogen rekenen. U mag in ieder geval weer op ons, College van Bestuur, rekenen.
Wij zullen er voor u zijn. Gevraagd en ongevraagd.

Met de nieuwe naam kwam ook een nieuw beeldmerk. De zwaluw is inmiddels al niet meer weg te denken. En ook het gekozen thema �Hello World� zie ik steeds vaker.

Eigenlijk kunnen we richting onze doelgroepen het niet hard genoeg van de daken schreeuwen. �Hello World, this is Stenden�.
Maar hoe hard we dit ook doen, naamsbekendheid opbouwen is � naast geld � vooral een kwestie van tijd. En natuurlijk een kwestie van het leveren van kwaliteitsonderwijs en uitmuntende beroepsbeoefenaars als bewijslast.

Daar kunnen we nog stappen maken. Althans als we de resultaten uit de onlangs uitgebrachte Keuzegids Hoger Onderwijs mogen geloven. En waarom zouden we dat niet doen?

Ik weet niet of u precies weet hoe dat onderzoek in elkaar zit. Maar het gaat er om hoe studenten hun studie beoordelen. Daarnaast zijn in het onderzoek de bevindingen van experts meegenomen. Zij beoordelen de opleidingen periodiek op bijvoorbeeld het onderwijsprogramma, docenten, organisatie en faciliteiten.

Het onderzoek is onafhankelijk, per opleiding en bedoeld voor leerlingen uit het voorgezet onderwijs om een doordachte studiekeuze te maken.

Dat we in sommige gevallen niet tot de absolute top behoren is geen schande. We leveren overall gezien goed onderwijs. Maar laten we zo�n onderzoek wel omarmen en er ons voordeel mee doen.

Als ik de resultaten in de keuzegids nog eens langs loop, zijn er een aantal Stenden-opleidingen die goed uit de bus kwamen.
Het zijn in Emmen de opleidingen Bedrijfseconomie, Commerci�le Economie en Logistiek en Transport, en in Leeuwarden Small Business en Retailmanagement.

De opleidingen Personeel en Arbeid (3de plek) en Creatieve Therapie (2e plek) behoren echt top de top. Daar kunnen we nu al ontzettend trots op zijn.

Waar ik ook met gepaste trots op terugkijk is de oprichting van de University van Berlijn en daarmee het binnenhalen van de academische licentie en die van de University Bali. Beide passen helemaal in het profiel en de strategie van onze hogeschool.

Internationalisering zorgt binnen de Nederlandse hogeschoolwereld voor onderscheidend vermogen. Dat doen we op verschillende manieren, maar de beste manier is toch om ons netwerk in het buitenland verder uit te breiden en alle campussites synergetisch en complementair aan elkaar te laten werken.

En dan was er de offici�le opening van de Kenniscampus in Emmen. Weer zo�n ontwikkeling waarvan ik, na een moeilijke start in 2008, veel verwacht in de toekomst.

Eigenlijk is er in 2008 zoveel gebeurt dat de ontwikkelingen van leerbedrijf MeetingU en de over het algemeen meer dan voortreffelijke accreditaties wellicht minder aandacht kregen dan ze verdienen.
Maar ook in 2008 hebben we het op die vlakken goed gedaan. Wat MeetingU betreft lag het hoogtepunt bij het organiseren van de Friese Ondernemersprijs op de vliegbasis Leeuwarden, waarnaast op dezelfde dag nog twee andere evenementen werden georganiseerd.
Wat accreditaties betreft ging het onder meer om de accreditatie van de PABO�s die, zoals ik u vorig jaar al voorspelde onder een vergrootglas zijn komen te liggen.
Het ziet er naar uit ziet dat we het gehaald hebben.

Een accreditatie is toch altijd weer een hoogtepunt in het bestaan van een opleiding. Ik spreek dan ook veel
waardering uit voor allen die hieraan meewerken en zorgen voor de soms meer dan fantastische resultaten.

Dames en heren, laten we het hebben over de toekomst van Stenden.
Hoe ziet die er uit? En waar willen we naar toe met zijn allen?

Ik neem u graag mee.

Stenden staat in mijn beleving voor kracht en leiderschap. Stenden staat voor mensen in de organisatie die opstaan, die zich uitspreken, het heft in eigen handen nemen, dus niet afwachten. Wij noemen onszelf niet voor niets Leadership University.

Leiderschap draait dus vooral om het maken van het verschil en de trein in beweging te krijgen en te houden. Wij willen niet alleen dat soort mensen opleiden, wij willen ook graag zulke medewerkers.

Afgelopen jaar � en zelfs daarvoor al – hebben we hard gewerkt aan een strategieplan, dat als basis dient om die ambities vorm te geven. Van het plan hebben we inmiddels een makkelijk leesbare versie, ook wel publieksversie genoemd, gemaakt, die u binnen twee weken op uw priv�-adres zult ontvangen.

In dat strategieplan staat de reis beschreven die we met u willen gaan maken. Natuurlijk met een zorgvuldige onderbouwing.

– Collega Martin Giesen had laatst een aantal voor hem typerende woorden over de strategie en de verandering ten opzichte van het verleden. Hij zei: �De reis die we maken is onvermijdelijk �n mooi. Veranderingen zijn nu eenmaal geen uitzondering maar regel. Daar moeten we met z�n allen aan wennen in Nederland. Het wordt nooit meer rustig, de omgeving staat dat niet toe.� –

En daar sluit ik me helemaal bij aan.

Terug naar het strategieplan, bij de totstandkoming is rekening gehouden met de omgevingsfactoren en de ontwikkelingen in de wereld van het hoger onderwijs.
Ik noem bewust de wereld want ook de overheid ziet het onderwijs steeds vaker in een internationaal perspectief. Hadden we al de Nederlands Vlaamse Accreditatie Organisatie. Ik voorspel u dat binnen afzienbare tijd thema�s als ranking en classificatie van het Hoger onderwijs op de Europese agenda komen.

Stenden zag drie manieren om met de uitdagingen die op ons afkomen om te gaan. Simpel gezegd:
1. doorgaan op dezelfde weg,
2. �uitverkoop� houden en opsplitsen �f
3. bouwen aan een autonoom en sterk/uniek merk.

Bouwen aan een autonoom en sterk/uniek merk had nadrukkelijk onze voorkeur !

Een optie, die wij het meest aantrekkelijk vinden. En waarin we de mogelijkheden van beide voormalige hogescholen optimaal kunnen benutten. Deze optie zet in op het ontwikkelen van Stenden tot een nieuw sterk merk.
Een merk dat staat voor hoogwaardige kennis, een voldoende breed scala aan opleidingen, aantrekkelijkheid, topkwaliteit, een onderscheidend profiel.

En kunnen we dit? Ik ben er van overtuigd. Zeker met het new university-concept in gedachten. Yes We Can!

�New university��� Stenden als een instelling voor hoger onderwijs met een wetenschappelijk karakter, die zich richt op de beroepspraktijk.
Daar sprak ik afgelopen jaar ook al over.
De gedachte is niet nieuw, maar heeft nu vorm gekregen. Dergelijke idee�n moeten uitkristalliseren.

Stelt u zich eens voor als we dat voor elkaar kunnen krijgen. Een new university. Een hogeschool met vergaande academisering.

Want als new university wordt Stenden nog aantrekkelijker, voor medewerkers, het werkveld en vooral ook voor de studenten.

Dit concept biedt een getalenteerde student namelijk de mogelijkheid het hele traject te doorlopen van Associate Degree en Bachelor tot Professional Master en eventueel zelfs verder tot wetenschappelijke Master en PhD. Een complete, doorlopende leerlijn!

Het cre�ren van zo�n new university is voor Nederlandse begrippen uniek. Laten we het doen.
Wij hebben zo verschrikkelijk veel potentieel in huis.
Het enthousiasme, de creativiteit en het ondernemerschap die in de organisatie zitten, moeten we bundelen.

De new university-gedachte geeft ook aan dat de fusie niet op zich staat. Het past in een groter geheel, waarbij we rekening moeten houden met de ontwikkelingen om ons heen.
De onderwijsmarkt groeit en biedt nieuwe kansen.
Bijkomende uitdaging: de concurrentie ziet dat ook en zit ook niet stil.

Maar het is goed om vanuit kracht te denken.
We zijn authentiek, innovatief en hebben een goede naam.
We hebben uitstekende banden met samenleving, politiek en bedrijfsleven.
Groot was onze verrassing dan ook niet dat we bijna onze complete strategie terug vonden in de green paper van de HBO Raad. De green paper is een startnotitie vanuit de
sector over de gewenste ontwikkelingen van het Hoger Beroeps Onderwijs. Een grotere erkenning kun je je bijna niet wensen.

Toch is het verstandig om ook te kijken naar onze minder sterke kanten. We zijn als organisatie nog niet slagkrachtig genoeg.

Een recent landelijk onderzoek toont aan dat 43% van de studenten ontevreden is over de �logistiek� rondom het onderwijs. De roostering, de lesuitval, het aantal contacturen, het bekend maken van de tentamenresultaten etc.

Combineren we dit met een ander onderzoek dat ik al eerder heb aangehaald � de Keuzegids � dan heb je weinig verbeelding nodig om te weten dat er nog een wereld te winnen is. Ook bij Stenden!

En dat is alleen mogelijk door te zorgen voor enthousiasme, kwaliteit, de juiste attitude en een adequate ondersteuning. Stenden heeft hier al belangrijke stappen in gezet maar we zijn er nog niet. We zullen moeten blijven investeren in onze eigen mensen.
In 2008 hadden we meer dan een miljoen euro beschikbaar voor scholing. Zo�n bedrag hebben we ook voor 2009 gereserveerd.
Het is aan u om hier gebruik van te maken. Om u zelf verder te ontwikkelen, om �rijker� te worden en hiermee nog meer �bagage� mee te nemen voor een nog betere Stenden.

Terug naar de toekomst.

Wij zien Stenden vaak als een ruwe diamant. Met als hoekpunten de begrippen die wij zo belangrijk vinden.
Dat zijn de begrippen �waarden�, �meesterschap�, �ondernemend�, �intercultureel�, �ambitie� en �traditie�.
Door slijpen en polijsten kan die diamant een schitterende edelsteen worden.

Dat �slijpen� en �polijsten� doen we aan de hand van drie hoofddoelen en zeven dooraan gekoppelde speerpunten.

Ik noem de hoofddoelen:

Het eerste hoofdoel is het bouwen van die new university.

Daarbij verwachten we veel van de zogenoemde �new faculties�. Dat zijn samenwerkingsverbanden tussen onderwijs, onderzoek en commercie. Voor een specifiek vraagstuk uit de samenleving of het bedrijfsleven worden teams van collega�s vastgesteld waarbij ieder zijn eigen specialisme inbrengt.

Op die manier bieden we oplossingen die kwalitatief hoogwaardig en innovatief zijn en waarmee wij in de stellige overtuiging zijn dat dat gaat leiden tot een sterkere positie in de markt en met de markt.

In de huidige organisatie zie je hier en daar al iets dat op een �New Faculty� lijkt. Zoals bijvoorbeeld het Toeristisch Topinstituut, het kenniscentrum Sociale Innovatie, het kenniscentrum voor Ondernemerschap en het Centrum voor Leiderschap.

Daarnaast willen we als Stenden snel, maar beheerst groeien. Waarbij we altijd blijven vasthouden aan onze kwaliteitseisen en waarden.
Groeien moet als we als hogeschool een �spelbepalende� organisatie willen worden en die kritische massa heeft om onze ondersteunende processen op een kwalitatief goed niveau te kunnen aanbieden. Om nog maar te zwijgen over het aantrekkelijk zijn als werkgever in termen als ontwikkeling en carri�re planning.

Maar hoe doen we dit dan? Als we het over groei hebben, moet u denken aan een groei tot zo�n 15.000 tot 20.000 studenten. Dat kan natuurlijk door uitbreiding van het aantal opleidingen en door toename van het aantal studenten. Maar het kan ook door vergroting van het aantal en de omvang van de Campus Sites. En niet te vergeten door fusies en/of overnames. In dat opzicht behoort alles tot de mogelijkheden.

Het tweede doel is het toekomstklaar maken van de organisatie.

Dat betekent ondermeer dat we onze netwerken beter gaan benutten, dat we ruimte cre�ren voor collega�s om zich te ontwikkelen.
En dat we meer aandacht dan nu moeten besteden aan de connectie tussen commerci�le dienstverlening en onze primaire taak het verzorgen van onderwijs en uitvoeren van kwalitatief hoogwaardig onderzoek.

Het derde en laatste doel is het waarborgen van kwaliteit.

Eigenlijk vormt dat de basis voor alle andere activiteiten. Je kunt aan de voorkant mooie dingen willen bouwen, maar als je vergeet de achterdeur dicht te zetten, ga je er per saldo gewoon op achteruit. Dus zullen we de basisprocessen en de interne organisatie verder moeten professionaliseren. Gaat het nu slecht? Zeker niet. De kwaliteit van de basisprocessen is momenteel redelijk tot goed en de financi�le huishouding is gezond.
Waar gaan we dan zoal mee aan de slag?

Het belangrijkste voor komend jaar is zonder meer het integreren van de opleidingen. Dat wordt nog een hele klus.

Maar we gaan meer doen. Bijvoorbeeld het openstellen van alle minoren voor alle Stenden-studenten,
het openstellen van de Grand Tour voor alle studenten. En we gaan verder bezig met het ontwikkelen van de �New Faculties� en er zijn weer de nodige visitaties.
Met andere woorden: een en al uitdaging. Waarbij we ons nog wel moeten afvragen welk effect de kredietcrisis nu op onze school heeft. Be�nvloed dit de studiekeuze van de studenten? Heeft het effect op het aantal aanmeldingen van buitenlandse studenten? Zullen de boekingen in het Stenden University Hotel afnemen? Hoe zal de order portefeuille van consultancy, training en advies eruit zien?
Vallen er bedrijfstakken � zoals bijvoorbeeld hospitality, tourisme en leisure – om waardoor de vraag naar deze opleidingen gaan afnemen?
We zullen het dit jaar allemaal zien.
Ik sluit af.

O, nee. Hoe kan ik nu afsluiten zonder dat ik die aanvullende 32 punten van collega Klaas Wybo heb genoemd. Ik heb het immers nog niet gehad over:
– rust, reinheid en regelmaat in het onderwijsproces,
-dat er een �publieksversie� van de Stenden onderwijsvisie komt,
-dat in een ander onderzoek, de Elsiever onderwijsgids Stenden twee �toppers� van opleidingen had � Leisure Management en personeel en arbeid. Snapt u het nog? Keuzegids, Elsevier, Accreditatieuitkomsten en allemaal verschillend!
-dat we vooral ook aandacht moeten besteden aan de warme kant van kwaliteit.
-dat wij werken aan een uitbreiding van het opleidingsaanbod in Emmen,
-dat wij een ambitieus masterplan Techniek in Emmen hebben,
-dat wij weer vele honderdduizenden euro�s extra investeren in het project Bouwstenen, het project voor curriculum vernieuwing en vereenvoudiging binnen Stenden,

Ik sluit de opsomming van de meer dan relevante aanvullingen van collega Klaas Wybo af; ik doe dit in de wetenschap lang niet volledig te zijn.

Als goede verstaander zult u begrijpen dat we ook dit jaar uw inzet weer hard nodig hebben.
Onze ambitie stelt namelijk hoge eisen aan de organisatie, uw inzet en uw unieke kennis. Maar � laat ik u dit vertellen – er valt ook veel te winnen. Voor studenten, voor het werkveld �n voor medewerkers.

Stenden is inmiddels al meer dan een optelsom van twee hogescholen.
Het nieuwe merk Stenden wijst naar een open, moderne en internationale �New University�.
En dat is een veelbelovend perspectief!

Dank u voor uw aandacht.

Leeuwarden, dinsdag 6 januari 2009.
Alleen gesproken woord geldt.

http://robertveenstra.blogspot.com