Wethouder Van Gelder wordt eind november eindelijk aan de tand gevoeld over Big Society

Verbijsterende raadsbijeenkomst over Wielenpôlle (Big Society)

Wethouder Van Gelder wordt eind november eindelijk aan de tand gevoeld

Wethouder had bij aantreden al de kans moeten grijpen om helderheid te verschaffen

(Van een correspondent)

De gemeente Leeuwarden heeft zich raar in de nesten gewerkt met het project ‘Big Society’. Een welzijnswerk-project in de Wielenpôlle en Schepenbuurt. In het begin opgezet als een ambitieus project met ook economische onderdelen kromp het in naar cursussen en hulpverleningsactiviteiten. Aanvankelijk door wethouders (Thea Koster en later Harry Van der Molen, beide CDA) de hemel in geprezen, en toen opeens – eind 2016/begin 2017 – trokken de wethouders Ekhart (PvdA) en Douwstra (CDA) er de stekker uit.

Woede sindsdien in de Wielenpôlle. Ook tijdens de uitvoering van het project was er al sprake van veel ongenoegen. In de Schepenbuurt ligt het weer anders. Daar bestaat op zijn minst verdeeldheid over de gang van zaken. Maar daar wordt in de regel van beide kanten het zwijgen over bewaard.

De gemeente heeft de gang van zaken volstrekt onvoldoende uitgelegd. Het stopzetten van het project ging gepaard met het opleggen van zwijgplicht aan de raadsleden. Die hadden daar niet in moeten stinken en zitten nu in de ellende.

Enkele fracties – met name FNP en 058 – houden de moed er in. In april lukte het met veel moeite om professor Meijs uit Rotterdam – bezig met onderzoek naar dit soort projecten – een toelichting te laten geven op het experiment. We hadden de indruk dat de professor niet het achterste van de tong liet zien. Het bleef allemaal nogal vaag. Wat we vooral misten was een uitleg van de professor over de handelwijze van de gemeente. Waren er voor de wethouders goede redenen om het project te beëindigen of niet? De professor zei daar niets over.

De FNP verklaarde aan het eind van die sessie in april – al weer een half jaar geleden – dat zij een groot aantal vragen voor de wethouder had. Maar van de voorzitter mocht de wethouder bij de bijeenkomst niks zeggen. Daarvoor moest de FNP eerst weer uitgebreid schriftelijk een voorstel doen. De molens malen langzaam, want nu pas – vorige week woensdag – eindelijk weer een bijeenkomst.

Wonderlijk was het dat de wethouder – inmiddels Van Gelder van GroenLinks – zich weer buiten schot hield. De zitting bood wel aan enkele vertegenwoordigers van de Wielenpôlle de gelegenheid zich te beklagen. En dat hebben we gezien.

Aanvoerder Rinus Pel ging genadeloos te keer. Niemand deugde van de raadsleden – nou ja, op een enkeling na dan. De wethouder Van Gelder had zich onmogelijk gemaakt. Hij beschuldigt – aldus Pel – hem van ernstige bedreigingen. Dat is niet juist, volgens Pel. Pel is bezig met juridische actie tegen de wethouder wegens laster. Er zijn mensen kapot gemaakt. En de gemeente onderhoudt het dak van het buurthuis ook niet meer.

Ook de andere vertegenwoordigers van de Wielenpôlle putten zich uit in verwijten in de richting van de politiek. Eigenlijk wil men niets meer met de gemeente te maken hebben. De raadsleden moeten zich diep, diep, diep schamen voor hun gedrag – zo hoorden we herhaalde malen. De wijk gaat het nu anders doen – ze richt zich op het oprichten van een Wijk B.V. De mevrouw aan wie door een enkel raadslid gevraagd werd, wat zo’n Wijk B.V. nu eigenlijk inhoudt, schoot in een merkwaardig defensieve opstelling. Zij was hier met diverse juristen druk mee bezig maar kon niets zeggen, ook omdat er allerlei ‘aasgieren’ op de loer lagen. Internationaal was er grote belangstelling. Rome en Madrid stonden klaar om de formule over te nemen.

Behalve aan het adres van wethouders en raadsleden gingen de verwijten ook sterk in de richting van Amaryllis en andere organisaties – die concurrerende projecten, als ‘Big Society’, hebben tegengewerkt Dat verdient inderdaad allemaal opheldering, die nooit is gekomen.

Voorzitter van de bijeenkomst was mevrouw Bruijnincx (D66). Ze legde Rinus Pel het zwijgen op toen die enkele namen ging noemen. ‘Daar zijn afspraken over gemaakt’ – verklaarde zij. De eenvoudige toeschouwer bij deze verbijsterende bijeenkomst kende die afspraken niet. Mevrouw Bruijnincx had natuurlijk ook in moeten gaan op de ‘zwijgplicht’ die – voor zover bekend – nog steeds geldt voor de raadsleden. Raadsleden zijn uit een bijzonder hout gesneden – de vergaande verwijten van de Wielenpôlle kregen nauwelijks een antwoord. Wel dankte mevrouw Bruijnincx de sprekers elke keer hartelijk voor hun bijdrage. De raadsleden moeten wel masochistisch van aard zijn. Daarom accepteren ze misschien ook steeds weer de door wethouders opgelegde vertrouwelijkheid of geheimhoudingsplicht.

De FNP wees op de noodzaak om allerlei schriftelijke informatie – zo moet er eind 2016 een intern onderzoek binnen de gemeente zijn gedaan, waar Big Society niet goed uitkwam – nu eindelijk eens openbaar te maken. De FNP heeft gelijk. De gemeente heeft nagelaten – met als oorzaak vermoedelijk het onvermogen om terug te komen op de aanvankelijke positieve beoordelingen – dit onderwerp zuiver af te handelen. Alleen met openheid van informatie zal – en het is inmiddels steeds moeilijker geworden – een goed eindoordeel geveld kunnen worden. De gemeente is door eigen toedoen hier nu nog steeds ver van verwijderd.

De na de verkiezingen aangetreden wethouder Van Gelder had dit goed op kunnen pakken. Een frisse blik kan veel goeds opleveren. Zo te zien heeft Van Gelder deze kans heeft laten liggen. Ook zijn ruzie met eerste woordvoerder van de Wielenpôlle Rinus Pel verdient in dit verband opheldering.

Als we het goed begrepen zal eind november een vervolg-bijeenkomst van de raad plaatsvinden waarin Van Gelder dan eindelijk het zwijgen op zal moeten geven. Dat wordt interessant. De raad zou er verstandig aan doen eerst van de wethouder een schriftelijke uiteenzetting te vragen. Al was het maar een chronologisch overzicht van wat er allemaal is gebeurd en wat er allemaal is nagelaten. In dit dossier raak je snel het spoor bijster.

Overigens is de Rekenkamer sinds de zomer bezig met een onderzoek naar het experiment – als onderdeel van een onderzoek naar de ‘nieuwe overheid’ in de Leeuwarder verhoudingen. Pas aan het eind van de praat-sessie kwam mevrouw Nugteren (D66) met de vraag of dat onderzoek al iets heeft opgeleverd. Een goede vraag en eigenaardig dat dit van te voren niet al was gebeurd. De opzet van het onderzoek van de Rekenkamer heeft helaas een nogal wollig karakter. Precieze vragen – zoals: hoeveel geld is er in de projecten gestoken? En wat waren de resultaten, ook in vergelijking met andere projecten? – lijken helaas niet aan bod te komen.

Opvallend was dat van de coalitiepartijen naast mevrouw Nugteren alleen Femke Molenaar van GroenLinks enkele vragen stelde. PvdA en CDA deden er het zwijgen toe. We misten dus een bijdrage van Lutz Jacobi (PvdA) die tijdens de verkiezingscampagne op bezoek bij de Wielenpôlle nog waardebonnen uitdeelde.

Lees ook: Gaat professor Meijs de kat de bel aanbinden? – ‘Big Society’ weer in het theater 

foto: kunstig hergebruik van koffiefilters

Big Society