Tekortkomingen bij risicobeheer woningbouwcorporaties

(tekst: Centraal Fonds Volkshuisvesting)

Risicobeheersing/exit-strategie steeds meer aandacht bij corporaties

Risicobeheersing heeft tegenwoordig de volle aandacht van corporaties. Uit onderzoek van het Centraal Fonds Volkshuisvesting blijkt dat risicobeheersing van corporaties op het gebied van grondposities en projectontwikkeling nog tekortkomingen kent. Die betreffen het ontbreken van voldoende onderbouwing van de aankopen, het formuleren van een exit- strategie als realisatie van woningbouw niet langer mogelijk lijkt, een goed risicobeheersingsysteem dat de hele organisatie raakt, de interne besluitvorming en de verantwoording zowel intern als extern.

Grondposities en projectontwikkeling

Grondverwerving is van belang voor de nieuwbouwproductie en daarmee voor het kunnen voorzien in de behoefte aan betaalbare woningen voor de doelgroep. Maar het brengt ook risico’s met zich mee. Het financi�le belang van grondposities van corporaties is vorig jaar sterk gestegen naar ruim 2 miljard euro. Projectontwikkelingsactiviteiten van corporaties richten zich de laatste jaren niet alleen meer op het realiseren van huurwoningen. Ook commerci�le activiteiten, zoals ontwikkeling en/of exploitatie van koopwoningen of maatschappelijk vastgoed, spelen een belangrijke rol. Hierbij kunnen corporaties forse risico’s lopen.

Aanbevelingen

Het Fonds doet op grond van het onderzoek een aantal aanbevelingen. Het formuleren van specifiek beleid voor grondposities en risicovolle projecten is de basis. Vervolgens dient dat beleid te worden vertaald naar duidelijke doelstellingen, goede procedures en verslaglegging en documentatie. Ook beveelt het Fonds de corporaties aan een integraal risicomanagementsysteem op te zetten. Er dient zicht te zijn op de projectrisico’s en op de bedrijfsrisico’s. De raad van commissarissen moet een toezichtkader formuleren. De interne en externe verantwoording over (de beheersing van risico’s van) grondposities en projecten kan ten slotte ook beter.

Reactie commissarissen

Het Fonds heeft de bevindingen besproken met leden van de raden van commissarissen van de onderzochte corporaties. Doel van de bespreking was vast te stellen waar voor het interne toezicht leerpunten zitten. Beheersing van risico’s moet prominent op de agenda’s staan. Afgesproken is dat het Centraal Fonds samen met enkele corporaties en de VTW (Vereniging van Toezichthouders in Woningcorporaties) aanbevelingen gaat uitwerken als handvat voor raden van commissarissen.