Eddie en Hennie Kunst en de verpaupering van de wijk Nijlân

Nijlân verpaupert 

Ik schrok mij het apelazarus en dacht: kan dat zo maar?

Bewoners van de Uiterdijksterweg in de Leeuwarder wijk Nijlân zien de verpaupering in hun woonwijk hand over hand toenemen. ‘Kijk eens naar die gordijnen die voor de ramen hangen en de winkelwagentjes voor de deur.’ Verwarde personen, vaak ernstig verslaafd, staan midden in de nacht schreeuwend op straat en uiten bedreigingen aan het adres van buurtbewoners. ‘Staat er weer iemand met een steen de hand de gekste dingen te roepen.’ Van de politie en de gemeente Leeuwarden valt weinig te verwachten. ‘Daar is het pappen en nathouden. Totdat er weer iets gebeurt in de sfeer van Udo D., de man die met een bierflesje een vrouw doodde. Hij was tot zijn verwoestende daad een bewoner van deze wijk. Nee, aangifte doen helpt niet. De politie neemt de klacht niet in ontvangst.’

De tuin van Eddie en Hennie Kunst aan de Curaçaostraat 175 in de Leeuwarder wijk Nijlân ligt er onberispelijk bij. Het is een plaatje. Ieder blaadje aan de boompjes lijkt geknipt volgens het protocol van de meest actuele tuinliteratuur. Het zijn tuinarchitecten. ‘Ach, dat valt wel nee, we scharrelen alles voor een koopje bij tuincentra bij elkaar. Maar als het er eenmaal staat, dan moet je er goed voor zorgen.’ Zo vredig en weldoordacht de tuin oogt, zo onheilspellend en explosief is de relatie met de buurman op nummer 173.

Eddie en Hennie Kunst, liefhebbers van de rock-‘n-roll – Eddie was nog lid van een van de befaamde Leeuwarder jeugdbendes The Hawks – wonen nu ongeveer tien jaar in hun drive-in woning. In die tijd renoveerden de twee de woning in stijl, met, hoe kan het ook anders veel rock-‘n-roll-invloeden. Wanden werden aanpakt, tegelvloeren opnieuw gelegd en kamers heringericht. En zoals gezegd: een tuin waar de bewoners van paleis Het Loo jaloers op kunnen zijn. Alles geheel volgens de leefbaarheidsprincipes: reinheid, rust en regelmaat. Wat die rust betreft: de Kunsts beschikken niet over een telefoon, iPad, iPhone of computer.

In november 2015 kwam de kentering die hun leven grotendeels op de kop heeft gezet en waardoor tot op de dag van vandaag de ergernissen zich tot explosief mengsel hebben opgestapeld. Op die datum verscheen de nieuwe buurman ten tonele. Wanden in de huurwoning werden zonder bouwkundig toezicht gesloopt en onbekende machines staan er op de vreemdste tijdstippen te draaien en lawaai te maken. Onbekende personen verlaten het pand met grote tassen. Openlijk vinden er geldtransacties op straat plaats. Hennie: ‘Voordat deze buurman verscheen, had de eigenaar van het pand hier gewoond. Ook met hem hebben we taferelen beleefd, maar dat was in zekere zin nog beheersbaar.’ Eddie: ‘Behalve hoe hij omging met kleine kinderen. Dat deugde volgens ons niet. Buren verderop hebben hier ook schande van gesproken. Het was op het randje. Toen ik er wat van zei, werd ik van smaad beticht en nota bene zelfs veroordeeld.’ De veroordeling werd later ingetrokken.

Na de bewoning door de eigenaar is het pand verhuurd geweest aan een vrouw die na enige tijd de woning op Marktplaats zette met het aanbod om haar huurcontract over te nemen. Hennie: ‘Daar heb ik haar nog wel eens op aangesproken. Wat ze ons op ons dak hebt gestuurd! Ze verdedigde zich door te zeggen dat er allemaal malloten op die advertentie op Marktplaats afkwamen en dat ze gekozen had voor de minst erge.’

De nieuwe bewoner van het pand Curaçaostraat 173 ging voortvarend aan de slag in zijn woning. Hij kondigde bij zijn buren aan allerlei bouwkundige veranderingen te willen doorvoeren. Maar daar waar de Kunsts zich richtten op verbetering en opbouw van de woning sloeg de angst hen om het hart wanneer er met geweld muren uit de woning van de buurman werden gesloopt. Eddie: ‘Ik ben meteen op hem afgestapt om te kijken wat er allemaal stond te gebeuren. Hij was van plan om links en rechts muren te verwijderen. Ik schrok mij het apelazarus en dacht: kan dat zo maar? Je hebt in zo’n rijtjeswoning te maken met verbindingsmuren, draagmuren en stabilisatiemuren. Wij waren net klaar met onze renovatie; het zal je maar gebeuren dat een buurman met weinig bouwkundige kwaliteiten hier de boel overhoop komt halen waar jij dan de dupe van wordt.’

Wat volgde was een lange tocht langs diverse instanties met verschillende telefoontjes, brieven en persoonlijke afspraken. Bij Geert van der Velde en Thomas Kamsma van de dienst handhaving werd aan de bel getrokken. Van Henk Veenstra van de dienst bouwen, wonen en milieu kwamen er brieven. Jan A. Boer van het Meldpunt Overlast kreeg de zaak op zijn bordje. Teamleider Toezicht en Handhaving Linda van Staaveren boog zich over de zaak. Rechercheurs Machteld Visser en Bottema werden eerder al op de hoogte gebracht van de problematiek rond de eigenaar van de woning. En ook wijkagent Axel van der Honing en de gemeentelijke ombudsvrouw Martine Wierdsma gaven hun oordeel. Allen kennen het verhaal en weten dat het niet alleen gaat om een muurtje met een dwarsbalk. En allen kwamen zij toch min of meer tot de eensluidende conclusie: leer er maar mee te leven.

Geert van der Velde kent de zaak maar verwijst naar de afdeling voorlichting. Jan Boer, niet meer werkzaam bij het Meldpunt Overlast maar bij de politie, herinnert zich de zaak. ‘Er is inspectie uitgevoerd en geconstateerd dat het niet ging om dragende muren. Maar de boel werd zonder toezicht van de eigenaar verbouwd. Je weet nooit hoe de huurder verdergaat.’ De gemeentelijke ombudsvrouw Martine Wierdsma reageert als volgt wanneer haar de problematiek wordt voorgehouden: ‘Ach ja, de familie Kunst. We hebben daar voldoende aandacht aan besteed. Ik kan er vanwege privacyredenen niets over zeggen.’ Of de zaak nog altijd actueel is en of er nog naar een oplossing wordt gezocht? Of er rekening wordt gehouden met verdere escalatie? Wierdsma: ‘Er is voldoende aandacht geweest voor deze zaak. Ik kan er niets over zeggen. We moeten dit gesprek beëindigen.’

Op de bovenste verdieping van het flatgebouw aan de overkant van de Uiterdijksterweg woont het echtpaar Janke en Cor, dat op de hoogte is van het geschreeuw in de straat. De deur gaat op een kier wanneer de verslaggever aanbelt. ‘Ja, die buurman stond met een steen in zijn hand midden in de nacht op straat te schreeuwen. Dat klonk erg bedreigend allemaal.’ De buren van een etage lager wijzen op panden waar de gordijnen slordig voor de ramen hangen. ‘Dat zijn de huurwoningen in de wijk. Dat ziet er niet al te fris uit.’

Eddie Kunst: ‘Jan Boer was de enige die ons verhaal serieus heeft genomen. Dat was een man met wie we konden praten. Op het stadhuis werden we van het kastje naar de muur gestuurd. Kijk, dit is de brief voor een uitnodiging om te komen praten. Dat was op 27 juli 2017 op het stadhuis. Kamsma van het Meldpunt Overlast had de stukken niet gelezen. Hij kwam net van vakantie terug, zei hij. Hij had ook nog een advies: ‘pas op met wat u zegt.’ Martine Wierdsma kondigde bij aanvang aan dat er een nieuwe afspraak op haar stond te wachten. ’t Moest allemaal vlug-vlug. Inspecteur Van der Velde verklaarde dat er allemaal niks aan de hand was.’ Een handgeschreven brief aan burgemeester Crone heeft tot nu toe weinig zichtbaar effect gehad. Eddie Kunst: ‘Je komt met een klacht en voor je het weet ben jij de schuldige. Kunnen ze het mooi tegen elkaar wegstrepen.’

Andries Veldman