Raad Friese Beweging: Is D66 anti-Friese partij geworden?

(tekst: persbericht)

Is D66 in Anty-Fryske politike partij wurden?

Ljouwert, 7 jannewaris 2010

Ta grutte fernuvering fan de Ried fan de Fryske Beweging wol D66 de provinsje Frysl�n opheffe en opgean litte yn in grut l�nsdiel. Gearfoegjen of opheffen fan de provinsje Frysl�n hat grutte gefolgen: sawol ekonomysk as kultureel.

Ekonomysk betsjut skaalfergrutting in sterke ekonomyske �ntjouwing yn it bestjoerlik sintrum. De st�d Grins mei de ommelannen is d�r in foarbyld fan, yn grutter ferb�n de r�nest�d mei de oare provinsjes. Wat fierder fan it politike sintrum �f, nammerste swakker de ekonomyske �ntjouwing en d�rtroch nammerste leger de trochsneed ynkomsten. Yn en om de st�d Grins is alle bedriuwichheid konsintrearre, wylst it eastlik part stadichoan earmer wurdt. It opheffen fan Frysl�n as selsstannige provinsje en opgean litte yn in noardlik l�nsdiel sil alle bestjoerlike aktiviteiten yn it sintrum, yn dit gefal de st�d Grins, konsintrearje. It is tige oannimlik dat Ljouwert grutte parten fan syn wurkgelegenheid kwyt rekket en fierder fertutearzje sil. Dat sil net ferholpen wurde mei ekonomyske kompinsaasjemaatregels of oare stimulearringsprogramma�s.

Kultureel hat skaalfergrutting benammen foar it Frysk en de Fryske Kultuer slim negative gefolgen. It Frysk sil net mear as fiertaal br�kt wurde kinne yn bygelyks de Steaten. It provinsjaal bestjoer hoedet en noedet mear as 50 jier de Fryske taal en kultuer. Yn in l�nsdiel, d�r�t inkele provinsjes neffens D66 yn opgean moatte, sil d�r net folle fan oerbliuwe.

Yn it konsept ferkiezingsprogram fan D66 wurdt foarby gien oan it Europeesk H�nf�st en de 3e Bestjoers�fspraak fan Ryk en Provinsje. D�ryn stiet: �Het Rijk respecteert de bestuurlijke eenheid van de provincie Frysl�n als uitgangspunt voor zijn beleid.� Dy �fspraak is de �twurking fan art. 7, earste lid, �nder letter b fan it H�nf�st. Op gr�n d�rfan kin Frysl�n net samar gearfoege wurde mei oare provinsjes.

D66 stel dat de Fryske taal en kultuer net �ndermine wurde sille troch it opgean fan de provinsje yn in l�nsdiel en dat it wol of net bestean fan in bestjoerslaach gjin �fbreuk docht oan de Fryske taalkundige en kulturele identiteit. De wurklikheid is lykwols oars en hurder as dizze net bot realistyske fer�nderstelling. Jierrenlange �nderfining yn ferskate dielen fan Europa mei it feroarjen en benammen it fergrutsjen fan bestjoersgebieten en de ynfloed d�rfan op de besteande regionale en minderheidstalen en -kultueren hat oantoand dat de gefolgen fan sokke weryndielings tige neidielich binne foar minderheden. Dit wie ek de reden om yn Diel II fan it Europees H�nf�st foar Regionale en Minderheidstalen k�st 7 1b op te nimmen dat seit dat it geografysk gebiet fan eltse regionale taal of taal fan in minderheid earbiedige wurde moat om te fersekerjen dat besteande of nije bestjoerlike yndielings gjin behindering foarmje foar it befoarderjen fan de oanbelangjende regionale taal of taal fan in minderheid.

D66 makket it beh�ld fan it Frysk �nderskikt oan de skaalfergrutting.

As dit konseptprogramma s�nder wizigings troch de gearkomste fan D66 akseptearre wurdt dan kinne wy as Ried fan de Fryske Beweging net oars sizze as dat D66 in Anty-Fryske politike partij wurden is. De Ried tidiget der op dat de leden fan D66 opkomme foar Frysl�n en de Fryske taal en kultuer en takom wike op de ledegearkomste in stokje stekke sille foar dizze passaazje yn it konseptprogramma.

Mei achtinge en groetnisse,

foar de Ried,

Dr. R. W. Valk, skriuwer fan de Ried